Galleries more

Videos more

Audio more

Dictionary more

Gran Evennman kot LALIT: Lagrev Ut 79 finn Reviv

26.08.2009


Le 23 Ut, 1979 ti ena sinyatir "Lakor 23 Ut", ki ti sinifye viktwar pli gran muvman degrev dan listwar Moris. Pu laniverser 30 an sa gran lagrev-la, ti ena enn "Zurne Anu Rapel Lagrev Ansam" dimans 23 Ut, 2009 dan Horl Mama Bul Later, Gran Rivyer. LALIT ti organiz li, parski Lalit de Klas ti lidership politik sa muvman degrev-la.

Divan enn 60-enn dimunn, Ram Seegobin ti donn enn analiz lor rezon pu lagrev e so kontex zeneral, avan ki li finn explik derulman lagrev, pa zur-par-zur, me atraver bann prinsip zeneral lor lekel tu lagrev derule. Li ti fer enn kontras avek manyer ki Paul Berenger pe "rakont lagrev 1971" dan enn fason plito nostalzik, e pu dir ki zot dan MMM zot nepli kumsa. Sa ti enn moman dan zot zenes-sa. Pu nu dan LALIT, li finn dir, nu pe fer sa zurne-la dan enn lot lespri net. Nu pe fer li pu nu tir leson, pu nu aprann pu zordi ek dime, depi sa lexperyans otan ris ki muvman degrev Ut 79 ti ete.

Ram Seegobin ti enn temwen kle parski li ti dan tu bild-ep pu lagrev SILU-UASI-OUA dan lindistri sikriyer, e li ti dan lekip ki finn al dan diferan sindika dan GWF pu konvenk zot lor linportans pu klas travayer an antye sa lagrev-la, plis li ti al reynion konzwen ar FTU, ki ti, li osi, sutenir lagrev dan Lindistri Sikriyer. Sa vedir li ti dan preparasyon lagrev zeneral, anplis de premye semenn kan lagrev ti zis dan lindistri sikriyer. Li ti osi enn parmi sa 9 dimunn ki ti dan sa lagrev lafen osi dir (san manze san bwar) ki ti vinn apre ki lagrev dan lindistri sikriyer enn semenn ti'nn konverti an lagrev zeneral pu enn semenn. So diskur, ti selman kumansman, enn kumansman ki finn donn enn ankadreman presi extraordiner, a tu bann temwen ki, enn apre lot, finn intervenir.

Plizir temwen ki ti partaz zot lexperyans finn ena larm dan zot lizye, telman zot ti emuve, e sa, aparaman, li enn zafer ki tipifye enn gran muvman degrev kuma sann-la la ki ti lor 3 semenn. Enn muvman lagrev, li enn prosesis, kot avek letan, ena striktir ki puse organikman, ki lerla, a zot tur, pran an-men organizasyon tu laspe lagrev landime, striktir ki demokratik dan enn fason pli profon ki zame u pu truve dan sistem kapitalist tulezur. Telman ti ena enn lavi diferan depi lavi tulezur pandan sa 3 semenn la, telman li ti ris, telman lamur ant dimunn ti for, telman kamwad ti dibut ansam, telman travayer ti kuraze, ki kan dimunn ki finn travers ladan finn perdi sa, setadir kan sa 3 semenn-la fini pase e zot bizin re-rant dan lavi tulezur, zot santi zot plito dan enn dey. Enn dey pu seki finn perdi, seki ti telman ris.

Ti ena reprezantan SILU, Pottaya Kuppan, ek OUA, August Follet, 2 sindika ki ti apel lagrev, ek Prezidan UASI sa lepok-la, Cadet Couyava, prezan. A enn moman done ti ena enpe konfli dan rekoleksyon lagrev, akoz lefet ki Alex Rima, ki ti dan Parti Travayist, ti anfet siyn enn lakor separe le 15 Ut, lor nom OUA, enn zafer ki buku artizan pa finn zame pardonn li. E li ti siyne deryer ledo lezot sindika dan muvman degrev. Anplis vande, artizan mentenir, Rima finn vande enn zur Lavyerz!

Anplis temwayaz depi Cadet Couyava lor so lavi antye an-opozisyon ar patrona Medine, e lor solidarite ki li ti benefisye apre ki patron ti met li deor e ti sey met li deor dan so lakaz dankan, ti ena osi temwayaz enn laburer Linyon Dikre, Tonio Lall, sirtu lor piketing hard ki ti neseser pandan lagrev ek lor lisansiman ki ti swiv lagrev. Li, zame pa ti regayn travay. Ti ena temwayaz anrezistre byen kare-kare enn travayer lepor, fe Claude Francois (Ti-Klod Lafarmasi) ki donn enn lide konsyans deklas telman ot sa lepok-la. Apre li, ti ena enn temwayaz partikilyerman interesan enn artizan Savannah, fe France Prosper, ki ti manb OUA me ti kontiyn lagrev apre ki Rima ti vande le 15 Ut, e ti donn so rezonnman. Lerla ti ena artizan Medine, fe Herve Marcelin (Kolet), ki ti perdi so plas travay, so later ek so fam ti kit li, tu anmemtan. Ti osi ena enn konversasyon anime filme ant 2 gran eroinn lagrev Ut 79, Fifinn Soulmine ek Kamles Pottaya, ki finn rakont bann konfli gran grup travayer avek patron ek avek lapolis. Ti ena temwayaz laburer Mon Desert Alma, Dharma Heereeah. Dharam Chandee, ki li osi ti perdi so plas travay kan li ti byen zenn, finn temwayne dan ler informel. Serten tablisman tu lisansye ti regayn plas travay, swa dan tablisman swa dan guvernman. Me, serten zame pa ti regayn travay. Ti osi ena temwayaz byen emuvman depi militan politik Ragini Kistnasamy, ki ti enn zenn militan ki ti'nn travers sa gran muvman etidyan Me 75. Li ti rakont enn sondaz ki enn 70 zenn dan Lekol Koperativ ti fer lor latitid laburer ek artizan dan 7 vilaz lor lagrev kan lagrev ti pe derule-mem. Li ti osi dir ki zot ti al donn analiz rezilta sondaz ar lapres, ki zame pa finn pibliye li. E li finn remarke ki okenn zurnalist pa finn vini pu "Zurne rekoleksyon" nonpli, apar enn-de lor zot nom personel. Sa finn fer tu dimunn prezan byen riye.

Mark Marie ti rakont kimanyer li ti literalman large tusel pu "ansarz" but Moris ant Vil Nwar ek Ferney, li enn Kirpipyen ki Amedee Darga ti'nn pret enn loto. Li klerman finn viv bann moman byen inportan so lavi pandan sa 3 semenn-la. Henri Favory ti donn enn temwayaz (ki ti exsepsyonel parski li enn rakonter zistwar orper) kimanyer, ant-ot, kan enn aswar li ti pe kol lafis (san buku lexperyans) lor miray Kolez Rwayal Port Louis, tann so kamarad kriye "Bure! Lapolis!" e tu so kamarad al fonn dan bann ti-lale dan Kasi. Selman, kan li ti galupe, li, li finn may ar lakord met lenz sek, e finn tonbe. Li ti bles so lebra, e finn montre so prev. So lebra drwat zame pa finn refer, kuma avan.

Lindsey Collen finn rankont diferans ant enn lagrev ek enn muvman degrev, ek li finn definir sa moman kan tu travayer aret travay, lerla klas travayer vinn enn klas. Lalit de klas ki ti enpe partu, dan bann form desantralize e partikilye, pandan enn muvman degrev, vinn enn sel klas kont enn dezyem klas. Tu bann omilye balye. Li finn rakont kimanyer administrater Savannah ti met SMF lor li ek Ram Seegobin enn zur 4-er dimatin, e manyer ki sa administrater, M. Julienne, buku lane apre, kot But, finn rekonet zot, e finn fer zot rapel sa zur la.

Zurne-la ti prezide par Alain Ah-Vee ek Rajni Lallah, e ti ena serser Liniversite ti pe anrezistre ek filme. Ti ena travayer depi buku sekter: lizinn zonn frans, laburer, artizan, travayer minisipalite, sayber siti, profeser, infermye, sofer, zardinye, travayer konstriksyon. E ti ena pano foto lepor avan Vrak, depi Jano Couacaud, ti ena montaz depi lagazet a lepok, ek montaz depi bann bilten degrev, bilten ki ti sorti tulezur, e ti vinn santral dan sistem oto-lorganizasyon. Ti ena piblikasyon a-vann. Ant bann temwayaz ti osi ena kestyon byen pertinan. Ti ena enn enndawt 5 paz, enn lartik an Angle ki Lindsey Collen ti ekrir pu Direct Action lor 30 an depi Lagrev Ut 79.

Buku temwen ti met buku lanfaz lor "preparasyon" ver lagrev Ut 79, preparasyon konsyan pandan enn-de banane, e preparasyon de-klas depi 1971 vini-mem, depi Lagrev Perle Medine ek "sistem nuvo" dan Anna, ek lagrev Desam 1971, vini-mem pandan tut long bann lane 1970. Degre konsyan ki travayer ti ete, ti extra-ordiner, setadir zot ti konpran ki zot ti pe demande. Zot ki kone ki zot revandikasyon ete, e zot ti pare pu fer lagrev lor sa bann revandikasyon-la.

Ti-Klod Lafarmasi ti osi temwayne ki li ti ferme pandan lagrev, parski li ti aktiv. E kan li ek lezot travayer ti ferme akoz lagrev, zot finn explik lagrev a bann prizonye Bo Basin. Dan enpe zur, ti ena enn gran mitinnri dan prizon, ki li finn explike.

E, kan Lakor 23 Ut ti siyne, mem si li ti enn viktwar, ena serten kloz ki pa ti respekte, e lerla ki, enn an apre finn gayn gran lagrev lafen, Septam 80, kot enn veritab insireksyon ti fors guvernman ek patrona respekte laplipar eleman dan lakor.

Sa dernye 3 paragraf-la montre kimanyer lagrev-la pa ti sorti dan naryen (ti ena enn deseni preparasyon), e pa ti terminn dan naryen (ti kontiyne dan mitinnri ek Septam 80), e Dimans dernye, ti li ankor pe viv.