Galleries more

Videos more

Dictionary more

Kriz ekonomik e deriv fasizant

27.09.2008


Li suvan dan bann moman kot lekonomi kapitalis an kriz ki nu truv tu kalite
kuran represif e mem fasizant lev latet. Ena rezim polisye u fasis ki finn
ariv opuvwar dan sa kalite lepok-la. Krach laburs Wall Street dan Lamerik an
1929 ti antrenn dan so siyaz dezast ekonomik dan buku pei e osi donn
lokazyon tu kalite parti fasis gayn terin e mem vinn opuvwar kuma dan
Lalmayn, Litali, Portigal e plitar dan Lespayn.

Zordi nu pe asiste enn de bann kriz finansye pli grav ki Lamerik finn kone e
ankor enn fwa nu pe truv samem tandans fasizant refer sirfas. Guvernman Bush
finn met dibut enn organist apel "Terrorist Screening Centre` ki ansarz
santraliz linformasyon ki servis sekre (CIA), Minister Ladefans ek Sekirite
Interyer pe konpile lor idantite tu dimunn ki dapre zot reprezant enn menas
`terorist` pu Leta Zini. Sak mwa anviron 20,000 dimunn zot nom pe inskrir
lor sa lalis `terorist`-la. Depi Ut 2008 ena 1 milyon dimunn ki finn liste
kuma `terorist` dan Lamerik. E sa lalis-la napa aksesib a piblik ni pa kapav
konteste divan okenn organis indepandan. Kumadir George Orwell so `Big
Brother` inn vinn enn realite!

Dan Lafrans guvernman finn pas enn dekre apel EDVIGE ( ki vedir Exploitation
Documentaire et Valorisation de l`Information Generale) ki permet Prezidan
Sarkozy e so Minis Linteryer rekolte linformasyon personel e prepar dosye
lor tu dimunn 13 an a monte. Dan sak dimunn so dosye pu ena kopi so dokiman
leta sivil, ladres, nimero telefonn, emel, ek osi linformasyon lor so
karakteristik fizik partikilye ek obzektif, foto e konportman. Anfet atraver
sa nuvo dekre-la Leta Franse pe elarzi kategori dimunn ki kapav vinn su
sirveyans lapolis kuma bann miner (ki avan ti proteze par enn lalwa date
depi 1945) e osi tu dimunn ki finn solisit, finn deza exers u ki pe exers
enn manda politik, sindikal u ekonomik ubyin ki ena enn rol sinifikatif
(kumadir pe menas tu dirizan e aktivis koni) dan enn linstitisyon ekonomik,
sosyal u relizye. Li kler ki tu aktivis grup kiltirel, lasosyasyon, parti
politik, sindika ek osi dimunn pros ar zot (fami e konesans) vize par sa
lalwa-la. E Lafrans so servis ranseynman e so lapolis pu ena akse a sa bann
dosye-la. U pu kwar Lepen e lextrem drwat ki opuvwar!

Dan Moris kot nu pe travers par enn kriz sistemik nu pe truve kimanyer
guvernman Parti Travayis-PMXD pe pas lalwa pu atak liberte dexpresyon e
kraz travayer e sindika. Minis X.Duval finn amenn lalwa pu interdi tu plas
kot tultan finn abitye kol lafis e permet konpayni piblisite gayn monopol
lespas kot kol lafis. Onivo Konsey Vilaz pe interdi parti politik kuma Lalit
servi Vilej Orl pu organiz forum-deba. Anmemtan ladireksyon Air Mauritius,
Labank Moris e Telecom (ki anfet anparti su kontrol kapital Leta Franse) pe
sispann u kareman lisansye dirizan e aktivis sindikal. Eski tusala pa bann
siyn enn deriv ver enn leta polisye e mem fasizant? Parey kuma nu pe truve
dan Lafrans e Lamerik.