Galleries more

Videos more

Dictionary more

Diskur Alain Ah-Vee pu Lansman Liv Justice-MLF

19.12.2005



Sa diskur-la ti fer dan Zardin Konpayni le 8 Desam dan kontex selebrasyon Zurne Drwa Imin.



Liv ki nu pe lanse zordi li enn analiz lor rapor lotopsi e rapor medikal ki finn sumet dan kad lanket zidisyer lor lamor Kaya. Nu finn osi inkir alafin liv-la enn lalis bann detini ki finn mor su kestodi lapolis depi 1979 dan Moris, enn lalis ki finn konpile par Lalit. Konteni liv-la limem li baze lor enn diskur ki Ram Seegobin ti fer an Desam 2003 dan enn forum Justice pu Zurne Drwa Imin.



Piblikasyon sa liv-la li kwinsid ar enn lepok kot nu pe truv devlopman enn kuran lopinyon anfaver plis liberte olye represyon pu fer fas a bann problem kuma ogmantasyon ka AIDS e vyolans dan sosyete. Justice osi nu anfaver plis liberte olye servi represyon. Nu pe milit kont represyon, kont vyolans par ofisye Leta. Nu panse ki represyon zame pa enn solisyon. Okontrer represyon amenn lezot problem e rann li ankor pli difisil pu truv vre solisyon a seki pe pase dan sosyete.


Anmemtan liv-la pe sorti dan mem moman kot guvernman finn anonse ki li pe met dibut byinto enn Komisyon Verite lor ka Kaya antrot. Dayer Muvman Liberasyon Fam finn deza sumet enn kopi konteni sa liv-la a Minis Lazistis. Donk sa komite-la deza ena kitsoz lor baz lekel li kapav kumans travay.



Kifer enn tel lansman?

Kan Kaya so lekor ti ariv lari Edward VII, Rose-Hill le 21 Fevriye 1999, par milye dimunn ti truve ek zot prop lizye lekor Kaya ar blesir partu, ziska 32 blesir ti ena lor so lekor. Ena foto so lekor avek sa bann mark blesir-la. Purtan Kaya ti an bonn sante kan li ti arete e ferme Alcatraz. So fami, so kamarad konn sa. Me se enn kadav ar 32 blesir ki finn sorti Alcatraz. Alor dimunn kone ki Kaya pa kapav finn mor enn mor natirel, ki li finn sibir vyolans dan so selil. Li angran parti akoz sa ki finn ena lemet zis pare.


So fami, kamarad, so fanns, piblik Morisyin ena drwa kone kimanyer Kaya finn arive mor dan lame lapolis. Nu ena drwa konn laverite. Justice osi ule konn laverite.
Piblikasyon sa liv-la form parti sa lelan ki pe devlope anfaver ki laverite triyonfe dan ka Kaya e tu lezot ka lamor dan selil polisyer u dan prizon. Anmemtan li form parti lalit kont tu form vyolans par ofisye Leta.



Zordi li fer plis ki 6 an depi ki Kaya finn truv lamor. Ki Leta Moris finn fer pu konn laverite lor lamor Kaya? Kan nu lir sa liv-la nu konpran tantativ kalkile bann linstitisyon Leta pu maske laverite. Zot finn met plizir molton lor seki finn pase pu sey kasyet laverite. Zot finn telman kuver seki finn pase pu ki li paret preske 'inposib' pu ki laverite emerze.


Dan so tit dekrir sa liv-la kuma enn analiz 'an bref'. Anfet li dekortik paz par paz, kumadir avek enn skalpel, rapor lotopsi e rapor medikal ki diferan dokter finn fer lor Kaya dan kad lanket zidisyer lor so lamor. Ena 9 dokter antu ki konserne, parmi ena 5 patolozis, 3 zeneralis e 1 nerolog. Liv-la li expoz bann kontradiksyon dan rapor ki sa bann dokter-la finn fer e osi manipilasyon sa bann rapor-la dan tantativ pu Leta maske laverite. Mo pu sit ennde pwin parmi seki pli intrigan, ki alafin sulev plis kestyon olye donn kit eleman repons lor lamor Kaya.


1. Dr. Surnam, enn dokter lapolis ti fer premye lotopsi lor lekor Kaya le 21 Fevriye, zur ki finn truv Kaya mor. Lor 12 pwin dan so rapor ena 5 ladan ki finn mete zis pu refit rapor kont-lotopsi ki Dr. Ramstein ti fer apre. Sa 5 pwin-la peyna nanye pu fer ar lotopsi limem. Lerla Dr Surnam dat so rapor le 11 Mars, setadir enn zur apre ki Dr Ramstein so rapor pibliye dan lagazet. Klerman Dr Surman finn rediz so rapor pu ki li kuma enn repons a Rapor Dr Ramstein. Kumadir Dr Surnam finn fer lotopsi enn kont lotopsi.

2. Dan so rapor Dr. Surnam ekrir ki nene Kaya ti senye e ki ena enn tras disan sorti depi so nene vinn ziska so zorey e ena disan ki'nn ramase deryer so zorey, lor so seve. Purtan dan samem rapor li dir ki kan ti dekuver lekor Kaya dan so selil li ti alonze lor so vant. Kimanyer explike lerla ki disan sorti depi so nene pu monte ziska so zorey. Sa li defye lalwa gravite!

3. Rapor Dr White ankor pli intrigan. Dr White li enn temwin lapolis ki Misye Shattock, konseye sekirite Premye Minis a lepok, N. Ramgoolam. Shattock finn al sers Dr White, ki enn so kamarad, depi Langleter pu li vinn depoze dan kad lanket lor lamor Kaya. Anfet Dr White finn vinn zis kontkare rapor Dr.Ramstein e anmemtan blansi lapolis pu servi vyolans. Li vinn rakonte dan lakur ki li finn gayn enn kopi rapor Dr.Ramstein lor innternet e li pa kone kisannla finn tradir rapor-la an Franse pu li(parski li pa konn Franse). Li mem vinn dir ki li 95% sir ki se pa Dr.Surnam ki finn fer sa tradiksyon- ki li'nn servi-la! E kan etidye sa tradiksyon rapor Dr Ramstein-la li karyate ar erer, ar omisyon inportan e sirtu ar malinterpretasyon lor seki Dr Ramstein finn vremem dir.

Dr.White zame pa finn truv lekor Kaya divan li, ni examinn okenn parti lekor Kaya lor mikroskop. Purtan li truv pu ekrir dan so rapor ki Kaya ena bann blesir miner e pena siyn li finn sibir kik vyolans.

Li vinn dir dan lakur kumkwa li pa kone kimanyer Kaya finn mor me ki li pe zis spekile. E dapre li Kaya finn malad dan so silil, li finn tonbe, tap ar kitsoz, res lamem e mor. Sa seki Dr White finn dir. E lakur finn les tu sa kalite inkoerans pase.


Dan konklizyon lanket zidisyer mazistra Kam Sing finn dir ki pa finn ena 'foul play' dan ka lamor Kaya. Seki inplike ki mazistra finn ekut selman versyon Dr White. Parski lor 6 dokter ki finn sumet zot rapor dan lanket ena 5 ki finn dir ki lamor Kaya li rezilta vyolans u kik sok vyolan ki li finn sibir. Ena zis Dr White ki finn deklare ki pa ti ena okenn vyolans kont Kaya. Dr White finn konklir ki finn ena neglizans lapolis.


Sa liv-la vinn kestyonn rol bann linstitisyon Leta, rol bann azan e ofisye Leta dan ka Kaya.


Justice ansam ek MLF panse ki ket pu laverite dan ka lamor Kaya bizin kontinye. Lalit kont tu form vyolans par ofisye Leta bizin kontiyne. Nu invit tu dimunn ki interese donn enn kudme dan sa travay-la pu kontakte nu mamb.