Ranplasman Lakaz Lamyant: Minis Lozman Admet Fayit Leta
20.05.2026
Minis Lozman Shakeel Mohammed antan ki prezidan komite interministeryel lor plan ranplasman lakaz lamyant finn fer enn deklarasyon inportan dan Parlman le 12 Me. Li finn konstate ki malgre tu rapor, tu tantativ, Leta pa finn futi ranplas lakaz lamyant depi 2001. Li finn dir ki ena trwa gran difikilte pu ki ariv fer sa, setadir pu:
* Leta ariv kone komye lakaz ekzakteman bizin ranplase. Pu konn sa, biro Statistic Mauritius pe fer resansman dan tu landrwa kot ena lakaz lamyant. Li paret, dapre Minis-la ki valer-dizur ki li otur 1,500 lakaz.
* Rod enn fason konturn lalwa lor lakaz zeritye pu ki Leta pa al anburbe dan problem legal otur kisannla propriyeter lakaz olye li ranplas lakaz lamyant. Minis Mohammed finn anonse ki li an-konsiltasyon avek Minis Lazistis Glover pu rod enn solisyon.
* Pu rod enn fason pu abitan lakaz lamyant ena opsyon trok zot later pu enn lakaz tu-fet e gard opsyon pu donn kit sibvansyon pu permet abitan kapav ranplas zot lakaz. Li finn osi dir ki pandan 9 mwa, li pe anvizaz donn abitan lokasyon kan pe ranplas zot lakaz.
Minis-la finn dir ki ziska ler, pankor ariv letap fer plan. Li finn dir ki se lafin Me kan biro statistik finn fini prepar so sif ki Komite interministeryel-la pu rezwenn. Plan ranplasman lakaz lamyant li finn dir, pu depann lor trwa fakter:
* Kote finans, guvernman bizin gayn bidze pu plan-la;
* Gayn fever Minis Lazistis pu konturn problem lakaz zeritye;
* Kabine Minis apruv plan.
Aksyon LALIT ansam ar abitan lakaz lamyant
Sa Komite Interministeryel-la li finn ranplas ansyin Komite ki Junior Minister Lanvironnman Joanna Berenger ti prezide. Anfet delege LALIT ansam ar abitan lakaz lamyant ti ena enn rankont avek li pu explik nu demand. Nu ti avoy li enn papye an-ekri ki rezim sa rankont-la e argimantasyon pu nu demand pu ranplas lakaz lamyant enn fwa. Kan Komite Interministeryel prezide par Minis Lozman Mohammed finn ranplas lotla-la, LALIT finn avoy nu dosye a Minis Lozman ansam avek enn let pu dir Minis fer provizyon dan bidze ki pe vini pu ranplas lakaz lamyant. Li finn personelman ekrir LALIT pu remersye nu pu sa, finn dir ki li pu servi nu dosye pu “epdeyt” so dosye e finn dir li ti pu kontan ena enn rankont avek nu. Nu ankor pe atann rankont.
Demand LALIT
Demand LALIT – Abitan Lakaz Lamyant li sinp:
* Leta bizin Ranplas tu lakaz dimunn ki viv dan lakaz lamyant;
* Leta pena pu get kisannla zeritye, li zis ena pu gete kisannla pe res dan lakaz lamyant, ranplas zot lakaz (dayer Seksyon 8 Konstitisyon permet li fer sa);
* An-atandan so plan, guvernman bizin fer provizyon dan bidze ki pe vini pu ranplas 1,500 lakaz lamyant ki pu azut avek Rs800 milyon ki ti deza vote pu sa an 2022.
Si pa fer sa, guvernman pu azut dan long lalis rapor ek tantativ pu ranplas lakaz lamyant ki finn ena depi 2001. LALIT ansam avek abitan lakaz lamyant finn milite depi 2002 pu ranplasman lakaz lamyant dan enn sistem desantralize Komite Konzwin LALIT – Abitan Lakaz Lamyant dan enn 50enn site EDC partu dan Moris. Konfederasyon CTSP osi finn kontribiye buku dan sa lalit-la. An 2015, Minis Lozman Soodun ek Minis Lanvironnman Dayal ti anons plan ranplasman lakaz lamyant. Kominike ofisyel Minister Lozman ti konfirm sa. Me plan-la zame finn al delavan. Apre 2 gran manifestasyon dan Port Louis an 2017 ek 2018 ki guvernman finn kumans sede. Alepok, Minis Lanvironnman Sinatambou ti bizin sede e pran an-sarz travay pu kas lakaz lamyant e sa finn kontinye ziska zordi. Li ti osi pran langazman (ki li pa finn tini) pu pey lokasyon abitan pandan ki so lakaz pe ranplase. An 2022, guvernman Jugnauth-Obeegadoo ti vot bidze Rs800 milyon pu ranplas lakaz lamyant, me enn osi li pa finn ranplase. Antretan abitan lakaz lamyant pe kontiyn expoze a lamyant toxik ki Leta finn vande ar zot.
