11.05.2026
[Versyon Angle pibliye le 8.05.26]
Anu gete ar kisannla Minis Zafer Etranzer Ramful ek Jinyor Minis Finans Damry telman ule amar Moris. Anu gete kisannla Premye Minis Ramgoolam pe akeyir an Ziyet kan konpayni Amerikin vinn Moris pu zwenn patron disik ek lotel, ek seki dan lavant zako usi, ki enn sekter mazer komers ar USA. Eski nu ule alye nu ar sa siper-pwisans la, kan li andeklin kumsa ? Mem kan Trump apel Moris sa ‘lil stipid’ la?
Kan nu pe ekrir, Prezidan Trump, apre ki US ek Israel finn reysi asasinn plis ki 6,000 sivil dan Liran (anu internaliz sa, sis mil dimunn), li vinn dir zordi ki sese lefe tini. Li dir sa malgre ki US finn fek lans misil lor Liran yer aswar. Li finn deklare ki target ti militer. Dapre CNN, dimunn dan Liran dir ‘latak aeryin finn tus sivil’. Dan mem suf, alye Ramful ek Damry, anonse ki “nu pu atak zot ankor pli for, e avek ankor plis vyolans’ si zot pa siyn enn diyl. Sa li langaz mafya, non pa dimunn ase diyn pu alye nu peyi. Amwin nu pe tom samem nivo la?
Deklarasyon zenosider Trump pa provok indinyasyon depi Guvernman Morisyin. Li gard silans lor aksyon zenosider USA ek lor so lintansyon zenosider kler ki li finn exprime. Ramgoolam ek Ramful zot tulede lezis, alor zot kone ‘lintansyon’ li lakle ‘zenosid’. E Moris pe eberz enn baz militer Amerikin lor nu later? Ki nu pe fer ?
Par exanp, fek la, Trump ti anonse, “Mardi pu zur Santral Elektrik, ek Zur Pon, tu dan enn sel, dan Liran. Pa pu ena naryin konparab !!! Uver sa ‘f…’ detrwa [Hormuz], batar latet fele, sinon zot’ pu viv dan Lanfer – NEK GETE !’. Li’nn anonse li pu viz infrastriktir sivil, ek dir ‘ou pu’ viv dan lanfer, enn mesaz klerman adrese ar lepep antye Liran. Li finn usi dir, ‘Enn sivilizasyon antye pu disparet zordi swar, zame pa pu revini ankor.’ Plitar li finn reponn enn kestyon ki ti dimann li si li ti pe koz serye kan li ti dir sa ubyin eski li ti pe badine. Li reponn, ‘Sa li ok pu mwa.’ Inpe plitar kan so departman legal finn konsey li pu evit enn risk penal iminan, li finn sey kuver, par dir ki li ti ule dir militer Liran. Non, pa sa ki li finn dir.
Lezot menas krim deger inklir ki Liran pu ‘detrir ziska li disparet depi sirfas later’. Eski sa usi enn target militer ? Sa kalite dimunn la ki Damry ek Ramful pe kurtize pu vinn nu alye deplizanpli pros ? San bliye Ramgoolam ? Eski sa kalite dimunn la ki nu ule ena lor nu teritwar Diego Garcia ?
Enn tayming sinik? Piyaz kan ena asasina demas?
E aster, nu pe sibir nuvo kalite tiri indistriyel, kot tayming Trump so tiri demas kan bonbard Liran kapav liye li ar kan stok exchennj uver u ferme. So bann kopin fer par milyon kuma lefe segonder so desizyon pu komandit kan pu exekit sa tiri an seri. Sa koripsyon la usi, nu Minis kosyone? So kopin finn kone ener-tan u dezer-tan avan seki Trump pu deside ki vedir so pros miz lor pri petrol bese u monte brit, anmemtan krash u burste marse finansye. Analist kone ki sa se enn frod, vol sa, sa kalite infraksyon dan tranzaksyon lor laburs pe derule. Sif pruv sa.
Parfwa tayming Trump swazire fer pu anpes krash total stok exchennj. Alor, Vandredi, kan stok exchennj ferme, sa vinn zur kan Trump vinn pli belizeran – parfwa dan so retorik, lezot fwa dan so vre laswaf disan. Lindi, avan stok market uver kan so laklos stipid sone, li moman kan li pu anons lor so Post medya sosyal ki ‘diyl lape iminan’ – suvan an retorik, an konesans ki sa pu bes pri lesans, ek burste marse.
Antretan …
Kan Israel pe komet zenosid kont lepep dan Palestinn ki pe akselere par sa siper pwisans kolonyal ki dirize par patron mafya fuka dan Washington, zordi dan episant evennman mondyal.
Sa zenosid la, rezilta kolonizasyon Eropein e enn sinbol lokipasyon militer Eropein dan dernye 500 banane, aster anplin omilye enn kriz militer mondyal ki pe etann. Zenosid la li kan aster sa mem lanpir mondyal pe debat dan so leral, kan li pe ekrule vit san kontrol : USA li sirandete, dolar li zis larzan papye, masinn prodiktif Amerikin pa pe renuvle, so sistem politik pe kolaps, ek so Leta li dan moman pli danzere akoz inperyalist pe al tro lwin. USA finn kidnap Prezidan Venezuela dan lobskirite lannwit, kokin so petrol. Li finn atak bato an plennmer. Premye Me, Zur Fet Travay partu eksepte USA, finn anons ki US finn sezi bato Liran e ki li enn ‘biznes byin profitab’. Li finn dir: “Nu finn pran kontrol bato, pran kontrol kargo, kokin petrol. Li enn biznes byin profitab. Nu kuma pirat, selma nu pa pe zwe.’ E Trump kontinye menas Lepep Kiba par dir li pu ‘pran kontrol Kiba preske deswit … Panse ki mo kapav fer seki mo ule ar li.’ Li finn mem inpoz ankor plis sanksyon lor Cuba.
Fasad sivilizasyon Loksidan, antye ‘misyon sivilizater’ ki kapitalis Eropein finn amene, asterla expoze, pu nu tu truve: piyaz, kriyote, inpinite ki finn dire tro lontan, ek gran masak dimunn dan dernye 100 banane finn vinn evidan atraver seki nu truve lor nu lekran zordi. Apre ki limanite finn truv asasina nivo-indistriyel lor lesel demas dan holokos Nazi, ek lor tiri sivil par inperyalis Nazi ek Zapone, an partikilye an gran nomb dan USSR ek Lasinn, apre ki nu finn truv masak lor gran lesel indistriyel dan bonbardman insandyer Dresden ek Tokyo par Koalisyon peyi Alye dan lafin Lager; e lerla nu truv mem lesel demas asasinasyon, mitilasyon, ek kontaminasyon kan USA finn larg bom atomik lor Hiroshima ek Nagasaki; apre tusala, aster nu truv bonbardman flagran sivil dan Liran. Pu USA montre ki samem li pe fer, li finn lans so premye misil par atak zanfan dan enn lekol primer. Kan pe amenn zanfan ki’nn sirviv sa bonbardman la dan enn horl dan lakur pu kasyet, USA lans enn dezyem misil pu tuy zanfan ki’nn sirviv premye bonbardman. Zot finn asasinn 168 zanfan zis pu deklans tiri demas dan Liran. Analis spekile ki USA so bi se swa pu depann lor reaksyon Iranyin ki petet pu orifye par sa masak zanfan ki pu fer zot tutswit rann lekor. U petet, lepep Iranyin pu telman revolte ki zot kapav posibleman riposte ek komet mem kalite agresyon swa kont Israel swa peyi Golf ki eberz baz militer Amerikin ek lerla USA kapav servi sa kuma propagann kont Liran. Ki kone ? Me USA ti kone ki li pe fer sa bann zanfan la, e li finn fer li san pitye. Zot ti truve atraver luvertir zot misil avanse ki prodir zimaz kler target zot ti ena lintansyon atake. E zot finn target li de-fwa, mem kan zot finn truve ki ti pe met pli tipti zanfan an sekirite dan horl apre premye bonbardman.
Antretan …
Israel ek USA finn kontinye mem, bonbard e tir lor dimunn dan Gaza, tandi ki blokis, syez Medieval, pe kontinye ale mem, par konfinn Palestinyin dan ankor mwins lespas lor zot prop later. Dan Wes Benk, nu truv mem patern. Kuma li finn ete pu Israel so proze “Pli Gran Israel” dan Palestinn antye depi lane 1948. E aster, kan nu pe ekrir, proze “Pli Gran Israel” an expansyon ver later Biblik “depi Nil ziska Efrat”, ki inklir enn parti Lezip, Zordani antye, Liban ek Lasiri, ek enn parti Lirak. Li vremem terifyan ki USA ek Lerop, kan zot lanpir pe kolaps alye zot ar Leta orib Israel.
Seki Israel ek USA finn fer ar Gaza depi Oktob 2023, se pu infliz enn zenosid, me pankor atenn zot bi, ki ti pu ‘fini’ Hamas. Hamas ek lezot grup arme rezistans kont lokipasyon kolonyal zot tu finn sirviv. Zis sivil finn vize ek asasine. Ala tu seki larme Israelyin kapav fer : viz ek asasinn ek mitil sivil. Tu seki Israel ek so armaman USA, kuvertir politik ek informasyon servis sekre finn fer se pu asasinn fami antye, detrir infrastriktir sivil lopital, lekol, liniversite, lakres, laferm, lizinn, werkshop, ti biznes, ek mem sistem dilo ek sistem drin konpletman. Antretan lasas Palestinyin dan ankor pli tigit lespas lor zot prop later, anserkle zot kuma zanimo. E usi apel zot ‘zanimo’. Eski ar sa ki Minis Moris vremem ule alye zot, ar enn USA ki moter zenosid ki Israel pe komet ?
Aster, tandi ki tu lizye lor lager dagresyon ki USA ek Israel pe komet kont Liran li inportan pu note ki Liran li SEL leta ki, anfet, sutenir Palestinn. Dan sa moman kan lizye dimunn deturne, Trump ek Netanyahu ‘WANTED’ pu krim deger ek krim kont limanite, pe kontinye zot zenosid dan Palestinn. Ramful ek Ramgoolam ek Damry ule alye ar sa Leta Zini la, ki finn atas li ar sa Leta Israel zenosider la ?
Israel, kan tu lizye deturne, pe avanse dan Lesid Liban, kot so larme militer, lib depi tu kontrint moral ek lib depi tu presyon depi so alye, pe detrir vilaz antye. Hezbollah finn reysi exploz buku zot tenk, enn u de sak zur, anmemtan ki Israel pe avoy so larme pu okip seki reste depi vilaz ki li’nn detrir dan sa zoli peizaz kalm ek dus lakanpayn Liban. Sa usi, Ramgoolam, Ramful ek Damry ule alye zot ar sa?
Antretan, Israel ek USA sakenn ankor okip diferan parti Lasiri, ki aster su kontrol ex sef Al Qaeda, Ahmed al-Shara. E dimunn pa’nn remarke 1 Me, ki enn denonsyater (whistleblower) finn gayn so ka pu difamasyon kont UN so linstitisyon azan simik, Lorganizasyon pu Interdiksyon Zarm Simik, ki ena pu pey li domaz. Sa denonsyater la li sa dimunn ki ti fer revelasyon kumkwa latak simik Douma kan ti zet blam lor Al-Assad ti enn loperasyon instale ki ti anfet komet par grup terer pro-US. Azan simik UN finn siprim prev par so prop anketer pu fer deklarasyon fos ki Guvernman Siryin Bashar al-Assad finn komandit enn latak simik an 2018. Sa ti enn rezon ‘prinsipal’ ki USA ti met delavan, dan premye term manda Trump pu bonbard Lasiri depi lerla kuma faz final “Loperasyon Timber Sycamore” pu zet Guvernman al-Assad.
Eski sa usi Guvernman Morisyin pa pe truve ? Kisannla teroris isi ? Kisannla pirat dan dilo Venezuela ek dan detrwa Hormuz ?
Kan Prezidan US Donald Trump anonse ki enn lakor ar Liran iminan, lerla nu kone ki li enn moman kan li anmemtan kapav donn lord pu atak Liran. Malgre ki samem Donald Trump pe viv dan langwas fas ar enn pli tipti lafors larme Iranyin parski li finn dekuver ki Iranyin servi taktik militer rasyonel kuma zot defans. Sa taktik militer li form parti enn lobzektif stratezik pli larz. E ki sa bann defans la finn amenn rezilta ar destriksyon 39 avyon konba dan sa 39-zur “Epic Fury” ki USA limem finn lanse. Li finn perdi 39 avyon, ek 13 so baz militer ki Larabi Saodit, Bahrenn, Kuwet, Qatar ek UAE (ki inklir Dubai ek Abu Dhabi) eberze finn swa totalman dezaktive, ubyin andomaze buku. Dan langaz militer, Liran finn fer USA ek Israel vinn ‘aveg’ par atak zot radar ek dezaktiv zot dispozitif alert. Mem Larabi Saodit ek Kuwet finn sispann kapasite USA pu servi so baz ek lespas aeryin pu atak Liran. Trump finn imedyatman kennsel ‘Proze Freedom (Laliberte)’. E finn raporte depi lerla ki finn lev restriksyon.
E USA ena enn baz militer lor nu later. Nu, Repiblik Moris su lokipasyon militer. E dirizan Guvernman pa finn remark sa? Mem kan Trump dan sa foli destriktif ar Netanyahu? USA ansam ar Israel, dan dernye, pli grotesk restan kolonyal, aster pe antrenn Moris, atraver so eberzman enn lot restan grotesk kolonyal atraver lokipasyon militer UK-USA teritwar Diego Garcia, lor seki zot apel ‘British Indian Ocean Territory’.
Tu otur Israel pe vinn deplizanpli instab, dan serk deplizanpli larz ki pe ris nu ver dezast. Sa zenosid la finn an realite kumanse depi ki etabli an 1947-8 Leta setler kolonyal Israel. Kumansman zenosid ki komet par Israelyin finn gayn lese-pase, ilozik dan samem moman ki zenosid Nazi Alman kont lepep Zwif Lerop ti pe expoze. Zenosid la pe kontinye ziska zordi.
Nu pa ule Guvernman fer nu vinn nu al dan move kote listwar. Sa rezon kifer dan LALIT ansam ar 27 lezot lorganizasyon, 28 antu, pe dibut kont zenosid Israelyin ek US kont lepep Palestinyin ek lager dagresyon kont Liran. E nu pe dibut anfaver fermtir baz militer US lor nu later, an partikilye lor Diego Garcia. E dan kontex bidze ki pe vini nu fer lapel ar Guvernman pu asir sekirite alimanter ek lenerzi pu Moris par fors oligark disik proprieter later plant ek proses manze. E fors patron lotel pu investi dan laflot bato, ek anmemtan ki Guvernman asir suvrennte lenerzi par diminye e aret itilizasyon lenerzi fosil.
Lindsey Collen, pu LALIT
Tradiksyon CC avek kudme AA