LALIT Truv Leta Moris dan enn Gran Kriz
10.03.2026
Dan moman mem kot lemond anplin dan enn lager ki pe, e pu, afekte totalite lemond, Guvernman Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron pa kone kot zot pe danse, kote internasyonal. Lalyans Ptr-MMM-ND-RA o-puvwar so sel repons se pu kumans eklate an mil morso apre Konferans depres DPM Paul Bérenger ki finn expoz konfli dan sa guvernman la.
Guvernman Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron finn deza fer erer monimantal al negosye suvrennte lor Chagos inklir Diego, suvrennte ki ti fini asire par desizyon ICJ e par rezolisyon Lasanble Zeneral Nasyon Zini. Pa zis sa, zot finn vann lapo lurs avan tuy li par met larzan lokasyon, ki tu dimunn Moris pe apel “lamone disan” dan so bidze 2026, e lerla pa gayn li. Guvernman Moris pa finn fer okenn muv drastik pu fors tablisman plant manze lor enn pursantaz so later. Alor suvrennte alimanter res pre zero. E Guvernman enn-deryer-lot pa finn mem asire nu ena enn tigit suvrennte lenerzi, nonpli.
Guvernman Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron finn deside pu res apandan ar enn Trump ki pe al kraz lanpir USA ar so Lerop atase ar li. Guvernman finn osi deside pu res apandan ar Lind, kan Modi finn al apandan li ar kriminel deger wannted Netanyahu an-personn zis avan USA ek Israel al komet krim siprem, setadir agresyon kont enn lot pei, setadir Liran. Apre ki Leta Moris finn refiz rant dan ka ICJ ki Sid Afrik inn mete kont Israel pu zenosid, Guvernman pe al alye pli pros ar kriminel deger la.
Alor, apre fot grav lor negosye suvrennte Diego, apre fot grav pa pran pozisyon kont zenosid Israel ek USA dan Palestinn, Guvernman finn fer enn trwazyem fot grav. Tu manb tu parti dan Guvernman deza pa kapav met lipye dan zot sirkonskripsyon depi zot finn kokin pansyon vyeyes totalite popilasyon ki pe vini kan zot pu ant 60-65 an.
Dan sa moman la, Bérenger vinn anonse ki li pu eklat lalyans Guvernman apre selebrasyon Lindepandans – ki Lindepandans kan Guvernman Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron finn vinn payason kolonizater Britanik ek so USA – e Repiblik – ki Repiblik kan tu Minis kontiyn koz “Lil Moris” kumsidire enn apandis insiler ar Loksidan.
Nu dir sa parski, apre ki Komite Santral MMM inn syeze ar so nuvo nominasyon par Ladireksyon MMM, Paul Bérenger, dan so konferans depres, anonse ki enn Lasanble Delege – avek zis delege “ofisyel”, setadir, sek’inn aksepte par Ladireksyon – pu syeze tutswit apre fet Lindepandans pu pran enn tel desizyon pu kit Guvernman. Zot pe zis atann Premye Minis Sesel pran so avyon. Lerla Bérenger pu vinn eklat tu so saple revandikasyon lor nominasyon dan para-etatik, lor retar Guvernman, e li pe insiste pu privatizasyon 40% lepor, kot li fini swazir MAERSK (ki pe bure depi Haifa dan Israel zordi) ek MSC, de pli gran konpayni Oksidantal.
Me, manyer Bérenger finn azir, li pe invit revokasyon. Li finn met an piblik deba intern dan Kabine Minis, enn ofans “sa mazeste” dan sistem Parlmanter Westminster. E, li finn kareman kritik lefet-mem ki Premye Minis pe okip Minister Finans. Li finn met Ramgoolam an-gard. Pu dezyem fwa, Bérenger pe koze kimanyer li pe bizin “manz ku”.
Alor, nu ena enn Navin Ramgoolam ki deza pena Guvernay dan so lame, e ki finn mem anonse ki parfwa li ti pu prefer li pa ti eli dan dernye eleksyon, ki pu destabilize net.
E tusala, kan Legliz Katolik finn azir kominalman par met dibut so komite “Lakoz Kreol” kot li pu sey mobiliz dimunn andan striktir relizye pu fer demand anver enn Leta, ki deza finn vinn prizonye enn seri lobi kominalo-relizye.
Si Repiblik Moris ule evit re-vinn enn koloni Loksidan, nu bizin organize politikman e anmemtan ansam ar enn klas travayer mobilize. Balans defors internasyonal pe shifte. Li enn moman pu nu separ nu depi depandans lor Loksidan, pa ranforsi sa depandans la. Li enn moman pu akseler lindepandans alimanter ek kote lenerzi, tulde.
An konklizyon, li enn moman kot integrite politik li sel lafors ki ena ki pu reziste kont enn seri gran sok ekonomik. Guvernman Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron fode pa kontiyn bayant later. Fode pa kontiyn finansyaliz nu lekonomi.
Fode ena prodiksyon deswit, akumanse par kote alimanter ek lenerzi – pu ki kree lanplwa, e asir nu suvrennte.
LALIT
10 Mars 2026
