REZERV PETROL VENEZUELA KUMA GARANTI KOLATERAL PU DET NASYONAL KI PARALIZ USA?
05.01.2026
Trump finn invahir peyi Lamerik Disid, Venezuela, bonbard so kapital e kidnap so Prezidan, Maduro ek so fam, e amenn zot New York. Li tipik konportman kolonyal “Westernn sovaz” 19 syek, ou dan lepok modern, konportman tipik Mafia. Seki USA finn fer li ilegal dapre lalwa internasyonal. Li kont Sart Nasyon Zini. Li enn seri krim deger liye enn ar lot. E li totalman tabu pu azir kumsa dan tu tradisyon sivilize – e li finn kumsa depi lepok byin lontan.
Enn Kapitilasyon aranze?
Sa finn selman kapav arive dan sa fason la dan Karakas avek enn form lantant sekre depi andan militer Venezuela, ki ena enn larme ase for, ek so erfors ti kapav finn fasilman eklat tu elikopter ki pe sirvol ba ek lant ki finn fer sa kidnaping Prezidan ek so fam. Alor swa USA finn aste sertin dimunn dan so kote, swa zot inn servi lezot mwayin pu pa riske enn retalyasyon militer depi Venezuela.
Mem si Trump finn anonse ki rezim aktyel pu res anplas, kuma li finn ete pu plis ki 20an ek ki Vis Prezidan Delcy Rodrigues finn pret serman divan Lakur Siprem Venezuela, anmemtan Trump dir ki USA ki pu “rul Venezuela”. Trump dir ki gaynan Pri Nobel Lape, ki dimunn kone parski li finn gayn pri “lape” kan li finn invit enn peyi inperyalis atak so prop peyi militerman, Marina Corina Machado, li “pa popiler” dan so peyi. Alor, Trump anonse dan so Konferans de Pres, ki zom pe dibut deryer li ki pu zer peyi.
Alor, nuvo “guverner” “koloni” Venezuela, nu kapav zis sipoze, se Sekreter Marco Rubio ek Pete Hegseth, Sef konzwin Zeneral Leta Mazor Dan Caine, Adzwin sef Kabine White House Stephen Miller, ek sef CIA John Ratcliffe. Sa li fuka net.
Ki Trump pe koze? Wi, nu kapav dir tusala li akoz lafoli. Li anfet azir ek koz kuma fuka. Lanperer ki pe grene anfet ena tandans fer sa.
Pretex ek rezon
Sepandan, kuma ou pu truve, deryer tu pretex ek mansonz, ena rezon reel, ek zot rezon ki pe prodir aksyon danzerezman vyolan. Li kuma enn zanimo blese: enn lanpir ki pe mor.
Nu pe fer fas enn Ladministrasyon US “dezespere”.
Mansonz ek Ideolozi
Anu kumans avek pretex Trump pu invazyon Venezuela ek “dekapitasyon” so Guvernman, zis pu fer tusa mansonz la disparet. Lerla diyl avek ideolozi.
Ek apre sa, nu pu get realite ki pe kasyet deryer sa turnan evennman sokan.
“Rezon” ki Trump finn done, setadir pretex, pu invazyon ek kidnaping, ti instab kuma nu kapav atann depi diktater ansef enn lanpir ki pe grene vit.
Li finn argimante, kumadir sa fer sa invazyon la “legal” ki li finn prepar sa invazyon la parski Maduro li enn “teroris”. So lozik seki Maduro enn “teroris” e alor kapav tret li, li dir, kuma enn “antite lennmi non-leta”, e alor dapre “tradisyon” US kuma par exanp, Osama Bin Laden Al Qaeda ti ete. USA, ou sirman rapel, depann ou laz, ti zis al dan Pakistan an 2011, kidnap Bin Laden, asasinn li ek zet so lekor dan losean. Zot ti usi asasinn so garson, so frer ek so belser anpasan. Trump ti ule so aksyon swiv sa “tradisyon” deprave ki ti kumanse par Prezidan Obama ek Sekreter Hilary Clinton.
Me diferans isi seki Maduro, kuma tu dimunn kone, li pa enn “teroris”.
Maduro li Sef Deta enn peyi ki rekonet kuma enn Leta Suvrin par Nasyon Zini. Alors, lozik USA bizin vinn plis surnwa.
Maduro, Trump dir dan enn argimantasyon etranz, enn teroris parski li alatet enn kartel ladrog, Cartel de los Soles (“Kartel Soley”) e alor enn “narko-teroris”. Trump finn vasiye depi akiz Maduro, enn “narko-teroris” ki tuy par santenn milye Amerikin avek opiase ki apel Fentanyl, ki pena naryin pu fer ar Venezuela. Me ki tuy dimunn. Apre sa li sanz zistwar pu koz kokainn, ki byin tigit rant dan USA depi Venezuela, ubyin tigit ki tranzit par Venezuela, ek an zeneral pa tuy tu itilizater. Klas pli lao dan Lamerik plito snif li pu plezir. Detutfason, kumadir pu “pruve” ki ti ena enn koneksyon ladrog, dan dernye semenn, Trump lans enn seri asasina san okenn pitye. Li finn sinpleman vaporiz kut misil bato peser pre Venezuela dan Atlantik, akiz seki dan bato pe transport “ladrog” ver USA. Li ti pu inposib pu sa bann bato la ariv USA. Ti ena dis ou ankor plis dimunn lor bato, e kantite lesans zot ti pu bizin pa permet amenaz plas pu sarye ladrog! Li enn long distans pu al USA depi Venezuela. Lerla USA finn kumans vaporiz sipozeman bato Venezuelyin dan Losean Pasifik usi. Kan Venezuela pa mem ena enn lakot uver lor Pasifik! Gard antet ki pa finn ena tantativ pu aret dimunn dan bato e pu blok “exibit” neseser pu met keys akizasyon trafik ladrog pu gayn enn zizman, kondanasyon ek santans. Non Leta USA zis asasinn dimunn!
Ideolozi
E lerla finn ena de-long-syek tantativ pu organiz enn seri ku deta kont premyerman Prezidan Chavez ek lerla Prezidan Maduro. Dan LALIT, nu finn swiv revolisyon Bolivaryin Hugo Chavez, ek de nu manb ti al Venezuela pu form parti dan enn vizit sutyin. USA, pa zis Trump, USA net so “Leta Permanan” ti opoz Chavez parski li ti asire ki Lepep Venezuelyin zwir frwi zot peyi so petrol. Chavez ti mobiliz dimunn mizer pu ki zot met dan zot plas [pu seki isi nu apel] “Patron Tablisman” par pran kontrol popiler lor tu resurs zot peyi. Alor, ala kifer USA ti pe ule “sanzman rezim” parski lidership Venezuela an premye par Chavez lerla Maduro pa ti 100% pro-kapitalis, ek tulede kwar ki resurs peyi bizin redistribiye dan enn fason plis zis. Lidership revolisyoner Bolivaryin li pa plis sosyalis ki sa. Me, ziska zordi, dimunn ankor res organize. Alors, li pa pu fasil pu USA “rul peyi”.
Panik reel: Kriz det iminan USA ek usi kumansman prosesis de-dedolarizasyon.
Parey kuma Ramgoolam per pu degrade par Moody, Trump usi ena mem laper. Seki degrade savedir sinpleman: Guvernman dwa plis larzan ar seki li finn pran prete depi (inklir peyi ek konpayni ki posed Bon Trezor Guvernman) pu kapav kuver so bidze anyel enn fwa ki li fini pey tu lintere. Ek Trump ena ankor plis rezon pu tranble dan so bot ki Ramgoolam.
USA dwa plis ki mil milyar dolar pu peye pu ou otur 1 Zanvye 2026 kuma lintere sa lane la lor larzan prete pu peye- larzan pran prete prinsipalman depi “leres lemond” ki finn atase dan sistem peyman dolar anpartikilye pu prodwi petrolye. USA ti degrade par Lazans Notasyon an 2011 ek 2023 ek lerla an 2025. Trump pe fer fas enn lot degradasyon, sa fwa la enn ki drastik. USA pu riske gayn stati Leta lor bankrut byin vit.
Kolateral
Trump, vre zom “real estate”, kone ki kan dimunn sirandete, bizin ogmant garanti pu kapav pran prete ankor plis pu ranburs det. Ki Trump ena pu met an-gaz?
Later ki ranpli ar Petrol ek Later Rar
Alor, Trump ek so Kabine inn kumans pran posesyon byin vit later ki zot “rule”, ki ris ar petrol, u dan sertin ka, ar Mineral-later-rar.
Alor, dan mwa Zanvye li bonbard Venezuela, ek oper enn “loperasyon kokin” kont Prezidan Venezuela ek so fam e anonse ki so Kabine aster pu “rul” Venezuela. Kifer? Parski Venezuela ena pli gran stok petrol brit anba later dan lemond antye. Venezuela ena pli gran rezerv petrol lor later.
Alor, kifer Trump bonbard Nizeria zis avan li bonbard Venezuela? Li pe prepar lot kitsoz pu laba. Nizeria ena pli gran rezerv petrol dan Lafrik.
E kifer Trump, ansam ar Netanyahu, pe menas bonbard Liran byin vit e lerla “rul” li? Repons: Parski Liran 3em pli gran rezerv petrol dan lemond, apre Larabi Saodit ki nimero de.
Dolar servi pu peyman petrol.
Dernye 50 banane, USA finn benefisye, etan done tu komers petrol finn fer an dolar. Sa li ti enn laranzman ki ti met dibut dan Kriz Petrol 1974 kot Peyi Arab ti dakor pu vann tu zot petrol zis an dolar Amerikin. Sa anfet, ti kontinye privilezye USA pu inprim biye dolar dan kantite li ule, e kumsa ki li finn andet limem.
Venezuela finn kumans vann prodi petroliye ar Lasinn. E parmi premye tenker petrol ki USA ti sezi dan semenn fek pase pre kot Venezuela, li enn tenker ki ti pe al Lasinn e linn fer pu kokin so petrol ek bato. Lasinn pey Venezuela me pa dan dolar. Venezuela finn fer aplikasyon pu zwenn peyi BRICS (Brezil, Larisi, Lenn, Lasinn, Lafrik Disid ek ankor enn dizenn peyi) ek li prezan dan renion SCO (Shanghai Cooperation Organization) ki permet koperasyon internasyonal. Sa de lorganizasyon internasyonal la ti organiz metod peyman ki pa depann lor dolar.
Alors, aster nu ena kontex ki permet nu swiv seki pe arive.
Lemisfer Lwes
Fason ki Trump koze, dan tu so aksyon dezespere montre ki li pe sey pran ek ki li pe viz pu amenn “Lemisfer Lwes” antye dan leta esklavaz – depi but Greenland dan Lenor ziska Kap San Pio Larzantinn pli dan Lesid – kumanse ar Venezuela.
Sa pa enn reaksyon enn fu.
Me enn reaksyon konserte par zom dezespere ki pe diriz enn bato ki ekonomikman pe kule.
Zot stratezi li kler dan dokiman Stratezi Sekirite Nasyonal ki zot ti pibliye dan mwa Novam.
Mezir zot pe pran “pu res lao" pu ena tandans akseler zot degringolad.
Sirman plizir peyi pu ena tandans vann Bon Trezor US kan zot truv seki pe arive, pa zis pu Venezuela, me usi pu tu peyi sanksyone ek mem lor individi? Tu tranzaksyon dolar finn kennsel.
Antreprener pu ezite pu investi dan enn peyi kuma USA, kan tu norm pe bat fol, kan lanpir pe kule.
Mem Langleter, alye stratezik Trump ek Netanyahu, finn kumans met limit kan USA pe kul bato peser, kan li konfiske tu tenker petrol ek zot petrol, e konfiske petrolye ek zot petrol, e exfiltre Prezidan ek so fam andeor zot peyi pu met zot dan enn kalite “ka-lakur kuma enn spektak”.
Konklizyon o-nivo Moris.
Tusala pu dir, li pli inportan ki zame ki Repiblik Moris refiz lwe Diego ek Sagos ar USA, e asir so prop sekirite alimanter deswit pu tu zil nu Nasyon Leta Suvrin. Sa ki vedir oto-determinasyon.
Lor lonterm, USA pu bril so prop lanpir. Tu lanpir bril zot prop resurs ek lafors intern ziska zot fini net.
Me sannla kapav exploz planet la dan enn lager nikleer avan li fini tu so prop resurs.
Ala kifer nu bizin enn lalit politik pu sosyalism. Asterlamem!
Zwenn enn brans LALIT. Asterlamem!
LALIT, 4-Zanvye-2026
