03.01.2026
Ena enn kestyon kle divan dirizan sindika. Ki kote klas travayer, so sindika ek so federasyon, so parti politik, bizin pwiz so lafors zordi? Ki kote dan sosyete ki klas travayer bizin batir sa lafors pu li amenn batay kont Guvernman ek patrona? Kot klas travayer pu gayn so lafors pu li alatet muvman pu amenn liberasyon klas travayer depi so lasenn, depi so lasenn ki reste depi esklavaz, depi kolonizasyon, depi langazman? Akumanse par so batay pu regayn pansyon vyeyes iniversel 60 an?
Anu get ansam kot sa lafors la bizin sorti, e pu anfet sorti. Nu pu osi gete kot li napa pu sorti, zame.
Ena 2 plas kot dirizan sindika kapav rod pwiz lafors pu lite kont politik Guvernman Alliance du Changement. Premye fason, li pu prepar nu pu al ver laviktwar. Dezyem la, li pu amenn klas travayer ver defet, ver fyasko. Fode pa sindika kontiyn fye lor sa 2yem sime la. Li danzere, kuma nu pu truve.
Ala stratezi ki marse
Sindika bizin mobiliz so prop manb. Ena plis ki 100,000 travayer ki deza dan sindika. Sa 100,000 travayer bizin vinn dirizan klas travayer, dirizan alabaz zot klas. Ala lidership ki neseser. Remarke ki nu pe koz “mobiliz travayer”. Nu pa pe koz “konsyantiz travayer”. Travayer deza ena lexperyans. Li deza manb sindika. Kan nu dir “mobilize”, nu ule nu tu ansam fer nu lespri travay, sa wi, me pa selman sa. Nu’le kree volonte pu fer aksyon ki ansam nu deside, sa 100,000 dimunn la, ki amenn sanzman ki nu kumans mazine. Klas travayer ena tu so lexperyans lepase ki gid li. Li ena 200-300 banane lexperyans. Li ena viktwar. Li osi finn aprann prinsip organizasyonel ki kapav gid nu tu.
Wi, ena plis ki 100,000 travayer deza sindike. Zot ki nu bizin mobilize.
Li sa labaz manb sindika la ki bizin organize. Seki neseser se pu mobiliz manb lor baz enn platform kler. E lerla manb, asontur, li rekrit nuvo manb lor baz sa platform ek sa mobilizasyon la. Kumsa devlop enn lafors imans. Klas travayer li pli gran klas, li. Klas travayer, li pena nanyin pu perdi, li. Apar so lasenn.
Tu li depann lor kiksoz ki, dan LALIT, nu finn teste, e li existe: dirizan sindikal zordi an 2025 ena kapasite intelektyel pu furni argiman ar so prop manb lor size kuma pansyon, kuma Palestinn, kuma Diego Garcia e osi, dan enn sertin mezir, kuma langaz maternel kuma zuti refleksyon klas travayer. Sa, li enn platform. Bizin rekritman fer lor baz sa platform la, osi byin ki lor baz problem lor sayt.
Asterla, kimanyer fer sa mobilizasyon la. Ki manyer mobiliz manb?
Sak dirizan bizin kapav galvaniz so prop manb. Nu re-dir li. Ena plis ki 100,000 travayer manb dan sindika. Sakenn kapav vinn enn militan lor sa 3-4 pwin platform la, me fode sak manb antrene pu mannye argiman ki zordi dirizan konn mannye – e sak manb anfet mannye argiman la lor so sayt e dan so kartye. Zis dirizan ki kapav donn kudme fer sa vit. 4 “nivo” diferan neseser pu organiz sa partaz la. Zot kapav met amars anmemtan, enn tutswit apre ki lot la finn lanse. Pa bizin atann konplet enn “nivo”, lerla anbark lor lot. Fer tu ansam, enn apre lot. Amizir nu avanse, nu finnyol nu argiman.
1. Nivo Travay Prezidan ek lezot lider sindika: Sak Prezidan ek sak dirizan sindika ek Federasyon bizin fer treyning dabor avek sak manb zot prop lexekitif – lexekitif federasyon ek lexekitif sindika. E tusala dan kad enn lalit konstan so klas – klas travayer – kont klas kapitalist ek so leta burzwa.
2. Nivo Travay sak manb Lexekitif sak sindika ek sak federasyon: Kumsa sak manb lexekitif kapav, asontur, par li-mem, dibute, amenn argiman kuma Prezidan la. Kan manb lexekitif pe fer li ki li aprann fer li. Tu pu kapav fer li. Sak manb lexekitif, par exanp, bizin al dibute divan enn grup delege so sekter, explik argiman lor pansyon vyeyes iniversel, kont siblaz, lor claw-back par tax, lor tax progresif, e kimanyer rol sindika se pu fors Guvernman fors patron prodir, kree anplwa. Mem zafer lor lezot size kuma Diego. Sak manb Lexekitif, asontur, fer treyning lor sayt, ubyin prekot sayt apre ler travay, pu ki sak delege aprann depi li.
3. Nivo travay sak delege dan sak sindika ek sak federasyon: Delege, asontur, bizin, e li pu kapav, al explik sak manb lor sayt, dan mes, tu sa argiman la. Delege, li vinn dirizan alabaz. Li konn argimante. Li bizin ekut argiman so prop dirizan servi, dan reynion, dan lapres, ekut li lor YouTube, lir li lor sayt LALIT, me sirtu gayn li fas-a-fas ar manb Lexekitif divan li. Li bizin devlop so prop kapasite rezone. Delege sindika bizin konn mannye tu sa argiman de-fon, asontur, e rekrit nuvo manb sindika lor sa baz argiman fite, lor sayt. Kumsa anmemtan ranforsi sindika. U pu etone ena sertin travayer ena pli sans zwenn sindika lor baz pansyon ki lor baz ogmantasyon saler, e mem lor size pli lwin depi sayt, kuma sutenir lepep Palestinn kont Leta Israel ubyin ferm baz Diego ubyin lor langaz maternel.
4. Nivo Travay sak manb Sindika: Sak manb sindika kapav al pli lwin, rekrit nuvo manb lor so sayt, e al pli lwin, rekrit nuvo manb sindika dan so vilaz, dan site kot li reste, so kartye pu li sindike. Kumsa, anplas 100,000 travayer manb sindika, li vinn 200,000. E tu sa 200,000 dimunn, zot ki al mobiliz lamas dimunn, deryer enn klas travayer ki an-avangard, a deryer enn platform ki kareman dan lintere klas travayer.
Ala, ki nu bizin fer, e ki nu kapav fer. Nu apel sa “lorganizasyon e mobilizasyon indepandan” klas travayer.
Nu pa fer lalyans ar sipa lezot “sitwayin”, sipa “morisyin”, sipa “patriyot”. Nu ranforsi nu klas, e nu swiv argiman politik ki avans nu klas. Nu ankuraz travayer zwenn enn parti politik baze lor lalit-deklas, kuma LALIT.
Na pa fye lor lapres burzwa pu “pas mesaz”. Ni lor MBC. Ni lor Facebook sipa lezot medya sosyal. Servi tu sa mwayin la, byinsir, me pa fye lor zot.
Fye lor reynion fas-a-fas. Fye lor deba uver e lib. Lor argiman along-alenn me an bonfwa. Fye lor lektir profon, kozri profon lor rezo sosyal. Fye lor deba lor sak sayt. Inform u. Rekrite lor baz enn program ki depas “sindika” ubyin mem federasyon, me viz defann lintere klas travayer an antye, e osi alonterm, osi byin ki akurterm. Anmemtan, al andeor sayt, fye lor forom dan sak vilejhorl, sak sant sosyal, sipa lot lasal, dan sak landrwa. Kumsa ki puvwar vinn dan lame lider alabaz lor sayt travay, dan kartye. Kumsa defann aki. Kumsa revandik enn sosyete egaliter, enn sosyete sosyalist – zame ni patron, ni leta burzwa pa pu fer sa pu nu. Fode pa nu ena ilizyon lor la.
Ala defi divan sindika ek so federasyon. Nu kapav fer li? Nu bizin fer li.
Ki Stratezi ki Pa Marse, e ki Danzere?
Stratezi ki bizin evite – e malerezman sindika paret pe re-anbarke ladan – li sa stratezi kot mobiliz “lamas”, patriyot, “morisyin”, sitwayin. Li enn stratezi ki pa marse, e nu kone li pa marse. Pa kumsa ki “BLD” kont Pravind Jugnauth lane dernyer finn amenn nu dan petrin kot tir pansyon vyeyes 60 – 65 an la? Fode pa fye lor, ni mobilize lor baz nasyonalism, Morisyanism, sitwayin-sitwayin, sipa patriotism, ni ansam avek dirizan san okenn vizyon kuma Georges Ah Yan? Li amenn defet, parski kan li inifye tu “klas” ansam, sa vedir klas ki pli for dan sosyete, klas kapitalist, li dominan. E li ki pu ranport laviktwar lor sak tem. Alalila. Li enn erer.
E li danzere, sa kalite mobilizasyon la. Li kree fos lespwar. E li pena lavenir pu klas travayer. Sirtu dan moman enn kriz grav dan sistem kapitalist mondyal.
Si u bizin ankor prev. Ala kot mobilize lor sa baz la li finn amenn nu, zis enn an apre eleksyon: mem ena gran, gran sindikalist dan Guvernman, zot finn vande lor size osi grav ki vann Diego ek Chagos, vann lalit pu langaz Kreol vinn medyom, vann lepep Palestinyin e azir anfaver Israel, san mansyone ki zot finn vann lalit pu elarzi welfer-steyt e finn raptis li.
[Pibliye dan dernye REVI LALIT versyon papye, No 155]