Enn moman kritik pu Palestinyin – Parti Politik bizin Azir – Zenosid Blog 79
15.11.2025
[Versyon an Angle pibliye le 10.11.25]
Kan servi mo “moman kritik” lor Palestinn, kuma mo finn fer dan tit sa Blog la, ou kapav resanti kuma enn deza-vi. Enn deza-vi ki repete. Komye moman “kritik” finn ena depi Oktob 2023? Sa fer dezan asterla, e zenosid akselere pe desene depi 766 zur, zordi li pli kritik ki zame. Petet li moman politik pli kritik depi ki Israel finn kumans komet zenosid ar Nakba an 1947-8. Tu dan balans. Nu tu bizin travay pu truv simin pu azut dan muvman pu anpes USA ek so alye rezim Eropein ek Arab kontinye sumet, e pretann ki zenosid inn fini. Li pa mem lor poz.
Bon nuvel seki tantativ pu kasyet zenosid ziska ler pa’nn reysi.
Pro-Palestinyin Zohran Mamdani finn eli kuma Lemer New York City. Zefor konbine lidership Parti Demokrat ek Repiblikin pu met pozisyon Mamdani kont Israel dan sant azanda politik finn return kont zot mem. Zot ti panse ki so sutyin pu Palestinn pu anpes li eli lor so program sosyalis. Me olye sa, tantativ la finn ed li pu gayn eleksyon pu vinn Lemer Lavil New York, lavil avek pli buku popilasyon Zwif andeor Israel. Ala enn bon fason pu gard zenosid lor azanda partu dan lemond, pa vre? Eski sa pa montre laverite lor relasyon balans de fors politik dan USA, prinsipal perpetrater zenosid pe sanze? Trump pa pe kapav fer sa rant dan so latet. Lobi Israelyin dan USA pe degringole. Li finn expoze pu seki li ete. E finn rezete.
Wi, tu pe zwe onivo parti politik. Rezon kifer nu bizin ankuraz tu dimunn dan Moris ki dibut ar Palestinn e kont Israel pu fer zot parti azir kont Israel aster lamem. Ubyin ankor pli bon, si ou sutenir lalit deklas enn parti Sosyalis, zwenn enn parti kuma LALIT, ou lalyans ki pe batir avek Sindika ek Lasosyasyon. Li nepli ase aster pu res lwin depi realite politik. Eleksyon Zohran Mamdani enn viktwar politik – pa akoz seki li pu fer, ki nu pankor kone, me pu seki dimunn New York City kwar – espesyalman, dapre sondaz, parmi lazenes.
Lor nivo politik, nu kone ki zenosid ki Israel pe komet, gayn sutyin Loksidan, ki pankor arete. Medya kapav sey maske li. Trump kapav sanz size. Lor nivo politik, nu bizin azir pu pruve ki Israel ek Trump apel kitsoz enn “sese-lefe” tandi ki zot kontinye asasinn 240 dimunn, enn tyer ladan zanfan, dan enn mwa sese-lefe- sa enn krim adisyonel samem zenosid ki pe kontinye.
Ler inn vini pu tule kat parti dan Guvernman koalisyon, Travayis-MMM-ND-ReA anons ki Moris sutenir ka Sid Afrik dan ICJ kont Israel ki pe komet zenosid. Li moman kritik pu fer sa parski nuvo Anbasader USA dan Sid Afrik Brent Bozell finn promet pu met presyon lor Sid Afrik pu tir so ka. Ala seki li finn dir dan Sesyon Sena: “Mo pu met presyon lor Sid Afrik pu aret prosedir kont Israel divan Lakur Internasyonal Lazistis e mo pu met presyon lor prosekiter Lakur Kriminel Internasyonal pu aret sa lager zidisyer, ki pa koresponn avek Israel so sutyin pu sese-lefe dan Gaza ek langazman pu respekte regleman lager tutlong konfli,” [Komite Relasyon Etranzer Sena, 23-Oktob-2025]. Gete kuma sa zom la, servi pretex sese-lefe dan so argiman, ek pretann Israel finn montre so langazman pu respekte regleman lager!
Parti Tirk dan puvwar finn azir. Li finn pran simin politik pu tir warant arestasyon pu zenosid ek pu krim kont limanite kont Premye Minis Netanyahu, so Minis Defans Katz, so Minis Sekirite Nasyonal Itamar Ben Gvir, ek Sef Lafors Defans Israelyin Eyal Zamir. Antu ena 37 ofisye sinyor ki sispekte dan Latirki dapre lalwa nasyonal, pu zenosid u krim deger kont flotila ki ti pe al Gaza. Ki arive, si antretan, kriminel deger ki wanted pe vizit Moris? Eski nu, dimunn Repiblik Moris, nu mem kone si nu pe donn refiz sa kalite kriminel deger la?
Nu fer apel Lasanble Nasyonal Morisyen pu fors Guvernman azir kuma Latirki finn fer lor sa size la. Kifer pa met sarz kont sa bann kriminel deger Israelyin?
E si Ramgoolam ek Berenger ek zot swiver oportinis ki tro kapon pu fer sa, kifer pa omwin inpoz restriksyon viza lor tu viziter ki ena enn paspor Israelyin? Sitwayin Israelyin bizin zir enn deklarasyon avek zot aplikasyon pu enn viza pu dir ki zame dan lepase ni aktyelman zot pa finn form parti IDF ubyin lezot institisyon militer ki liye,. Sa pu met presyon politik lor Israel imedyatman.
Seki finn mansyone, zot reprezant diferan fason ki nu kapav kontinye expoz sa “sese-lefe” ki pa vedir “aret bonbarde” me ki anrealite pe kontinye masak Palestinyin, enn lot mansonz kriminel.
Zenosid par Israel pa pe arete. Li pa kapav. Sa krim la tro inpitwayab.
Li tro abominab ki parti politik dan Guvernman Morisyen pa kapav kontinye kumadir zot koalisyon li parfe. Leritaz zot pu kite kan zot pe sutenir zenosid li lur. Li pli pir ki pwa lur atase otur zot liku. Li enn albatros.
Lider MMM Paul Bérenger, per sa, li finn deza kumans dir anpiblik ki Israel pe komet enn “krim”. Li finn fer konplint ki li pa lib pu koze uvertman. Anfin, Israel so “krim” zenosid pa finn arete. Ni pa finn kasyet li. Lafaminn intansyonel pa finn arete. Kan Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron ek zot parti politik dan Guvernman finn refiz kritik zenosid kan par expre zot finn tir “sumisyon oral” dan ka ICJ par Moris kont Israel pu par expre fer zanfan mor defin, zot finn destabiliz zot prop Guvernman. Sa esek moral lor kestyon nu lepok, li enn sa trwa gran responsabilite ki explik kifer depite Guvernman pa pe kapav vizit zot sirkonskripsyon. (De lezot zafer kinn mansyone, se vann Diego Garcia, ek abolisyon pansyon iniversel pu dimunn 60-65 an.)
Zenosid pa finn arete. Depi “sese-lefe” ki pa enn sese-lefe ki finn kumanse 11 Oktob, finn ena manifestasyon dan enn fason konstan ek lezot pli tipti aksyon.
Tu aksyon azute ansam.
Dan Lairland, federasyon futborl ti vote Samdi pu avoy enn rezolisyon UEFA pu anpes Israel partisip dan evennman ki organize par institisyon Eropein. Savedir ki enn lekip finn bizin propoz sa dan Federasyon Irlande e gayn enn mazorite, ki zot finn fer. Aster, Federasyon Futborl Moris kapav pran enn rezolisyon pu sutenir – ankuraz Federasyon Eropein pu swiv lidership Lairland-- e avoy li tu lekip dan Lerop.
Dan USA, Reuters raporte le 7 Novam ki sink ansyin ofisye sekirite US ti dir ki ti ena “prev ki kapav sutenir krim deger kont Israel pu so kanpayn militer dan Gaza – loperasyon ki depann lor sutyin armaman Amerikin”. So linportans seki li pu inplik responsabilite kriminel politisyin, inklir de prezidan. Zot azute ki finn mem ena “dut” alinteryer militer Israelyin lor legalite so taktik ki an gran kontradiksyon avek pozisyon piblik Israel pu defann so aksyon.” Revelasyon sa informasyon la depi Reuter li enn aksyon politik kuraze par sink ansyin ofisye. Wi kuraze. Me anfet li zis devwar zot profesyon. Reuter finn ena kuraz pu pibliye li, li usi. Me anfet sa usi zis devwar zot profesyon.
Dan Pari, enn zom le 8 Novam finn alim enn fimizenn dan konser Filarmonik Israel pu proteste kont zenosid. Sa li enn aksyon politik piblik.
Dan Lostrali, finn ena enn manifestasyon Pro-Palestinyin kont Konferans Defans semenn dernye le 4 Novam.
Dan Litali le 24 Novam, ti ena enn lot manifestasyon ankor – apre lagrev nasyonal demas onivo zeneral ki ti met enn presyon mazer dan kit form ki forse lor Israel pu sese-lefe vinn anviger– sannfwa la dan Rom, dan moman kan ti ena Festival Fim Rom.
Dan Grand Bretayn, depi Septam ziska zordi, lapolis Britanik finn aret omwin 2,100 dimunn dan enn manifestasyon “sit in” ek tini pankart, semenn apre semenn, ki dir mesaz byinveyan swivan, ekrir alamin: “Mo kont zenosid. Mo sutenir Palestine Action”. Guvernman Britanik dan enn lamonte kriz listeri Zionis ti deklare ki grup “Palestine Action” enn “lorganizasyon teroris”, alor li enn ofans kriminel pu sutenir sa grup la. Akoz sa fer arestasyon. Aster lamem, ka lakur kont zot pe kumanse. Pu rikord, Palestine Action li enn lasosyasyon ki so bi se pu expoz teroris Israelyin ek zenosid. Manb grup Palestine Action finn deklare non kupab mem kan finn andomaz propriete prive/piblik kan zot finn avoy diferan obze dan enn lizinn armaman ki prodir zarm pu Israel. Ziri finn truv zot aksyon ena lintansyon pu konturn enn krim pli pir, alor lakur finn truv zot-- non kupab. Lerla sertin lezot manb finn truve kupab pu fer plis ki pintir avyon ki finn servi dan zenosid. Lerla, Guvernman represif parti Travayis Britanik finn sanksyonn zot ar lalwa terorism drakonyin, ki fer lapolis pas pu kuyon kot zot bizin gaspiy zot letan ferm fam dan laz, ek lezot manifestan pasifik.
Dan Moris, nu finn partisip dan Manifestasyon Platform Palestinn le 17 Oktob, avek determinasyon pu kontinye lalit la.
Absirdite ansam ar Kriminalite Zenosid
Antretan, Trump li dan lake, kriminel deger ubyin non, pu nome pu gayn Pri Nobel Lape lane prosenn! So vale fam Venezuela ki finn instale par CIA pu pran puvwar apre zot ku planifye, Madam Maria Karina Machado, ti enn tes-seyaz pu Trump, lane prosenn. Li finn gayn Pri Nobel Lape, e lerla felisit Trump pu so asasinasyon, mert extra-zidisyer, 70 zom ki pann resanse dan 17 diferan ti bato lor lakot Venezuela. Tandi ki li vann so peyi avek USA an piblik e pe fer apel avek puvwar etranze, inperyalis pu pran kontrol so peyi! E se sa kalite dimunn la, ki finn gayn pri Nobel Lape 2025? Komye lider politik Morisyen pe vann nu peyi avek UK-USA? E antretan kan House of Lords pe ranvway so desizyon, performans piblik nu politisyin pe expoze an piblik. Sa usi, destabiliz Guvernman. Zot finn mem pas enn lalwa pu anil lalwa ki rann li ilegal pu kestyonn suvrennte Moris lor Sagos, inklir Diego Garcia. Li nepli ilegal. Imazinn tu sa lalwa ki sa Guvernman la ti kapav pase e ti bizin pase, e zot finn zis fer sann la dan ka kot, zot mem pa respekte lalwa presedan. Imazinn zot kuma Madam Karina Machado, ki dimunn bufone parski ou fer apel inperyalis pu pran kontrol ou prop peyi?
Sa montre sa moman dan lekel nu ete ek kifer li kritik. Ou kapav ankor gayn Pri Nobel Lape tandi ki ou kriye “Ureee” pu vaporizasyon extra-zidisyer imin, pa nome ni arete, gayn sarz, gayn sans pu defann zot mem, lerla zize. Li sutenir zenosid ki Israel pe komet. E ou kapav gayn pri pu vann ou peyi pu met li dan lesklavaz kolonyal, anmemtan. Se seki pe arive kan Lanpir pe grene. Diferan zafer pe sakuye. So vale, kuma Norvez, sakuye. Enn zenosid pe kapav kontinye, bonbardman ek lezot metod tiri, lafaminn ek ankor plis, tandi ki Israel pe pretann li pe respekte enn “Sese-lefe”, e so bayer de fon kuma USA sutenir so mansonz.
Nu, nu pa kapav fer sa. Nu bizin azir politikman. Nu bizin fors nu Guvernman pu azir kont zenosid ki Israel pe komet-- ASTER LAMEM. Li tar, me pa tro tar.
Lindsey Collen, pu LALIT.
Tradiksyon CC ar kudme AA
