29.09.2025
Guvernman Lalyans Sanzman inn atak klas travayer lor 8 pwin dan 10 mwa!
Nu ti bizin kone zot pu fer sa. Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron apel zot lalyans pa “Lalyans Sanzman” me “Alliance du Changement”. Kan lider vande, fasil kone. Zot koz Kreol fransize.
8 pwin kot Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron atak klas travayer:
1. Guvernman fer Pansyon Vyeyes Iniversel sorti 60 an vinn 65 an.
Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron elir lor baz zot pu aprofondi welfer-steyt. Premye zot pey ogmantasyon pansyon lafin 2024, lerla dan Bidze aret pansyon vyeyes iniversel net pu tu dimunn 60 a 65 an.
2. Guvernman Vann Diego
Guvernman Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron siyn Trete ar UK pu vann Diego pu 100 banane, renuvlab. Kumsa, enn sel ku zot vann lalit pur dekolonizasyon, suvrennte, re-inifikasyon pei, demokratizasyon kontrol lor teritwar pei, drwa-retur pu Chagosyin ek lib sirkilasyon dan tu teritwar Repiblik, e zot vann lalit kont militarism e kont zarm nikleer. Kan nu lir Bill Britanik ki fini travers House of Commons, e ki pran presedans lor Trete, li spesifye dan Seksyon 4, nwar lor blan, ki Lerwa pu gard so puvwar fer tu lalwa pu Diego Garcia pu 100 an renuvlab! Eski Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron ti kone pu ena sa dan lalwa Britanik avan li vinn divan House of Commons? Eski “perfide Albion” finn kuyonn sa 4 renar la? Ubyin eski zot ti anvi kuyone? Eski zot ti ule gayn sa “blood money” dan zot lame? LALIT, antuka, ti kone sa pu arive.
3. Guvernman Vann Lalit pu Anpes Israel Afam lepep Gaza
Eski li posib enn Guvernman Repiblik Moris vann lalit Palestinyin? Wi. Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron finn fer li. Zot finn kareman retir, setadir kennsel, “depozisyon oral” ki Leta Moris ti fini pran langazman pu fer divan ICJ. E ka ICJ lor ki ti ete, pu montre tretriz zot aksyon? Li enn ka kont polisi Israel pu fer dimunn Gaza mor-defin. Li enn ka kont polisi Israel pu anpes UNRWA distribiye led imaniter atraver so 400 depo byin organize. Li enn ka kont sa konspirasyon malfeter apel Gaza Humanitarian Foundation ki Israel ek USA finn met dibut kuma enn “latrap lera” avek enn bwat manze kuma labwet, pu atir Palestinyin depi zot landrwa pu vinn dan Lesid, pu ki tir kut fizi lor zot, tuy zot, e pu asire ki zot prekot frontyer avek Lezip pu ki zot pu kapav expilse laplipar Palestinyin, fer zot kit Gaza, al dan dezer Sinai. Ka ICJ ti pe sey anpes tu sa. Guvernman Ramgoolam finn par expre tir Moris depi lor azanda, ki ti fini pibliye partu dan lemond. E lerla, dan Lasanble Zeneral Nasyon Zini, Ramgoolam PA mem prezan, e Moris PA mem fer walk-out kan Netanyahu pran laparol, e li PA sutenir linisyativ “Uniting for Peace” pu avoy enn “UN protective military force” pu uver frontyer, e aret lokipasyon ilegal.
4. Guvernman Vande lor Transparans lor Agalega
Lalyans Sanzman ti promet pu pibliye Trete ar Lind lor Agalega, lerla san-zenn, li refiz pibliye li.
5. Guvernman Sanzman Opak lor Konfli dan Labank Santral
Tu sa konfli dan labank santral, ki finn deklanse par Paul Bérenger dan labsans Navin Ramgoolam, e ki finn provok demisyon 2yem Asistan Guverner Labank Gerard Sanspeur lerla Guverner Labank Sithanen osi byin ki sispansyon Prezidan sindika, e lager ant “piti” ansyin Guverner ek “piti” ansyin DPP, finn finalman kilminn dan nominasyon enn nuvo Guverner, ki fek sorti travay FMI. Veritab “fon” anba tu sa lager zure, lager difamasyon, lager maltrete, li finn res opak. Nu dut for ki sa li akoz BoM pu su kontrol FMI. Atandan vwar. Kapitalist internasyonal tultan kontan kikenn ki pa enn “nasyonalist” ansarz Labank Santral. Par exanp, kan NATO kas Yugoslavi but-but, sak but ti gayn enn konstitisyon ki anpes nom enn sitwayin sak nuvo pei la kuma Guverner Labank Santral. Fode pa, kapital finansye internasyonal dikte, u get “lintere pei”; u bizin get lintere kapital internasyonal. Mme Priscilla Thacoor paret finn travay FMI ant 2009 ek 2024 dan diferan rol. Piblikasyon internasyonal kuma ECOFIN dekrir li kuma “IMF veteran”. Sa deskripsyon enn siyn lagiyn.
6. Guvernman atak Demokrasi avek “Nominasyon” dan enn dezord indeskriptib
Guvernman pa finn met dibut so sistem “nominasyon” ki li ti promet, atraver enn “Komite Nominasyon”, apar Minis Subron so debandad kan li met Dany Marie dan enn komite bankal. Apre enn kanpayn kont Jugnauth akoz so fam ti pe intervenir dan nominasyon, e guvernman ti “papa-piti”, kan Guvernman ti finn nom Minis Bérenger so prop zann ansarz prezid Airport Holdings Ltd, telman ti ena sulevman, li finn bizin demisyone.
7. Guvernman finn Vande lor non-aliynman Repiblik Moris
Ramgoolam-Bérenger-Duval-Subron finn al atas lame-lipye Repiblik Moris ar enn lanpir Amerikin ek Eropyin ki pe grene divan nu lizye. Li ti pu pli eklere pu res non-aliyne, e pu kopere avek BRICS ek Shanghai Cooperation Organization ar nu alye de long dat. Dan sa kalite regrupman la, deza ena nu gran alye tradisyonel kuma Lasinn, Lind ek Sid Afrik.
Li inportan note ki Guvernman Lind finn rant an-konfli avek so relativman nuvo alye, USA kan Trump finn, enn kote, met 40% tax lor prodwi sorti Lind e osi negliz so lalyans militer ar Lind ek Zapon (QUAD) odetriman so lalyans AUKUS ar Lostrali ek UK. Kumsa, mem li sinbolik, Guvernman Lind pe donn bato pu Sagosyin al vizit Sagos pu anpes indinite Repiblik Moris bizin kurbe plis ankor divan Angle, pu mandyan enn bato. Tuzur!
8. Pena veritab deba ditu, kuma zot ti promet, setadir vande lor demokrasi
Enn zafer nu dan LALIT ti donn zot benefis-didut, nu ti krwar Lalyans Sanzman pu amenn deba pandan enn tan, dizon 6 premye mwa. Kot sa?
Nu finn plito gayn enn “Lasiz” lor ledikasyon ek enn lot lor travay, ki ti stil-ONG, kot koz-koze an ti-grup avek vizyer lor lizye lor diferan su-tem, kan problem santral pa gete ditu. Partisipan finn dekuver ki kad Minister ti deza desid “outcome” ki zot ule lor sak su-tem. Buku lanfaz, par exanp, lor problem “bullying” ant zanfan, enn problem-mem, me problem prinsipal se “bullying” ki Leta Repiblik Moris fer kan li inpoz langaz Angle-Franse lor totalite zanfan ki koz Kreol dan lakaz, e partu dan pei. Anmemtan, pa finn ena okenn zefor deklans deba desantralize atraver Konsey Vilaz, e Konsey Minisipal – dan sak Ward – ni dan sak sayt travay lor size kuma kimanyer aprofondi demokrasi, osi byin ki ledikasyon ek travay.
Lot kote, MBC ti paret pe fer enn uvertir dan nuvel e kote deba, me byin vit sa finn desann ver plito reportaz abetisan kot zet enn regar patronizan, mem kolonyalist, lor dimunn vilaz, dimunn site, dimunn mizer. Anmemtan, MBC finn kontiyn reprim totalman langaz maternel 90% dimunn Repiblik Moris, langaz Kreol. E si zot servi li, Zot mal-koz li tultan pe kurbe ver langaz Franse, ki zot pran kuma standar ki ondire bondye finn mete pu lezot langaz kuma pu nu. Mem kan Spiker Ms Aumeeruddy-Cziffra finn deklans enn muv introdir Kreol, byin vit Guvernman finn espes tuf linisyativ la. Nu gete.
Dan enn lot lartik, nu pu gete kimanyer zot finn reysi atak klas travayer otan dan osi tigit letan ki 10 mwa.
Baze lor enn fragman papye LCC e ki inklir pwin depi deba dan Kongre LALIT le 28 Septam 2025.