05.09.2025
[Versyon Angle pibliye 25 Ut 2025]
Aster zot izole, Israel ek USA lans faz pli kriyel sa long zenosid la: “solisyon final”. Dyo zenosider pe asterla kumans detrir Lavil Gaza net.
Pu totalite abitan lemond, Israel asterla deteste ek rezete par lemond antye. Israel finn diskredite dan enn fason ireparab. Guvernman Eropein ek zot alye kolon setler, Nuvel Zeland ek Kanada, pe fer tu seki posib kan zot pe sey dezespereman distans zot, ubyin zot repitasyon fitir, depi obsesyon zenosider lekip Israel-USA. Mem Lalmayn, peyi zenosider an-sef, pe met aryer. USA pe met presyon, arm Israel, ankuraz Israel pu prosede avek “solisyon final”. Nu servi sa term la, enn term ranpli avek laenn Hitler pu fer referans sa exterminasyon planifye e ki ti ekzekite par Lalmayn kont Zwif dan enn fason byin kalkile. Pena okenn lot term.
Nu pa pe koz lafaminn dan Gaza kuma enn sityasyon ki natirel. Non.
Seki finn arive se ki lemond antye finn nek gete kan Israel ek USA finn infliz lamor par provok lafaminn lor lepep Palestinn, ek aster zot pe pas a laksyon pu solisyon final:
Israel finn fer sa an duz letap. Se seki Israel, ansam avek USA, finn fer, letap abominab par letap abominab dan so plan pu pran kontrol Gaza. E lerla Palestinn antye, e lerla, ankor kuma model Nazi, pu fer “lebensraum[i]” e okip an antye seki Israel apel “Gran Israel”, inklir diferan but Lasiri, Liban, Zordani, Lezip e mem Lirak ek Larabi Saodit.
1. An Oktob, apre ki Palestinyin inn kas prizon dan Gaza. 7 Oktob 2023, lider Israelyin ti anonse ki Israel pu izol Gaza net – san manze, san dilo, san lesans – ek afam Palestinyin u inpoz lafaminn ziska lamor. Si maladi deklare, pli bon mem enn lider finn azute.
2. Israel finn invant enn seri mansonz makab – aster fini pruve par surs Israelyin ki tusala invante –alegasyon revoltan; kinn kup latet tibaba, enn mansonz; kinn kwi tibaba dan fur, enn lot mansonz; kinn ras tibaba depi dan vant zot mama, invante; ki finn vyol fam kuma enn zarm deger, pena temwin ni mem enn iota prev; agresyon sexyel, invante; finn mem koz manti pu dir ki finn kup tete enn fam e avoy li partu – propagann atros ki apel “gräuelpropaganda” an Alman. Ki so bi? Tulede atir latansyon depi defet imilyan militer Israelyin 7 Oktob 2023 ek kumsa ofer enn paravan ridikil pu ki lider USA ek Eropein kasyet zot konplisite dan zenosid ki Israel pe komet kont Palestinyin. E byinsir, CNN, e BBC, ek buku senn TV dan langaz Franse finn kapav servi sa pu kuver zot zistifikasyon lor seki inzistifyab.
3. Israel finn bonbard tu later ki bon pu plante dan Gaza, fer li vinn infertil. Par expre.
4. Israel finn bonbard gard-manze, labutik-komisyon ek labusri, bulanzri, sipermarse, restoran e dimunn zot lakuzinn avek zot rezerv manze.
5. Israel finn bombard zot sistem pirifikasyon dilo, ekivalan infrastriktir CWA ek avoy tenk pu eklat otan tiyo dilo ki posib.
6. Israel finn bombard simin ki permet delivre manze dan Gaza, ek ki ti kapav rann posib travay reparasyon lor sistem dilo.
7. Israel finn blok lantre manze dan Gaza, lesans, masinn reparasyon, par enn blokis mertriye lor sak pwin lantre. Li finn fer enn kulwar dan kote Gaza ki truv lor frontyer avek Lezip. Alor Lezip nepli kapav ena okenn pwin lantre dan Rafah. Detut-fason diktater pantin US Al-Sisi konplis dan zenosid Gazawi.
8. Israel finn anpes bato amenn led imaniter dan Gaza, finn aret dimunn kuraze ki ti pe amenn led. Israel finn fer Lezip konplis aret e arsel 4,000 volonter internasyonal, inklir trwa manb LALIT, ki ti pe marse ziska frontyer Gaza pu montre sa 6,000 kamyon manze ek medsinn ki Israel pe bloke.
9. Israel finn bonbard tu lopital ki ti pe tret sivil kinn blese e malad, asasinn staf, e inn met dife dan lekipman lasante kuma skanner e X-Re, lasal loperasyon ek stok antibiotik e medsinn anestezi. Israel finn viz e asasinn lekip lanbilans kalm e kuraze Guvernman Hamas.
10. Israel depi 2023 finn bombard lekol, liniversite, mize, libreri, arsiv, labutik liv, ek tu lezot infrastriktir ansestral ki transmet konesans.
11. Israel finn asasinn zurnalis Palestinyin par santenn – menas zot dan mesaz depi pli boner e lerla sible zot u bombard zot – pu anpes zot fer reportaz lor laverite. Israel anpes zurnalis depi andeor rant dan Gaza.
12. USA ek Israel finn met dibut zot “Fondasyon Imaniter Gaza” orib pu pyez Palestinyin ki afame depi Lenor ziska Lesid Gaza, par met latrap, kot Israel finn lasas zot dan lanklo zanimo, kokin zot bio-data, e tir lor zot, tuy par milye dimunn dan lespas zis kelke semenn (ant Me a Septam 2025).
E aster, Larme “Defans” Israelyin, tuzur avek sipor total US, pu al inpoz so “solisyon final”.
E nu Guvernman?
Nuvo Guvernman finn kumans par abandonn langazman Leta Moris pu “sumisyon oral” dan ka ICJ kont sa “solisyon final”. Ramgoolam e Berenger e Subron ek Duval kupab pu sa. Kan retir Moris depi enn taymtebul kinn deza fini pibliye pu prezant sumisyon oral kont Israel parski li pe intansyonelman fer lepep Gaza mor de fin ziska lamor. Samem ase pu zet sa Guvernman la.
Minis Zafer Etranzer finn pibliye enn Kominike ki an verite pli gran trayizon. Li aliyn limem avek Lotorite Palestinyin, ki rekonet kuma form parti dan Laparey Deta Israelyin, ansam avek linisyativ Larabi Saodit ek Franse ki enn tantativ afebli langazman Nasyon Zini. Pena mansyon ki Moris finn kontribye dan viktwar ka ICJ ki so zizman inn rann lokipasyon Israelyin lor Palestinn ilegal. Pena mansyon mo “zenosid”. Pena mansyon sispansyon Israel depi UN. Pena mansyon pu izol Israel ekonomikman ek sosyalman. Pena mem mansyon anbargo zarm kont enn peyi ki pe komet zenosid? Ki kalite kominike sa?
Parol patetik Vis Premye Minis Berenger, ki pe pled “febles” kuma Uriah Heep[ii], pa mem rekonet ki Palestinn pli tipti ek feb ki Repiblik Moris. Kisannla ti pu panse ki Berenger, enn moman dan listwar lider kuraze klas travayer dan lane 1970, diminye ziska vinn kuma Uriah Heep?
Bérenger dir : “Wi. Kifer u kwar nu pe bizin ferm labus parfwa, kifer u kwar nu pe bizin manz ku, depas ku? Parski nu enn ti pei, nu frazil kot nu ete la. Me, li pa fasil suvan, mo kapav dir u.” Bann mo vremem patetik divan enn zenosid..
“Ayo papa! U kone parfwa mo anvi kit Guvernman pu dir tu seki mo panse. Kit Guvernman pa parski Guvernman dan tor, me nu enn ti pei frazil. Nu kone kisannla pe menase brit-brit. Mo manz ku, manz ku, manz. Me, set-enn krim! Li pa enn mo for, li enn krim seki Israel de Netanyahu pe fer dan Gaza, dan Palestinn. Li enn krim. Orib. Zot pa ti pu kapav fer sa krim la san lapwi intel, intel. Mo aret la parski kot nu ete la, nu ti pei Lil Moris”. (Konferans de Pres 12 Ut 2025. Get:youtube.com/watch?v=R29SPvaFb7U)
Bérenger pretann li pa kapav koze. Li finn ariv ziska la. Si ou pa kapav koze kont enn zenosid, ki rezon viv?
Alor, nu truv Moris, Leta antye, pe amar limem dan sa destin kondane sa dyo-zenosider la: USA e Israel. Sa, mem kan lanpir US pe degringole divan nu lizye. Sa, mem kan tu dimunn dan lemond aster kone ki pena sime ki Leta Israel kapav sirviv seki li finn inflize lor limem dan sa dernye de-zan la. Israel finn tuy limem. USA pe presipit deklin so lanpir mondyal.
Li pa ler pu atas nu peyi ar sa gro dyo Amerikano-Israelyin ki kondane la. Li pe fons direk lor enn falez.
Ler inn vini pu adopte enn pozisyon moral siperyer. Li moman pu dibut lor prinsip. E, anplis, si pa fer sa, pu ena konsekans terib lor Moris. Sa pu rwinn nu peyi. Nu riske kul ansam avek mons ki pe tonbe parski nu ti panse li ti konvenab pou nou atase ar zot, kan anfet li pa ti mem “konvenab”.
Lindsey Collen, pu LALIT
Tradiksyon: CC ar kudme AA
[i] “Lebensraum” enn mo ki dan kontex istorik ti servi par Lalmayn Nazi dan lane 1930-1940 pu zistifye expansyon so teritwar par konket, deplasman u exterminasyon lezot Pep.
[ii] Uriah Heep li enn personaz fiktif dan roman David Copperfield kinn ekrir an 1850 par Charles Dickens. Mem si li pretann li modes me li anrealite manipilatif, tret ek gurman pu gayn puvwar ek larises.