Galleries more

Videos more

Audio more

Dictionary more

Non a Lanbasad-Kazern Amerikin Bagatelle

24.08.2025

Kimanyer nu kapav permet USA konstrir enn imans konplex, plizyer batiman an beton arme, pu so nuvo Lanbasad dan Bagatelle? Pu ranplas 2-3 mizerab letaz lwe? Dan enn batiman Rogers delabre Anvil? Enn ku kumsa?


E sa, dan moman kan USA pe aktivman partisip dan Zenosid Israel kont popilasyon dan Gaza, Palestinn? E pe rekoloniz Diego/Chagos?


Kestyon nu pe poz numem se sa: Kifer USA bizin ena sa grander lanbasad dan Bagatelle? Kifer? Ki li ena lintansyon fer? Li sertennman pa neseser pu ena sa grander konplex 7-batiman si li ena lintansyon zis kontiyne fer so travay abityel – deza tro furaye – kuma enn Lanbasad ki reprezant USA dan Leta Moris. Dosye WikiLeaks ti deza montre zot fason sey rant dan Departman Guvernman, sey infliyans fonksyoner, koronp lapolis ek gard-kot, tusa. Nu deza kone Lamerik koronp ONG Moris. Dan enn rankont avan eleksyon zeneral lane dernye, ONG finn temwayn zot prop koripsyon.


Ala seki “Vienna Convention on Diplomatic Relations, 18 April 1961” dir parmi travay enn lanbasad, Lartik 1 Konvansyon Vyenn spesifye fonksyon enn misyon diplomatik. Parmi, ena paragraf (e) pu “Promuvwar relasyon kordyal ant Leta li reprezante ek Leta pe akeyir li, e devlop relasyon ekonomik, kiltirel ek syantifik”.


Eski USA ena lintansyon fer lezot kalite “travay” dan so nuvo lanbasad? Ki kuma enn gro kazern ek so beton arme?


Lyin Diego Deal UK-USA ar grander nuvo Lanbasad USA


Guvernman Ramgoolam-Bérenger-Subron-Duval so Kabine fini sinye pu enn Trete USA-Moris kot drwa veto kareman dan lame UK-USA, pu nerport ki proze, tipti kuma gran, lor Diego, e lor Chagos an antye. Li enn fe, sa.


Trete la pankor finalize, tu sinpleman akoz li bizin pas dan Parlman UK. Zot pli demokratik ki nu. E si Parlman laba sanz kiksoz, Repiblik Moris pu apandan ar enn lot zafer, pa seki li finn siyne?


“Diego Deal” UK-USA ek tu so annex, ki Leta Moris fini siyne, pe dakor pu sed suvrennte pa zis lor baz militer-nikleer Diego Garcia, me lor totalite Arsipel Chagos, e li pe fer sa pu 99-an an-esanz enn lokasyon, seki apel “lamone disan”. An-efe UK-USA ena enn drwa veto lor nerport ki desizyon lor Chagos, purvi bann la krwar li liye ar baz la.


Tu pe indike sa nuvo Lanbasad ena enn rezon-det: Pu servi pu USA gard enn kontrol sere lor Leta Moris. Lor Leta Moris, an antye, pa zis Chagos, pa zis Diego.


Li pu enn nik espyon. Sa bann espyon la pu furne, pu met zot nene dan politik intern Moris. Zot pu karyat sosyete Repiblik Moris atraver finans tu kalite proze Guvernman, para-etatik, polisye, SMF, gard-kot, lanvironnman (Minis Bhagwan fini zwenn Anbasader) e mem Sekirite Sosyal (Minis Subron fini zwenn Anbasader). Kumsa nu Guvernman kurbe, ranpe, vande.


Guvernman Trump pu koronp ONG osi. An-esanz pu enn ti kas ubyin enn ti-laburs, Amerikin pu gayn akse dan tu laspe lavi sosyal, kiltirel ek politik dan Repiblik Moris. Lerla, a zot tur, sa bann ONG vinn azan Amerikin, zot-mem. Atraver ti-vwayaz ki Lanbasad peye: enn brayb sa. Atraver enn ti-larzan, ki enn ONG kapav leve li-mem, anplas tal lame.


Kumsa osi, Lanbasad USA pu “travay” dimunn individyelman dan diferan domenn: biznes, politik, akademya, sindika, ONG atraver ofer laburs, invitasyon dan konferans sponnsorize par rezim Amerikin, “vwayaz” an-esanz pu kontribiye ver met dibut enn baz sutyin pu politik inperyalist USA, enn politik kriminel. Li fer sosyete Moris konplis ziska dan zenosid, sann kut la.


O-minimem li aste silans. Li trok enn ti-lamone an-esanz pu Morisyin rann “drwa pu kritik politik USA”. AGOA, mem kuyonad.


Eski pena danze Leta Moris perdi nu suverennte pa zis lor Diego, pa zis lor totalite Chagos, me lor Leta Moris antye?


Eski nu pa riske vinn enn pei aliyne avek politik USA?


Nu dirizan politik pe deza aplik politik “res trankil” e “manz ku” fas a politik Lamerik dan lemond. Paul Bérenger deza finn avwe ki Guvernman li-mem pe “bizin” kurbe, ubyin pu sit li “manz ku”, kan ena sa “krim orib” kuma li apel li, avek rezon, zenosid Israel-USA kont popilasyon Gaza-Palestinn. Get lao, kot Bérenger dir kimanyer zot finn bizin, e tuzur bizin, e pu bizin kurbe, lerla u pu gayn enn lide gravite koripsyon ki fini arive onivo eli dan Parlman, o-nivo nomini dan Kabine Minis.


Kan nu pe analiz tu sa danze ki pe menas nu e ki pu menas nu pli divan, li vo lapenn get rol enn-de Lanbasad USA.


Lanbasad dan Ikrenn ti formant ku-deta dan Ikrenn an 2014. Lamerik ti ranvers Prezidan eli, e swazir so ranplasman. Zordi, get so lefe. Ikrenn detrir net. Pa kone komye lamor sa pei la finn sibir. Li kriyel. Pu USA sey afebli e pini Larisi, li finn servi Ikrenyin kuma manze kanon. Sa, se laverite.


Lanbasad USA dan Liban finn formant konfli dan Liban, Lanbasad USA dan Irak finn formant konfli dan Irak, e parey pu Armeni.


E sa, malgre Trete Vienna kler lor non-inzerans enn lanbasad enn pei dan politik intern pei ki pe eberz li.


Lartik 41 kler “… antan enn diplomat avek privilez ek iminite diplomatik, zot ena enn devwar pu respekte kad legal dan pei kot zot ete e zot ena devwar pu pa interfere dan politik intern sa Leta la.”


Kot ena gran Lanbasad USA, laba ena gran gran Destriksyon


Dezyem pli gran lanbasad USA dan lemond truv dan Liban. Liban finn vinn enn pei ravaze par bonbardman Israelyin, ziska zordi. Tulezur ena bombardman Israelyin lor Liban malgre sese-lefe. E malgre lefet ki sa sese-lefe la finn sponnsorize par USA, limem. Lanbasad Liban imans la, ki ti kumans konstrir an 2017, li asiz lor enn siperfisi 50 arpan e li finn kut $1 milyar – e li pankor termine.


Pli gran lanbasad USA dan lemond truv dan Lirak. Li asiz lor 123 arpan later Irakyin.Ti kumans konstriksyon apre invazyon Amerikin an 2003. Li pa finn fer nanye apar sem dezord. Li finn antrenn lamor plis ki enn milyon Irakyin. Gran Lanbasad USA pa exakteman enn benediksyon.


Avan Liban, dezyem pli gran lanbasad USA dan lemond ti dan Larmeni. Rapel sa, kan nu gete kimanyer Lamerik pe rod menas e anserkle Liran.


Eski tu sa imans lanbasad USA dan enn pei ule dir sa pei la retruv limem dan tu kalite instabilite e o-sant formant tu kalite konfli?


Eski li enn siyn ki sa imans Lanbasad isi, pu enn pei grander Moris, li enn indikasyon ki plan exakteman USA ena an-tet pu Moris dan lavenir?


Nuvo Lanbasad USA so konplex 7 batiman, sitye Bagatelle, li lor enn siperfisi 14 arpan e li estime pu kut $300 milyon, Rs 14 milyar. Li inkrwayab, pu enn pei 1.3 milyon dimunn.


Konstriksyon pe fer par konpayni Amerikin BL Harbert International kumanse an 2023. Li pe viz pu termine an 2026. BL Harbert International enn konpayni parmi pli gran kontrakter konstriksyon dan Lamerik. Li spesyaliz dan ki? Konstriksyon militer!


Shakeel Mohamed Bizin Azir


Eski pa finn ler pu Minis Later Shakeel Mohamed poz kestyon USA, ki so lintansyon? Eski li pa bizin vinn dir nu ki pu ena dan sa imans konstriksyon la? 


USA bizin kone nu pe vey so azisman.


Nu pa pu ni “res trankil” ni nu pa “manz ku”, mem si Bérenger anons sa, ondire li enn exkiz pu so kaponnri.