Israel ek USA pe kontinye avek zot zenosid ek pe usi atak Lirak – Blog No 71
20.06.2025
U pu rapel ki nu ti predir ki Israel ek USA pu deklans lager kont Liran an-esperan ki enormite lager-la pu deturn lizye lemond depi zot masak kont lepep Palestinyin, dan tulede Gaza ek de-pli-an-pli Wes Benk. Anfet Israel ti inpoz enn kupir total dan kominikasyon dan Gaza mem moman ki li deklar lager Vandredi 13 Zin. Malgre sa, zimaz sa masak demas pe ariv ziska nu. Nu konsey kamarad lekter rod zot. Al Jazeera ek TRT pli apropriye pu raport seki pe arive dan Gaza ki lezot medya meynstrim, me li usi esansyel ki ekut analiz profon, parski tulede Al Jazeera baze Qatar ek TRT Tirki ena zot prop azanda dan sa rezyon la. Lekter bizin rod ek partaz analiz panser kuma Swis Jacques Baud, ki donn intervyu dan langaz Franse ek Angle.
Li inportan ki nu gard nu lizye lor zenosid ki leta Israel pe komet, ek gard nu lespri lor kuma kontinye proteste kont zenosid Israel ek so bann alye pe komet avek tu zot lafors, ek tu seki pe arive dan lemond ek dan pei.
Se rezon pu lekel nu trwa manb, Alain Ah Vee, Ragini Kistnasamy ek Ally Hosenbokus aster lamem dan Lezip. Zot ti al laba pu donn kudme pu res konsantre lor aret sa zenosid la. Zot ti al laba dan enn tantativ pu marse, koste pre kot 10,000 kamyon led imaniter finn aliyne dan Lezip. Kamyon ki pe amenn manze ek medsinn, ek pe atann, tandi ki Israel pe blok zot pu anpes zot traverse pu rant dan Gaza, Palestinn. Bi la, parey kuma Flotila Laliberte, se pu fer ki sa zenosid la li vizib pu tu dimunn dan lemond pu nu kapav aret li, par fer nu Guvernman pran aksyon.
Me lager finn deklare mem zur trwa manb LALIT ek apepre 4,000 lezot aktivis internasyonal ti lor sime pu kumans Lamars Global. Guvernman Ezipsyin ti dakor pu negosye pu lamars, me kan Israel finn bombard Liran, sityasyon finn sanze. Tusala pe arive kan Israel pe kontinye mem, bombard Gaza ziska li an-myet, masakre tu dimunn ki zot kapav. Aster-la pe fer lager delibereman brak latansyon dimunn pu kasyet krim Israel pu afam fami antye ziska rebor lamor. Israel pe mem met manze kuma pyez, atraver so “NGO” mersener ki li dirize: enn sanse “Fondasyon”, sanse “Led”, sanse “Imaniter” ki swadizan ansarz led dan Gaza. Kan fami antye ki pe mor defin pe galupe an-panik pu gayn enn parsel manze pu zot fami, snayper Israel target zot pu asasinn ek bles zot – zanfan, granparan, adolesan, nerport ki dimunn. Nu finn depas kad lalwa internasyonal. Israel ek so bayer defon fini plonz dan enn barbari total.
Apre ki Israel finn amenn kanpayn bonbardman kont Palestinn, Liban, Lasiri ek Yemen, aster li deklar lager total kont Leta Liran. Rezon deryer sa lager total-la sipozeman se pu anpes Liran ariv enn zur dan enn fitir lwintin, gayn mwayin fabrik bom nikleer. Israel deza ena zarm nikleer. Israel so program nikleer totalman ilegal. E legzistans zot bom vedir US pe donn led Israel totalman ilegalman, pa zis dapre lalwa internasyonal me usi par lalwa USA. Ipokrizi-la absird. E a okenn moman, Trump, Macron, Starmer, u Merz pa mansyonn li. Ni CNN, BBC, The Guardian, New York Times, e ankor mwins LCI virilan, finn met sa pwin la lor azanda. Ki anfet bizin mansyone sak fwa ki pe met fos akizasyon lor Liran kan anrealite dimunn kone ki Israel limem pe fer sa. Anplis, Trete Non-Proliferasyon Nikleer donn Liran, kuma li donn tu siynater, drwa pu anrisi iranyom. Trete-la kler: “Lartik IV: 1. Nanyin dan sa Trete la pa pu interprete dan enn fason ki afekte drwa inalyenab tu manb Trete pu devlop resers, prodiksyon ek itilizasyon lenerzi nikleer avek enn bi pasifik san diskriminasyon ek an-konformite avek Lartik I ek II sa Trete la.” Ala, ki kalite mansonz flagran ki pe met divan nu depi lider Amerikin ek Eropein ek medya ki pe difiz mansonz totalman grotesk.
Me pa zis sa mansonz ek propagann ki pe fors nu gete.
Ena enn trwazyem.
Kuma lekter kone, ena de fason pu deklar lager, enn par anons deklarasyon lager, ek lot-la par bombard infrastriktir sivil ek asasinn lider ek syantis. Israel finn deklar lager par atake ar vyolans, bombard lavil Liran, masakre dimunn atraver dronn ki sarye bom, manipil espyon ek mersener. Israel zis bombard Liran anmemtan ki Trump ti dan prosesis negosyasyon, kot ti pu ena enn sizyem renyon previ de zur apre deklans lager. Sa enn krim deger apel “perfidi”, setadir negosyasyon an movez-fwa, trikmandaz ek lezot akt trayizon ki anpes limanite rezud konfli. Dan enn korl telefonn avek Dana Bash CNN, Trump admet ki pe asasinn negosyater. Sa enn lot krim ki azut dan krim deger US. Ala kuma definir perfidi: “aksyon ki donn konfyans enn adverser pu amenn li kwar ki li ena drwa, u li oblize donn proteksyon dapre regleman lalwa internasyonal ki aplike dan konfli arme, avek lintansyon pu trayir sa konfyans la.”
Anmemtan, Netanyahu dir lor Fox News ki lefe so deklarasyon-de-ger se pu amenn enn sanzman rezim. Obzektif ofisyel pu deklans lager, parkont, se pa sanzman rezim – ki ilegal pu servi kom koz-de-ger – me, sipozeman, pu aret Iran fer anrisisman iranyom net. Enn zafer ki nu’nn fini truve ilegal anpes enn pei siynater fer – su pretex ki tansyon enn zur servi sa pu alimant zarm nikleer. E ala 4em mansonz la vini. IAEA, Regilater Nasyon Zini inn fek dir konsernan Program Nikleer Liran ki “pena okennindikasyon kredib ki enn program striktire nikleer non-deklare pe derule”. Kumsa ki mezire sipa pe prepar materyel nikleer pu servi dan latak militer. Tu pei servi iranyom anrisi pu kapav fer radyo-terapi e lezot tretman similer dan lopital e osi pu lenerzi nikleer. Li normal sa. Ankor pli perfid, mwins ki 3 mwa desela, Direkter Servis Sekre Nasyonal US, Tulsi Gabbard, 26 Mars, dir Trump dan so rapor ki “Evalyasyon Servis Ranseynman Sekre se tuzur ki Liran pa pe fer zarm nikleer e ki Lider Siprem Khamenei pa’nn otoriz program zarm nikleer ki li ti’nn sispann an 2003.” Be ala prev ki Program Nikleer Liran li enn program pasifik. Pu rikord, rapel ki se Donald Trump limem ki finn ilegalman kas sa lakor milti-lateral 2015 ki Liran ti siyne dan lekel Liran promet li pa pu anrisi Iranyom lao enn sertin pursantaz.
Donk, parey kuma ti le-ka pu lager ilegal US kont Irak, deklarasyon-de-ger Israel ek USA kont Liran, usi ilegal. Pena “casus belli”, setadir pena okenn zistifikasyon akseptab pu enn deklarasyon-de-ger.
E sa napa sel zafer ki donn linpresyon déjà-vu parey kuma Lager Lirak. Nu pe retruv mem senaryo: tu sa fos pretex fabrike pu fer lager kont Lirak parski li sanse ena “zarm destriksyon masif” ti finalman expoze, iniverselman kondane kuma enn invansyon kot finn konkokte “prev”, savedir komet forjeri. Eski nu tu telman bet pu kwar enn lot seri mansonz ek miz-an-senn, propagann ek perfidi. Sannkut-la lor baz anrisisman iranyom swadizan “ilegal” kan li anfet napa ilegal, e lor baz bom nikleer inekzistan kom pretex pu enn lager ki pu ankor pli orib ki lager Lirak finn ete? E US finn perdi tu lager depi Lager Vietnam, pu zet enn Parti Kominis ki tuzur o-puvwar, ziska Lager Afganistan pu zet Taliban, me Taliban tuzur opuvwar. San mansyonn lezot lager ki US finn perdi par amenn nanye apart kao total dan pei kuma Lirak, Lalibi ek Lasiri. Barbar sa, pa lager. Ena lalwa ki reglemant lager, par tradisyon e par lakor internasyonal. Israel ek US pe fer destriksyon total.
Donk napa kont lor LALIT pu kwar tu sa manzonzri Loksidan sipozeman-sivilize propaze-la. Nu ket se pu rod laverite, e nu pu kontiyn pibliye laverite.
Asterlamem kan nu pe ekrir, nu lir ki plis ki 20 gro avyon ravitayman fyel US Air Force an muvman ver Losean Indyin. Eski zot usi, parey B-2 bombardye nikleer ek bonbardye anti-bunker pe aterir Diego Garcia, enn parti integral Repiblik Moris? Eski nu anvi deklar lager nu usi? Eski nu dakor ki servi nu teritwar kumsa? Inn ariv ler pu ki Kabine Minis sispann sa lakor ki pe atann ratifye par Parlman Britanik. LALIT PA dir sa pu bann mem rezon ki Lextrem Drwat Britanik, u pu mem rezon ki sertin Chagosyin Britanik pe dir. Nu, nu dir sa parski nu dimann ferm baz e ful suvrennte lor Chagos an-antye, san exepsyon 100 banane, e nu demand se pu drwa-retur (pa risetelmennt) pu Sagosyin e nu demand se pu lib-muvman dan Repiblik an-antye. Parey kuma tu Morisyin bizin enan. Guvernman pa paret realiz degre konsekans lager ki’nn deklare depi nu teritwar.
Lindsey Collen
Pu LALIT
