26.05.2025
Depi Ashok Subron ek so 2-3 kamarad kit LALIT plis ki 20 an desela, depi sa moman la, vini-mem, zot ti lor sime fini dan enn lalyans ar parti tradisyonel kuma Travayis, MMM ek mem enn but dan PMSD. E depi byin lontan zot pe konport zot kuma dimunn dan parti tradisyonel, avek enn ti kus politik “otreman” lao-lao, enn laparans. Alor, li pa etonan zot fer enn tel erer. Zot finn ariv mank zizman, mank disernnman, mank rezonnman. Kimanyer kapav fer enn apel piblik pu dimunn aplay pu enn post ki konsern NEF, enn departman ki tom su so Minister, lerla nom enn Komite 5 manb Rezistans ek Alternativ ansarz fer rekritman depi plis ki 200 aplikan? Li bon Ashok Subron pe admet tor.
Evidaman, Ashok Subron pa konpran ki ete enn Minis. Dayer, li dan drol pozisyon ki so parti zame pa ti ena mem enn depite dan Lasanble Nasyonal, lerla, enn sel ku, li vinn Minis. Li truv li pe syez dan Kabine Minis.
Kan Ashok Subron finn aksepte enn post Minis dan Kabine Ministeryel Navin Ramgoolam, li pe aksepte enn nominasyon pu syez dan enn post ki so puvwar, antan ki Minis, li enn puvwar ki desann direk depi puvwar monarsi. Enn lerwa, a lepok, li nom so Kabine Minis. Laparans ki enn “Minis” Repiblik Moris li pwiz so puvwar depi eleksyon demokratik, li tu sinpleman enn “laparans”. Subron, li eli dan sirkonskripsyon No. 4, lerla li vinn Minis atraver enn nominasyon. Li nome. Li enn nomini. La, kot so puvwar sorti. Sa, li laverite istorik. Subron enn Minis antan ki enn nomini. Li nome par Premye Minis. Premye Minis, a son tur, li osi, li enn sinp “nomini”. Dan so nominasyon ki li gayn puvwar, pa atraver so eleksyon. Li ti eli dan so sirkonskripsyon No. 5, wi, me li enn nomini antan ki Premye Minis. Prezidan ki ti nom li. E, Prezidan la, so puvwar, kot li sorti istorikman? Li puvwar “Guverner”, enn guverner ki nome par lerwa ubyin larenn ki akord li sa puvwar la. Alor, Ashok Subron, li nomini enn nomini. Kumsa li gayn puvwar antan ki Minis.
Alor, kimanyer li pu pran sa puvwar “Ministeryel” la, deleg sa kalite puvwar lerwa la, a so bann kamarad dan mem parti politik, Rezistans ek Alternativ? Li pe azir kumadir sa puvwar Ministeryel la li pu li.
Dayer, kontrol sosyal ki ena lor sak “Minis”, kan li servi so puvwar diskresyoner, ant-ot pu nom dimunn isi-laba lor bord ubyin pu fer sertin tip travay, li par lefet ki sak Minis, li atase, li anfet kareman kadnase, par “responsabilite kolektif ministeryel” (collective responsibility of the Cabinet). Sa vedir Kabine Minis an antye pran responsabilite sak Minis, e vis-versa. Si kit Minis fer kiksoz ki lezot Minis pa kapav defann, ubyin pa ule defann, Minis la bizin ale. Minis, alor, bizin servi so puvwar diskresyoner dan enn fason ki pa anbaras lansanb Kabine Minis. Sa ti kontrol ki lerwa ti servi pu kontrol sak Minis dan so Kabine, lepok feodal, lepok kolonyal. E, li tuzur kumsa. Demokrasi burzwa dan pei kuma Repiblik Moris, mem li pli avanse ki UK ubyin USA ubyin Lafrans, li tuzur domine par restan sistem feodal ek sistem lerwa-larenn.
Minis Sekirite Sosyal li ansarz Minister ki ena pli buku puvwar diskresyoner ki tu lezot Minister, alor sa Minis ansarz la, li ena pli buku lespas pu fer erer. So Minister ena enn gran bidze, anplis, alor ena pli buku lespas ankor pu fer erer dan itiliz puvwar diskresyoner. E, si Ashok Subron fini fer erer dan osi tigit lespas “letan”, kan li fek nome, li trakasan. Tusala pu dir ki Ashok Subron pu bizin byin fer atansyon ki li pa fer lezot erer.
LALIT