Galleries more

Videos more

Audio more

Dictionary more

Zenosid Blog No 67-Loksidan kapitalist anfonse dan barbari – Moman pu ralye pu Sosyalism

14.04.2025

[Pibliye an version Angle le 09.04.2025]


Fantom loksidan kapitalist anfonse dan barbari li orib pu gete.


Me nu bizin fer fas. Mem si savedir ki nu ena pu get USA ek so “alye” Oksidantal zwenn dan zenosid Israelyin kont lepep Palestinn ki pe dire depi 550 zur.


Nu ena pu get fantom de Prezidan Amerikin, enn deryer lot, insite par Kongre koronpi ek enn sistem zidisyer perverti, siperviz Netanyahu so lintansyion fer fami Palestinyin mor-defin. Nu ena pu get so bonbardman zenosider intansyonel san-pitye lor sivil Palestinyin, so tiri tibaba dan lebra, lekor imin exploze e desire but-but, lor gran lesel. Se enn barbari ki zame pa finn truve avan, layv ek andirek. Nu ena pu get Israel asasinn lekip lanbilans depre ek anter zot anba disab, ansam avek zot lanbilans. Barbari absoli. Eski nu pa finn truv lekor Palestinyin asasine ki finn par expre lese pu dekonpoze ek lerla “livre” dan kontener, return ar Palestinyin vivan  an direk, livre dan sa fason la par dizenn? Enn barbari inimazinab. Eski nu pa finn deza truv zurnalis masakre? Pa zis tir kut bal kont enn mesaze me ankor plis port-parol zurnalis kinn masakre ki totalite tu seki finn asasine literalman dann enn par duzenn lezot lager mazer avan? E antretan, larme Israelyin finn banir zurnalis internasyonal depi Gaza ek Wes Benk. Pu masakre zurnalis, li enn esek barbari pu sey fer kover-ep barbari sa zenosid la. Barbari lor barbari.


Li enn esek kover-ep. Nu truv tu krim divan nu lizye. Depi lontan nepli truv mo, pu seki parmi nu sey explik an piblik seki nu forse par nu limanite partaze, pu temwanye.


Li enn kondisyon imin telman orib ki li sakuy nu limanite. Leta Israelyin responsab, ek so bann lider bizin reponn, pu rekonet zot krim, ek bizin akawntebul. Nuvo ka lakur dan stil ka-zidisyer Nuremburg bizin met dibut. ARET SA, pu lamur Disyel. E kisanla sa bann mons ki sutenir monstriozite ki Leta Israel pe fer? Kisannla pe permet sa kontinye, kontinye ek kontinye ankor? Okenn “No fly Zonn” Nasyon Zini pa finn institye? Okenn leta pa finn vinn delavan pu avoy solda volonter pu reprim sa frenezi mertriye Leta Israel? Okontrer, USA finans li, arm li, met dibut stratezi pu sa ek swiv politik zenosider ki buse Netanyahu propoze. “Mo pe avoy Israel tu seki li bizin pu fini sa travay la”, kuma Trump inn dir, ek kuma Netanyahu finn sit li, zur apre zur depi sa.


Inpinite? Wi. Me zis ziska aster. Ziska ler …


E nu truv lider peyi Eropeyin ki pe met zot mem dan enn frenezi aswafe-disan, kan zot pe prepar pu perpetye enn lager modi kont Larisi. Mem kan Prezidan Trump sey retir USA depi lager expansyonis NATO, enn lager baze lor fobi-Larisi irezonab. Mem kan nu get sa bann mem lider Eropein “permet” Leta Israel pu komet krim kont limanite, ek pli pir ankor, donn zot benediksyon, donn zot zarm, zot konplisite diplomatik, ek pretann ki seki pe arive pa pe arive ditu. Nu truv sa bann lider la, ek zot burzwazi panike, zot tu galup partu kuma pul san latet (sa lexpresyon la inn vinn komin kan koz lider Eropein), ek aster fonse pu anbras bag Donald Trump, zom ki alatet sa lanpir Oksidan monstriye, pli vyolan ki zame, dan konvilsyon so agoni aktyel.  Zot inn kumans degaze, swiv tras bos Amerikin, direkteman divan so laport dan White House ou Mar-a-Lago.


Seki Loksidan pe perpetre dan Palestinn zordi, li zenosid, ansam avek so lager kont Larisi ek menas lager kont Liran ek Lasinn, azut dan so agresivite konstan. Sa expoz dan enn form kondanse kriote brital ek visye tu listwar 400 banane kolonialism kapitalis divan nu lizye lor nu prop lekran. Olye misyoner Loksidan fer kover-ep sa masak la, aster ena zurnalis Oksidantal ki fer sa. Otan respektab zordi kuma misyoner ti ete dan 19yem ek 20yem syek. Otan ditor zot pe komet. Zot pe fer mem travay sal pu lanpir kolonyal zordi ki kan kuma li ti ete dan apoze kolonizasyon.


Tu fasad “drwa iniversel” ek “nu tu ne egal”, fasad “lalwa internasyonal” ek “valer iniversel”, “drwa imin inalyenab”, “lalwa imaniter”, finn sinpleman demaske ek expoz klas dirizan kapitalis. Zot obzektif se pu perpetye zot piyaz ek sistem esklavaz salarye kut-ke-kut, su enn “dominasyon  total”. E dan dernye staz kapitalis, “rantye” ou “patron data” fer par milyar dimunn travay gratis aster, kuma esklav, pu konpayni “extraksyon data”. Mem kan nu pe furni zot ek zot Leta Burzwa ase linformasyon personel lor nu-mem pu permet prolongasyon zot lemond an dezord pu ankor inpe plis lane orib atraver zot mwayin extrememan orib sirveyans demas.


Represyon tu kalite pe agrave. Dan USA ek Grand Bretayn, liberte dexpresyon limem finn reprime. Pe zis met deor dimunn depi USA, sirtu atraver Lakur ek Zidisyer kinn kur-sirkwite, akoz inn ekrir enn editoryal. Lapolis pe deplizanpli arme a-fon. Ideolozi fasis pe monte. Demokrasi pe kontinye retresi. 


E deryer tusala, kapitalis finansye, ki pli inimin parmi tu kapitalis, ankor pe diriz lemond. Mem si zot pe rwinn planet, anpwazonn li par depas so limit so sutenab, dominasyon kapitalis Loksidan pe persiste – aster zis par vyolans extrem: zenosid, sanksyon, anbargo, lager ek represyon. Pu anpes lekonomi USA ekrule anba pwa so det repeyman, Trump finn deklar lager tarif, ou tax lor inportasyon. Li pe sey sutir par milyar dolar avek lizinn ki pa truv dan USA pu vers zot dan kof Guvernman US, me usi depi dan pos travayer Amerikin. Alor, li enn lager kont klas travayer. Samem kifer Trump finn kumans met interdiksyon lor negosyasyon kolektif dan enn peyi kot li sel fason ki klas travayer kapav opere legalman dan lantrepriz. Mwa dernye, sa 47,000 travayer dan Ladministrasyon Sekirite Transpor finn bann depi negosyasyon kolektif, ek zot larzan chek-of ki dwa nepli pe peye avek Federasyon Anplwaye Guvernman Amerikin (AFGE) dan lekel laplipar travayer sindike. Sindika pe chalennj sa dan lakur.


Deryer tu zenosid ek insitasyon marsan lager, ena lekonomi.


Lekonomi Leta Zini Lamerik pe kolaps. Tu lanpir tonbe. Sannla, usi, aster lamem an deklin, e pe degringole. Sa pe koz enn dezintegrasyon tu kad moral. Mem zenosid li nepli kondanab pu enn rezim USA an panik. E petet ki mem dan enn leta pli grav, ena lekonomi UK ek Lalmayn, san mansyonn lezot peyi Lerop. Laba, usi, lider pe panike, ek pa pe zis perdi “siperiyorite moral”, me pe adopte enn tel bases – mem kan li manifesteman derezonab ki li pa pu marse.


Trump pe sey ranvers efondreman lekonomi US par fors gran konpayni pu “revinn prodwir marsandiz e anplway travayer dan Lamerik”. Me tro tar. Lizinn inn ale, ek masinn aster inn fini ranplas sekter antye klas travayer. Pa kapav return letan par deryer. Lanpir ki pe grene zot kondane, si pa aster la pli divan, kuma Humpty Dumpty “zot tu tonbe”. Lekonomi USA aster ena mem groser lekonomi ki Lasinn. Me lekonomi USA li pe degringole, degringole, degringole. Lasinn li stab e pe monte. Mezir ekonomik ek zeo-politik dezespere Trump, zot irasyonel ek enn fason danzere pu sey ranvers kolaps lekonomi USA, ki so kolaps avan ti evite, ubyin plito ti “kasyet depi divan nu lizye”. Ziska ler se par rol ki Lamone US, dolar, kuma enn lamone “iniversel” pu rezerv ek pu peyman internasyonal finn permet. Sa dub rol so lamone finn permet sir-andete ziska amenn so larwinn aktyel. Sa rol dolar la nepli kapav pran kuma “lamone kontan”. Ekse anbargo ekonomik, sanksyon, ek menas konfiskasyon konstan ek vol aktyel kapital depi peyi ki finn sible, finn fors tro buku peyi pu kumans opere andeor dolar US. Lalis seki sible li tro long ek li inklir lekonomi ki tro gran pu izole. Kiba, Lasiri, Kore Dinor, Venezuela, Sudan, Liran ek Larisi, ek ankor ek ankor. Washington Post, lane dernyer finn dir ki kat dernye prezidan US finn al tro lwin avek sanksyon zot inn inpoze. Enn tyer peyi lemond ti anba enn kalite sanksyon US ou lezot kalite sanksyon, inklir 60% peyi avek lapey pli-ba. Lenn ek Lasinn, de pli gran peyi anterm popilasyon ek parmi pli gro prodikter ekonomik, finn santi zot ase menase pu kolabore avek lezot peyi pu form “BRICS”.


Lerop pe sey ranvers so prop deklin avek tu kalite azitasyon pu met dibut enn konplex lindistri militer par limem pu lager kont Larisi. Zot pe sey enn form kirye Keneyzianism: par servi prodiksyon militer pu lev bond depi dimunn dan klas travayer, pu kapav tuy, detrir ek andikap dimunn Ris. Me sa, kuma tarif Trump, usi, tro tar. Larisi finn, atraver sanksyon kinn inpoz lor li, vinn pli for, pa pli feb. E zame li pa finn perdi so pwisans militer, ki zis lao piramid akote USA.


An reaksyon, peyi BRICS pe forse pu travay pli pros ansam.


Brezil, Larisi, Lenn, Lasinn ek Sid Afrik – avek 5 lezot gran peyi – reprezant enn pli gran par limanite, ek enn pli gran par, usi, prodiksyon konpare avek G7 Loksidan. 30 peyi adisyonel ule zwenn zot. Akoz anbargo ek sanksyon, tarif ek proteksyonism, zot forse pu truv nuvo fason fer peyman internasyonal, andeor mekanism dolar USA 


Akoz samem li extrememan inportan pu Moris aret so negosyasyon pu lwe Diego Garcia pu baz militer USA lor Diego Garcia. Li pa zis “lamone disan”, sa sir, me li irasyonel. Nu bizin form parti lasosyasyon ki ini lezot partner komers Moris kuma Lasinn, Sid Afrik, Lenn ek Lezip – ek evit amar nu peyi avek USA. Li pa enn plezir pu atas nu avek enn lanpir ki pe grene.


Me, pu klas travayer dan lemond, kan lanpir pe grene, kan zenosid pe komet, plis ki zame, nu bizin met sosyalism lor azanda dan sak ek dan tu peyi. Bi li bizin pu sosyalism, pa mwins. Li pa dan enn “fitir letap”. Li bizin aster lamem. Sa bi LALIT.


Burzwazi dan Moris trakase ki sosyalism pe leve, kan kapitalis pe expoz ankor enn fwa so natir barbar, parey kuma burzwazi ete partu. Revolisyon Ris Oktob dan Larisi 1917 ti terifye burzwazi inperyalism pu 100 banane, ziska zot finn oblize, par laper revolisyon, donn “drwa” ek “lalwa internasyonal” ek valer imanis ki travayer ti pe dimande. Burzwazi paret finn bliye leson zot finn ganye. Me zot pe rapel li, partu dan lemond. Listeri anti-sosyalis ek anti-kominis pe revini.


“Meter chula”, kont sosyalism, ki ti apel “Lagos iltra-progresis”, ti komandan-zenosider, Netanyahu, ki antray pu krim kont limanite dan ICC. 27 Mars dan Israel, kan li ti pe koze ek fer referans lor protestasyon lor kanpis kont zenosid par Israel:


“Sa enn refle enn puritir profon,” li ti dir, “ki finn penetre sfer intelektyel sosyete lib (sic). Ek sa kalomni (sic) Israel, dimunn Zwif (sic) ek valer Oksidantal (sic) finn propaze par enn lalyans systemik ant Lagos iltra-progresis (sic) ek Islam radikal. Bizin konbat li avek fermte par sosyete sivilize pu prezerv zot fitir”. Li finn kontinye sutenir represyon Trump lor kanpis Amerikin, ek dimann “met presyon” lor guvernman lezot peyi. Netanyahu so lespri pervers finn expoze. Vre sinifikasyon seki li finn dir sa zur la li: “Kan pran pozisyon pasifik kont Israel akoz so zenosid li enn siyn puritir profon dan liniversite sosyete lib. Kritik Israel akoz li pe komet zenosid ” . [Ek lerla li vinn deturn kritik la dan su-antandi kominal, ki dimunn ki pe kritik “dimunn Zwif” ki anfet zot pa pe fer]. Anrealite enn gran proporsyon manifestan lor kanpis form parti Pep Zwif. Lerla li fann konfizyon ki kan kritik polisi Israel li ekivo atak “valer Loksidan”. Enn laliyn revelatris. 


Ki li Trump ou Netanyahu, zot kone ki zot bizin opoz lalit pu sosyalism. Ek nu kone ki nu bizin met li lor azanda aster lamem. Kritik kont Leta Israel, ek seki li pe fann konfizyon ete avek kritik kont Israel, pe propaze par enn lalyans systemik, dan diferan form ki lalyans la pe pran, ant Lagos iltra-progresis, savedir sosyalis ek kominis, avek Islam radikal, ki sipozeman enn sinonim pu “Hamas”, ki dapre li, enn sinonim pu “teroris”. Sa, li dir, bizin konbat avek fermte par sosyete sivilize pu protez zot lavenir.


Alor, barbar-la finn vinn sivilize-la. QED [Quod Erat Demonstrandum ki an Latin vedir “inn fini demontre”. Suvan servi li lafin enn prev matematik ou enn argiman lozik pu indik ki prev la finn konplete ek deklarasyon la finn pruve. Sa pruv sa!]. Dimunn sivilize ki pe lite pu sosyalism vinn, dan lizye Netanyahu, barbar. Li ti dir, dan kumansman so diskur “Mersi pu dibut avek lafors sivilizasyon kont lafors barbari.” Sa fer nu rapel roman George Orwell an 1984, ou so lot roman byin koni, Animal Farm, ou Repiblik Zanimo, ki finn resaman repibliye dan Moris. George Orwell ti dekrir limem kuma enn “sosyalis” ek ti, kuma buku sosyalis, inklir nu dan LALIT e ankor, anti-Stalinis. Nu usi konsey zot lir otobiografi George Orwell Omaz Katalonia lor so rol antan ki volonter apartir 1937 pu konbat bann fasis ek Nazi ek apre Stalinis, dan Lager Sivil Lespayn. Li ti zwenn Parti Obrer d'Unificació Marxista, POUM (Parti Travayer Inifikasyon Marxis) ki ti enn parti kominis aktif Espanyol sa lepok la. 


Ek li ti dan Lager Sivil Espanyol (1936-1939) ki bombardman aeryin kont sivil finn kumanse relman ek sok-orer tu limanite ti exprime dan tablo evokater Pablo Picasso, Guernica. Enn se-dev pli koni dan tu lepok. Mo servi mo “relman” lor sa bonbardman aeryin parski popilasyon sivil, ti anfet, bonbarde premye fwa par guvernman Sid Afrikin dan enn rayd pinitif. Sa lepok la, ti pe apel sa, pinisyon kolektif. Pinisyon kolektif kont pep Khoikhoi ti arive kan zot ti fer sulevman dan enn plas apel Bondelswarts dan Namibi, kan Sid-Wes Lafrik ti enn teritwar mandate su kontrol Sid Afrik. Parey kuma Palestinn ti enn koloni Britanik mandate sa lepok la. 


Ti ena lamor sivil an mas sa lepok la, dan Namibi, plis ki 100 a 500 sivil ti blese ek/ uswa fer prizonye. E 100an pli tar, nu ankor pe fer fas sa mons Israel ki pe inpoz politik Aparteid, ki Lafrik Disid, su rezim Aparteid, finn apre systematize depi 1948 a 1994 kan protestasyon dan lemond ti zwenn sulevman Sid Afrikin kont Aparteid ek inn fini li. Zordi Israel pe inpoz enn pinisyon kolektif, parey kuma Guvernman Sid Afrik lerla ti inpoze an 1992. E Israel servi bonbardman aeryin kont sivil, kuma guvernman Sid Afrik sa lepok la ti fer. Zordi, tu dimunn kondann reyn fasis Espanyol. Zordi tu dimunn kondann reyn Aparteid Sid Afrik. Zordi nu pe buz ver enn moman kan tu dimunn kondann Israel ek guvernman Loksidan, eksepte dimunn barbar ki pe perpetre zenosid laba. Ziska nu aret zot. E permet lepep Palestinyin ek tu seki ule egalite ek lape pu viv dan enn peyi ordiner, depi larivyer ziska lamer. E ziska ki nu aret lager, aret destriksyon ek aret piyaz ki sistem kapitalis egzize. E kree sosyete sosyalis ki lib ek egal partu lor planet.


Lindsey Collen pu LALIT.


Tradiksyon: CC ek kudme AA