03.02.2025
[Version Angle pibliye 29.01.25]
Li ti enn moman lazwa kan “Zurne Artistik” Samdi[25.01.25], ki ti planifye lane dernye, an sutyin a lepep Palestinyin ek kont zenosid Israel, finn kwinsid avek seselefe ki finn vinn anviger dan Gaza, e kot finn ena dezyem esanz prizonye. E sa lazwa la finn zis grandi e zwenn selebrasyon dan lemond antye dan lespas 24er evennman mizikal ek artistik ki finn dekrir dan enn fason presi par poet Yusuf Kadel kuma “manifik” ki finn ena Kafe Vye Konsey dan Porlwi, kan Palestinyin ki viv dan Gaza finn kumans zot “gran lamars” retur dan Lenor Gaza dan enn lanbyans kot pe fete ek selebre. Zimaz fimle depi lao par dronn – enn fenomenn ase nuvo pu sa kalite evennman la – montre bann senn ki mark enn lepok kot 300,000 Palestinyin sak zur pandan de a kat zur, fam, zom, zanfan, ti baba, ena ki pa pe sarye nanye e lezot pe sarye minimum debaz, inklir enn peroke ubyin enn sat, zot tu pe mars ver lenor lor sime ki lonz lakot Gaza. Senn la ti alafwa inpresyonan ek memorab, ek usi intim ek emuvan. Dimunn ti pe riye, sante, danse, e ti pe kriye dan lazwa kan zot ti pe fer sa 30-40 kilomet lamars. Sertin manb lafami, ki pa finn kit zot landrwa dan Lenor, kuma depi Sant Gaza ek Jabalia, ek dimunn ki par mirak zot lakaz finn sape depi bom Amerikin kraz-bunker ki pez 2000 liv, nu finn truv zot lor lekran pe prepare pu retur lot lamwatye zot fami ki ti pe sorti Lesid kot ti fer zot antase, par penn miray zot lakaz zonn-limon, tirkwaz pal ek ble kler.
Si ou enn lepep su lokipasyon, e ki kolonizater finn perdi lager kont ou, savedir ou vinker, ek ou konn sa. Zanfan Gaza ti premye pu konn sa e selebre. 17 Zanvye, kuma lakor Sese-Lefe finn sinye ek avan mem li anviger, nu ti ekrir dan Blog 62, “Israel ek Hamas finn tom dakor lor enn seselefe. Sa fraz la par limem vedir ki Israel pa finn reysi atenn so bi lager pu fini Hamas. E zanfan Gaza, dan zot sazes konn sa. Zot selebre, sante ek danse, kot zot reste dan lavil anrwinn akoz bonbardman. Zanfan kone. Zot kone ki zot sirvi vedir ki Israel pa finn reysi. E esek Israel vedir ki zot pe gut laviktwar. Nu partaz zot selebrasyon. Malgre apreansyon pu fitir ki pe koste”.
Depi lerla, sa fer 10 zur asterla, zot finn aret larg bom. Mem dronn militer aeryin aret tande. Posib dimunn tann zwazo sante aster? Desirir Gaza an de-lamwatye par lokipasyon Israelyin ar Kulwar Netzarim omilye Gaza finn kumans “geri” kan larme Israel, kuma dan lakor, finn retir li depi sa parti Gaza la.
Israel pa finn fors pep Palestinyin kit Gaza net, ek al dan Dezer Sinai dan Lezip, kuma zot ti planifye dan kumansman. Sa plan la finn eswe. Lerla Israel finn sey fors pep Palestinyin kit Lenor Gaza pu al dan Lesid. Sa plan la usi finn asterla eswe. Larme rezistans Hamas, dan zot liniform konple ek ful kontrol lor Gaza, ansam ar lotorite sivil, finn fer ennding over prizonye dan dezyem letap lakor, ek zot ti vre prizonye-de-ger, fam solda Israelyin dan zot lekipman militer konple ek paret an bonn lasante. Lezot prizonye pu libere Samdi.
Lavenir Palestinn pu, apartir asterla, depann, akurterm, lor komye sutyin lanpir Leta Zini Lamerik dirize par Trump pu kontinye donn Israel. Ena siyn kontradiktwar. Klerman Trump finn fors Netanyahu dan seselefe. Biden pa finn fer sa. Trump pa ule dan enn lager ki Biden finn antrenn li. Alor, li finn inpoz enn seselefe lor Netanyahu. Me, aster la ki pe arive? Li anture avek fanatik pro-Zionis, inklir Zionis Kretyin, ek finanse par milyarder Zionis. Alor, li fer seki zot konseye. Trump finn anlev interdiksyon lor exportasyon bom 2,000-liv ar Israel, enn limit sinbolik patetik ki Prezidan Biden finn inpoze lor Israel. E li finn kennsel sanksyon lor kolon Israelyin vyolan, dezyem “limit” sinbolik ki Biden finn mete lor Israel Netanyahu. Trump paret pa kas latet ar Israel ou Palestinn, konpare avek Biden ek Blinken, ki finn reyne kumadir Israel ti presye pu zot, ubyin mem kumadir USA ek Israel form parti enn mem zafer. Trump, ki dan biznes demolisyon ek konstriksyon, truv Gaza kuma enn potansyel real estate. Li apel Gaza enn “lokazyon fenomenal” – parey kuma enn vila IRS ki kapav dekrir dan sipleman real estate ki lagazet L’Express pibliye. E Trump, dan sa kontex la, sirman kan truv tu sa rwinn, finn propoze ki “nu netway tu”, fer referans a Gaza, ek deplas so pep kot zot kapav viv anpe, e li azute li finn deza dimann Zordani ek Lezip pu fer seki neseser pu permet sa dan zot peyi! Li propoz zenosid, an pasan kumsa, parski li truv zis sa, ou pretann pu truv zis sa, depi enn pwin-de-vi real estate, kuma enn lozik ubyin enn lantrepriz rantab. So zann ek so ex-konseye, Jared Kushner, ti pli boner apel sayt la pye-dan-lo kuma enn “propriete waterfront [ki] kapav ena buku valer”.
Alor, Israel dan enn move leta. Li finn perdi lager kont Hamas. Li finn masakre plis ki 50,000 Palestinyin, sirtu fam ek zanfan. Hamas ankor intak. E Israel finn perdi lager. Israel finn perdi so repitasyon. Lakur Internasyonal Lazistis finn truv li pe komet enn “plozib” zenosid. Lakur Kriminel Internasyonal finn tir manda dare kont lider sivil Israel Netanyahu ek Minis Defans Gallant. Atrosite propagann Israel kont Hamas finn planifye pu kuver zot larme kinn sibir defet 7 Oktob – ki li par fabrikasyon lor tibaba dekapite ki pa finn gayn okenn prev, mansonz lor enn fam ansint kinn “evantre”, ou invansyon vyol par konbatan rezistans Hamas – ki pruve kuma pri fabrikasyon. E Israel riske akseler degringolad so komanditer, USA. Sa defet la ek so kolaps ki pe vini fer Israel ankor pli danzere. Israel pe travay pu anekse Wes Benk ek Zerizalem Les. Li pu travay pu ris USA dan enn latak konzwin kont Liran. Israel enn Leta Nikleer, mem USA ena enn but fey pu kuver ilegalite so finansman Israel par niye sa. Leta Zini Lamerik li definitivman enn leta nikleer. Liran finn fek fer enn pak militer avek Larisi semenn dernye. Larisi li enn leta nikleer.
Tusala pu dir, ki nu pe viv dan enn lepok danze imans. E pep Palestinyin malerezman ena bann moman ankor pli pir, akurterm, pli divan. Alor, anmemtan ena selebrasyon enn seselefe ek enn rawnn laviktwar, osi byin ki selebrasyon tenasite pep Liban ek Yemen, fode pa nu bes lagard. Me, nu bizin kone ki tu travay solidarite nu finn amene, partu dan lemond, ansam avek rezistans Palestinyin, vedir ki Israel pu nepli kapav kontinye azir avek inpinite pu tultan. Nonb zur lokipasyon Israel konte. So reyn inpoz Aparteid usi konte. Solisyon De-Leta finn rwine par Israel. Alor, divan ena nesans enn Leta Palestinyin pu tu seki viv laba e ule kontinye viv laba kuma egal.
Me, pep Palestinyin pankor ariv laba. Petet ena pli pir pu vini ki sa lanfer ki nu finn deza kone. Pu enn kumansman, pu ena enn lalit pu dilo, manze, lozman, lasante. E travay pu gard seselefe ziska ki kapav amenn lape. E Trump li pa previzib. Li ansarz enn lanpir ki pe degringole, e kan lanpir pe tonbe li desene avek vyolans.
Lindsey Collen, pu LALIT
(Tradiksyon CC avek kudme AA)