Zenosid Blog 61- Video YouTube ki kapav ede pu konpran Zenosid
17.01.2025
Sertin kamarad zenn, ki degute ar reportaz meynnstrim lor lalit Palestinyin, finn dimann mwa konsey lor kuma res azur lor zenosid ki Israel pe perpetye kont Palestinyin, ek rezistans ki ena kont li. “Ki nu kapav gete lor YouTube?” zot dimande. Li pa fasil pu mwa pu donn konsey kurt, sinpleman parski mo finn swiv sa realite la depi telman lontan. Sa ti pandan lager ant pei Arab-Israel 1967, ki ti apel Lager Sis-zur, ki finn etann lokipasyon Israelyin partu dan Palestinn, andeor seki zot pretann lamwatye Palestinn kinn separe an 1948 ki finn apel “Israel”. Aster mo ena 76an, ek mo ti zis 19an lerla, enn etidyan dan Liniversite Witwatersrand, e ti anplin lepok deba lor Zionism dan serk intelektyel dan Johannesburg. Ariv 1969, dimunn ki tinn inyor sa problem la finn aprann konn li kan enn zenn fam Palestinyin Leila Khaled vinn enn eroinn par hayjak enn vol komersyal, ek lerla fer linposib ek hayjak enn lot vol komersyal enn-an pli tar an 1970! Lazenes partu dan lemond ti ena poster Leila Khaled lor miray nu lasam. Zordi, nu apenn ena drwa mansyonn so nom! Samem sa sansir politik. Se kumsa ki sa de aksyon byin-koni finn kasyet!
Isi dan Moris, mem enn lasosyasyon kuma Muvman Liberasyon Fam finn pran pozisyon kont Premye Lakor Kan-David, osi boner ki 1978. Li ti dan enn antolozi lor sa kalite pozisyon ki ti pibliye par Eshan Khodabux, direkter aktyel Grup Defimedya. Zordi, mo tris pu dir li, so grup medya pa enn bon lexanp lor kuvertir zenosid Israel kont Palestinyin. De tut fason, sa Lakor ki so antolozi ti pe opoze ti inportan parski zot ti kumans “normaliz” relasyon Leta Arab avek Israel. Avan Lakor, ti ena refi inanim dan lemond Arab pu rekonet Israel. Lakor, su inpilsyon Prezidan US Jimmy Carter, ki finn fek desede laz 100an, ti vedir ki Lezip rekonet Leta Israel, e enn long prosesis finn swiv. Sa prosesis “normalizasyon” la finn kilminn dan “Lakor Abraham” an 2020. Sa fwa la konseptyalize par ansyin e fitir Prezidan Amerikin Donald Trump atraver lekel UAE ek Bahrain rekonet Leta Israel. E ki byin vit Larabi Saodit zwenn ladan. “Normalizasyon” vedir “Bliye Palestinyin! Alye ar Israel plito!” Sa prosesis “normalizasyon” finalman finn exploze kan Hamas ek lezot konbatan Palestinyin dan Gaza finn kas baraz Israel ki ti anprizonn zot andan Gaza. E literalman pran kontrol militer Israelyin, zet zot baz ansam avek zot “defans miray defer” ot-teknolozik 7 Oktob 2023. Bi la se -- fer nu-- pa bliye, “Rapel Palestinn! Opoz krim Israel!” Palestinn finn return lor azanda lemond antye.
Me, kuma dimunn reysi swiv laktyalite? Ki bann fe? Ki pe arive dan sa parti Mwayin Oryan, ou Lazi Lwes.
Ala enn lalis kurt analist Anglofonn tu tandans politik ki ou kapav ekute lor YouTube – zot pa liste an lord. Zot sorti depi tandans byin diferan, e tigit ladan dan mem kuran politik ki LALIT (nu kuran se lalit klas travayer baze lor anti-inperyalis). Me tu seki lor lalis, inklir ex-zom militer, zot koz avek konesans profon lor lepase e lor seki pe arive asterla. Finn swazir zot parski zot res lor bann fe. Malgre zot pa dan mem kuran politik, zot tu, ena enn sansibilite ki kontraste klerman par rapor a neo-konservater ek lezot marsan-lager meynnstrim 25 dernye lane dan loksidan. Zot analiz diferan depi laplipar politisyin frwad Loksidan, pro-inperyalis, politisyin pli mansonzer Loksidan ek zurnalis Loksidan ki nu tande laplipar ditan. Analist lor lalis zot anti-lager (zot truv lager kuma dernye rekur politik ek diplomatik), anti-inperyalist (savedir anti-lanpir), sispisye lor politik idantiter ek teokrasi, e anfaver liberte dexpresyon. Zot kategorize dan lalis, sepandan, depi seki konservater a santris e lerla agos, e seki apel lextrem-gos. Zot konn bann fe egzak e se zot pwin-for. E kan koz lor zenosid Israel kont Palestinyin, nu bizin gard antet ki usi buku ki 222 Palestinyin finn asasine par Israel dan dernye 15 mwa, e zurnalis internasyonal interdi par Israel dan Gaza ek deplizanpli depi Israel ek Wes Benk. Mem Al Jazeera finn usi interdi par Israel e pli resaman par bann vale Israelyin Lotorite Palestinyin dan Wes Benk usi. Savedir nu akse a linformasyon lavi tulezur li limite. Zenosid pe sibir sansir, kuma ou kapav atann pu arive. Nu ena pu depann lor dimunn ki fer resers e etidye sayt militer, e mem etidye post lor lekel solda Israelyin filme zot mem kan zot pe komet zenosid. Sinon, nu pu zis sibir lavaz servo par mansonz kler ki medya meynnstrim Amerikin, Britanik ek Franse propaze. Tusala, pu met lanfaz lor nesesite sakenn ant nu pu rod surs alternativ – ek ekut avek latansyon, etidye avek konsantrasyon si zot dimunn, ki depann lor laverite, kuma baz zot analiz. Dan LALIT, nu partaz persistans Lenin kan li dir “bann fe zot teti”. Nu bizin bann fe – politik, sosyal, istorik, psikolozik ek militer – sinon nu pa pu kone ki pe arive.
Mo pe inpe klasifye sa bann analist dapre seki mo panse zot analiz-expertiz:
ZURNALIZ/ EKRIVIN
Max Blumenthall
Mouin Rabbani
Nora Barrows-Friedman
Ali Abunimah
Helena Cobban
Antony Loewenstein
Gideon Levy
ISTORYIN
Ilan Pappé
Rashid Khalidi
Avi Shlaim
Lee Mordechai – ki usi temwin zenosid
ANALIST-POLITIK
Alistair Crook (ex diplomat Britanik)
Prof Norman Finkelstein
George Galloway
Ray McGovern (ex-CIA)
Larry Johnson (ex-CIA)
Prof John Mearsheimer (syantis-politik sant-drwat)
Craig Murray (ex-Diplomat. Britanik)
Daniel Levy (ex- negosyater Israelyin)
Tariq Ali
ANALIST-MILITER
Jon Elmer (analiz Hamas ek Hezbollah, rapor sak konba, sak semen- Electronic Intifada)
Jacques Baud (ex-kolonel dan larme Laswiss army, fer kozri an Franse ek Angle)
Col. Lawrence Wilkerson (ex-sef deta a Sekreter Deta Amerikin)
Chas. Freeman (ex- diplomat Amerikin)
EKONOMIKS/ POLITIK
Prof Richard Wolff
Prof Michael Hudson
Prof Jeffry Sachs
ANALIST PSYCHO-POLITIK
Dr Gabor Maté
Lara ek Stephen Sheehi
KOT TU NOM ANALIST SITE LAO SORTI? LOR KISANLA SO PROGRAM?
Judge Andrew Napolitano program
Katie Halper Show
Nima Alkhorshid – Podkaster Brezilyen
Electronic Intifada – websayt ek lagazet onlayn, inklir rapor depi andan Gaza.
Chris Hedges Report
Owen Jones – intervyue dimunn
Double Down News
Danny Haiphong – intervyue dimunn
The Grayzone – websayt ek lagazet onlayn
Democracy Now! Amy Goodman Show
Al Jazeera – stasyon televizyon
Mo propozisyon
Kan ou pe asize e “triye bred murung”, anu dir, ubyin pe met masinn lave ou pe lav linz, kud si ou fer li, kup zwanyon, pomdeter ek karot pu enn repa pu pli tar, ubyin pe zis kas enn poz dan lakwizinn, u pe pas mop, ekut dimunn ki ena lexperyans, anmemtan. Ubyin aret tu ek ekute/gete.
E anmentan, kan ou pe ekute, avan tu-- esey konpran ki analist la pe dir, esey konpran “ki zot pwin de vi” lor sa size la. Dezyem letap -- se relye sa nuvo fason get sa size la a seki ou deza kone. Sa vinn pli difisil. Li kumans form parti repons- a- “ki ou panse?” Repons pa neseser deswit. Prosesis la li so bi se: Fer lespri travay! Li inportan pa turn ledo depi laspe militer konba kont zenosid ki Lamerik ek Israel pe komet.
E avek letan, se atraver sa fason la, ki nu amenn ansam listwar, kuma li pe arive, so laspe politik, diferan muvman politik, ekonomix, laspe militer, konteni psikolozik pu lepep ki konserne, E sa asontur, ed u reflesi ki but u kapav fer pu kapav amenn sanzman ki meyer. Par exzanp, pran pozisyon kuma LALIT fer anfaver dimann met anbargo total lor Israel – militerman ek lezot form anbargo. E usi koalisyon lafors militer su lezid Lasanble Zeneral Nasyon Zini pu ki Nasyon Zini met li anpratik. Truv enn fason pu fer enn lyin ant u lorganizasyon so bi lor sa size la ar nu bi. Pu lasosyasyon fam, relye lalit fam Palestinyin pu sirviv sak zur ek pu zwenn muvman politik ek sosyal. Pu defanser lanvironnman, lye nesesite pu aret rwinn planet akoz prodiksyon infini zarm ek zesyon 800 baz militer Amerikin, ek menas grandisan lager nikleer. Rapel Israel ena ant 80 a 200 zarm nikleer, tu ilegal dapre lalwa internasyonal. Pu lasosyasyon drwa zanfan, lye syez ek lokipasyon Israelyin avek sufrans zanfan, ki pe sufer enn degre troma profon. Ena enn nuvo guvernman. Li finn eli 60-0 e depite eli ek minis finn dir zot pu sutenir Palestinn ek aret zenosid. Nu tu bizin konvink guvernman pu fer so par pu aret sa zenosid la. Ekrir lartik ek avoy zot lapres! Organiz kamarad! Azir ansam avek lezot! Zwenn LALIT! Zwenn SOMALP! (Solidarite Morisyin Ar Lepep Palestinn).
Antretan, silvuple kontakte nu pu lezot “surs” lor YouTube ubyin ‘lezot plas’ ki finn ed u konpran seki pe arive, pu nu kapav azut zot a nu lalis pu konpran zenosid ek zeo-politik ek inperyalism ki pe alimant sa zenosid la.
Lindsey Collen, pu LALIT
Tradiksyon: CC ek AA
