05.01.2025
Enn nuvo lane fek kumanse. E travay divan nu li gran. Mo pe ekrir lor Palestinn pu sa Nuvo Lane la. Kuma laplipar fami dan Ragoo Lane pe sonn petar for pu akeyir nuvo lane, mo tann bom, obi mortye ek bal dan Gaza dan mo latet. Mo mazinn sa long-peryod troma ki Israel finn inflize.
Ena moman dan Listwar kan seki paret, u anfet, enn ti-grup dimunn dan enn “konba perdi”, enn konba kan li inimazinab pu gayne, anfet “ganye”. Lerla apre, ep! pena personn ki reste pu admet zot finn sutenir ansyin diktater. Premye fwa mo finn tann sa fenomenn la se kan aktivis, matematisyin ek filozof, Bertrand Russell- otan seki mo rapel depi memwar- finn ekrir ki li ti parmi enn duzenn zom, pa plis, parmi lekel finn ena par santenn fam dan antye Grand Bretayn, ki ti piblikman anfaver fam gayn drwa de vot, anu dir, kumansman 20em syek. Zot ti gayn kritik vyolan, zot ti ostrasize sosyalman, suvan ti aret zot, pas zot lakur ek anprizonn zot, mem fors zot manze kan zot ti kumans lagrev lafin. Apartir 1918, tutfwa, kan Premye Ger Mondyal fini ek lalwa sifraz pu fam vinn anviger, B.Rusell dir, u nepli truv personn ki admet ki enn moman zot ti kont fam ena drwa de vot. Zot ti volatilize. Mem zafer finn arive avek Sid Afrikin blan ki ti pro-Aparteid, ek mo kapav dir, usi, ki buku intelektyel Morisyin ki ti prese pu kritik aktivis Anti-Aparteid, akoz zot rever, ek ostrasiz zot parski zot pe fer revolt. Zot, usi, ti evapore dan ler kan Aparteid finn demantle. Zot finn met lake pu al ser lame Nelson Mandela, kumadir, zot mem finn ede pu fer li pran puvwar.
Alor zordi kan mo dir “nu” dan sa blog lor kestyon Palestinn ek mo servi li pu fer referans tu et-imin ki reflesi lor planet, silvuple konpran ki mo pa pe koz dan enn fason pretansye, me plito mo pe fer enn prediksyon sinp ki nu dan mem kalite sirkonstans eksepsyonel zordi kan nu ekrir lor Israel-Palestinn. Israel – antan ki enn Leta Zwif lor Later Palestinyin – pu finalman inploze, kuma li aster la destine pu ekrule, pa pu ena personn ki finn a enn moman sutenir sa rezim kriminel dirize par Netanyahu la. Pa pu ena personn ki finn opoz konba Palestinyin pu laliberte lor zot later. Zot tu pu form parti “dimunn ki reflesi” lerla, mem si an retrospek!
Sa Nuvo Lane 2025, nu, ek mo pe koz pu tu dimunn ki reflesi kuma mo pe dir, ena pu fer fas realite byin dir, ki nu pa finn reysi ziska ler aret Israel ek USA ki pe fors Lepep Palestinyin, fam, zom ek zanfan fwir, depi enn rezyon dan Gaza ziska enn lot rezyon ki Israel avek frenezi finn orkestre intansyonelman. E finalman antas zot dan latant preker lor laplaz glase Gaza dan plin divan ek lapli liver. Nu, dimunn dan Lemond, pa finn ziska ler kapav aret Israel ek USA, tu sa letan la, pu anpes zot masakre refizye par bonbard zot fami antye, eklat obi depi tenk lor zot, ek tuy zot kut bal depi fizi snayper. Nu pa finn reysi ziska ler aret Israel ek USA ki pe infliz enn lafaminn-intansyonel, ek aster mor akoz zot expoze. Ti-baba pe mor ar freser kan zot pe oblize res dan latant preker dan liver. Tu dimunn okuran sa realite la. Israel ek USA pe fer dimunn sibir lafaminn pu afebli zot kapasite rezistans kont maladi. Zot finn bonbard sistem drin Palestinyin ek seply dilo prop pu ki maladi fane pli vit. Wi Israel ek USA zot akize fer tusala par expre. Pena lot explikasyon.
Nu, dimunn dan lemond, pa finn ziska ler mem kapav protez lopital depi destriksyon total. Nu pa finn mem ziska ler anpes Israel ek USA pu de-imaniz zom, imin avek sex mal ki zot pe sible, met zot tuni an piblik, tortir ek vyol zot – vyol ki mem zistifye par depite Parlman Israelyin Knesset, -- ni nu pa finn kapav anpes zot masak. Nu pa finn mem kapav ziska ler aret Israel ek USA masakre fam ek zanfan par dizenn-milye ki nu truve an direk lor nu lekran, zis parski Israel ek USA ena lintansyon inpoz zot plan Zionis pu lasas Palestinyin andeor Palestinn u asasinn zot. Zot mem invok nom Bondye kan zot pe fer sa. Lider Zionis Israel kriye for ki seki zot pe fer se detrir Gaza pu tultan, ek anekse Wes Benk. Zot alye, USA, dir ki se pa sa ki zot pe fer. USA dir ki sipozeman sa se enn luvertir ver Solisyon-De-Leta. Eski finn deza sey fer u aval kulev kumsa depi u finn pran nesans lor sa later la?
E dezord ek destriksyon kontinye propaze. Nu pa finn mem kapav ziska ler obliz Israel ek USA pu dir kifer zot pe bonbard Liban san okenn rezon, dan moman ki zot, zot deside. Zot zis fer li. Pu zot “lalwa” pa konte. Kuma zot pe kontinye asasinn dimunn ki zot swazir dan plas kot zot swazir. Kont tu lalwa internaysonal. Israel finn mem ena rekur a teroris-de-mas pu exploz portab dimunn depi long distans. Ubyin eski tusala, usi, se zis pu “sanzman rezim”. Ni zot pa explike ubyin zot pena pu explike, kifer zot kontinye bonbard Lasiri ziska tu vinn lapusyer mem apre sa “sanzman rezim” ki ti sipozeman zot zistifikasyon pu sa dernye 14 banane ki zot finn ekonomikman trangle Lepep Lasiri.
Me aster Israel li enn Leta parya. Li finn eklat so “Lakor Abraham” avek Leta Arab, kumadir zot ti petar muye depi kumansman. Li finn detrir tigit repitasyon li ti reste depi 7 Oktob 2024 parmi tu lepep antye lemond. Li expoze kuma enn lantrepriz kolonyal anraze kinn konstrir lor asonpsyon ki lepep Palestinyin pa existe. Seki sokan seki Israel, dan so form aktyel kuma enn Leta Zwif lor Later Palestinyin, finn dire sa kantite letan la.
7 Oktob, konbatan Hamas finn montre lemond ki larme Israel pa ti zis-- pa invinsib me zot inkonpetan pitwayab. Konbatan diferan brigad Palestinyin finn kas fennsing dan buku plas, mo finn mem perdi dan konte, alor mo finn al verifye par resers. An Ut, IDF finn konsede ki “fennsing metal” finn defonse dan 60 plas. Hamas finn aneanti sistem kominikasyon militer Israelyin enn sel ku. Apre li finn pran kontrol 11 baz militer Israelyin tut-long fennsing, finn zet so baz prinsipal, tuy solda. Ena plis ki 200 prizonye kinn pran an-otaz. Se sa kalite defet militer ki IDF finn sibir. Se lerla ki Israel kumans enn kanpayn propagann, ki zot kontinye ziska zordi mem si tusa finn expoze kuma pir invansyon – pa finn ena okenn ti baba dekapite, pa ti ena okenn ti baba brile dan fur, pa ti ena okenn fetis ki finn tire depi dan vant zot mama, pa finn ena vyol demas. Anfet, pena okenn prev – prev lapolis, prev forennsik, temwanyaz temwin ki ena valer – mem pa lor vyol. Ziska ler pa finn ena okenn viktim vyol, mor u vivan. Alor, finn ena propagann atrosite invante. Ki kalite maladif sa? An Alman, apel sa “gräuelpropaganda”. Pu Israel sa finn ena de fonksyon, sa seri mansonz-maladif la. Premye, li anpes lemond truv defet imilyasyon ki militer Israelyin haytek (ki sibvansyone par milyar dolar Amerikin sak lane) finn sibir dan lame enn santenn zenn-zom dan sandalet avek zarm artizanal bomarse ek san okenn avyon u tenk. Dezyem, ek anmemtan, li finn azir kuma enn mwayin pu sey dezesperaman zistifye seki inzistifyab: Israelyin finn tuy avek san-frwa sivil zom, fam, zanfan, malad, blese Palestinyin, inklir nuvo-ne e seki pe swiv swin dan staz-terminal, seki fizikman ena andikap, zanfan ki sufer Otis sever, seki mantalman malad e seki sufer konfizyon deza par maladi Alzheimer pu zot, bonbardman li insiportab.
Alor, vwal propagann Israel finn tonbe. So mansonz finn expoze. E aster zot finn expoze an retrospektiv pu 76 banane: Nakba, lasas 750, 000 Palestinyin otur 1948, “zenosid etnik” Wes Benk ek Zerizalem Est kinn res konstan e finn kontiyne agrave. Leta Aparteid Israelyin, so kolonizasyon konstan pu akapar ankor plis later Palestinyin, so larme ki tir bal lor manifestan pasifik dan Long-Lamars Retur Gaza an 2018. Tusala finn expoze aster.
Klas politik Amerikin – tu senater ek reprezantan seki koronpi ki pran larzan depi lobi kapitalis AIPAC ki lezitimiz lintere sipozeman Israel kont lintere zot prop elekter dan zot sirkonskripsyon – zot expoze aster. Rol bann Zionist Kretyin dan sa lobi la osi finn expoze. Par servi referans biblik bizar kan neseser anpiblik sa bann mem politisyin pa servi personn apar favoriz lintere “gro konpani armaman” ek konglomera petrol. Si zot pa ti sa kantite pwisan, ti pu apel zot “linatik”. Sa se bann fondamentalis, “integris” relizye pli pir ki ena.
Lider Eropein finn, an zeneral, pa finn azir pli byin ki Amerikin kuma Biden, Blinken, Sullivan ek Austin. E sa li pa bon. Monarsi ek diktater Arab, apar ki zot per zot prop lepep plis ki lider Eropein per zot lepep, finn otan sumet ziska zordi divan USA kuma Sanselye Alman Scholz.
Sel “puvwar” ki finn dibut avek Lepep Palestinn se Hezbullah Libane ki form parti Guvernman, kwazi-Guvernman Yemeni, a enn mwins degre Guvernman Siryin su reyn Al Assad avan li tonbe, militan Irakyin ki organize, ek Liran. Lezot puvwar pa finn pran enn pozisyon ferm. Dan lezot peyi, se popilasyon ki finn dibut, tandi ki zot Guvernman sutenir Israel: pa zis USA, me preske tu Guvernman Eropein ek Ostralyin ek Kanada. Seki nu kapav apel “Lwes” li deryer zenosid Israelo-Amerikin. Me, pa lepep Loksidan. Nepli asterla.
Guvernman ANC dan Sid Afrik finn pran pozisyon. Li finn met enn ka kont Israel pu zenosid dan ICJ. Aster 14 peyi finn zwenn. Anu, an 2025, fer nuvo Guvernman Morisyin azut nu nom dan sa lalis peyi ki dibut avek fyerte. Ankor plis peyi kapav swiv, ki kone?
Rapel, ki byin vit – me pa ase osi vit – pa pu ena personn ki ti sutenir Israel. Militer Israelyin pankor amenn defet lor Hamas. Li finn afebli Hezbollah tanporerman. Li finn ede pu detrir Lasiri, ek kontinye bonbard li. Israel travay pu fer Trump atak Liran. Anu aret sa foli la. Lekonomi Israelyin an lanbo. Kont-a-rebur pu lafin reyn Leta Israelyin inn kumanse.
Anu fer Leta rasis Israelyin tonbe vit, pu nu kapav anpes masak ki Leta Israel pe komet kont pep Palestinn. Enn zafer nu kapav fer se fer lorganizasyon dan lekel nu ete pran pozisyon piblik anfaver Moris zwenn ka Sid Afrik dan ICJ kont Israel so zenosid.
Lindsey Collen, pu LALIT, 2 Zanvye 2025.
Tradiksyon: CC ek AA