Analiz lor derulman Eleksyon-Part 3
16.11.2024
Eleksyon zeneral 2024 finn derule dan enn lepok byin partikilye. Enn lepok kot lamas dimunn pe fer fas bann gran problem, problem ki pa zis afekte direkteman zot lavi tulezur kuma travay stab, lozman ansekirite, manze sifizan e aksesib. Me osi pe fer fas problem grav ki anmemtan menas lexistans imin mem. Ena problem deregleman klima e so lefe destrikter ki pe fer ravaz dan buku pei lemond, inkli dan Moris. Sa lane la finn ena gro linondasyon dan lespas 3 mwa ki finn fer dega grav dan Gran Rivyer, kot nu kartye zeneral, e dan plizir lezot landrwa. Ena kriz finansye 2008 ki finn persiste e finn agrav sitiasyon ekonomik ki ti deza andeklin dan lemond. Lerla pandemi Kovid e lokdawn finn vinn ankor fraziliz sityasyon prekarite dan lekel klas travayer ti deza ete. E zordi nu pe temwayn enn zenosid layv lor innternet, san futi aret li. Zordi danze ki enn lager nikleer aneanti sivilizasyon imin pli gran ki zame avan dan listwar.
Tusa probem la li tromatizan. Li dimann solisyon irzan ki nesesit korperasyon internasyonal.
Pandan kanpayn elektoral ni Lalyans Lepep ni Lalyans Sanzman, ni okenn parti extra-parlmanter, apar LALIT, pa finn vinn delavan ar enn program, enn plan koeran, ki adres sa kalite problem la.
Okenn sa bann lalyans u parti la pa finn koz lefet ki sistem kapitalist ki pe amenn tu sa rwinn la, ni lor rol lalit deklas, lor linportans mobiliz sel klas ki ena potansyel e lintere konfront e ranvers sistem responsab tu so problem, setadir kapitalism.
Sirtu dan enn lepok kot klas travayer lor defansiv, demobilize e pe sibir pli kriyelman lefe destrikter kapitalism. Anfet depi plis ki 40-an klas travayer finn sibir enn latak politik neo-liberal ki Thatcher-Reagan finn orkestre, kuma enn stratezi politik, atraver linstitisyon kuma FMI-Labank Mondyal-WTO. Zot tulede dirizan ti kumans atak sindika, klas travayer organize avan. So bi sete pu detrir kapasite lorganizasyon klas travayer, pu afebli so kapasite defann limem e pu reziste kont klas kapitalist.
Lepok popilism
Zordi nu dan enn lepok kot popilism dominn terin politik dan buku pei. Dan Moris osi.
Nu kone kuma klas tit burzwazi, li osi, finn byin afekte par tusa kriz ekonomik tu dernyeman. E kan kriz ekonomik finn plis agrave akoz Kovid sa klas la pa finn benefisye buku depi led leta. Tit burzwazi pa finn gayn okenn sutyin finansye. Par kont burzwazi li-mem, li finn gayn lamone MIC. E li gayn li par milyar. Klas travayer finn benefisye diferan alawenns depi Leta. Tit burzwazi, par kont, ti apovri, ankoler e fristre. Kimanyer li pu pleyne an piblik ki li nepli kapav rul 2 loto? Swa, li pe bizin tir enn zanfan dan kolez prive? Alor, li tuf so lakoler. E, kan li sorti plitar, li sorti an-dezord. Kumsa ki sa klas la finn ariv alimant tu kalite kanpayn listeri anti-rezim depi lokdawn, dan siyaz nofraz Wakashio, e vini mem ziska eleksyon zeneral.
Sa listeri klas tit burzwazi li tipik dan enn lepok kot popilism repandi dan lemond. Enn lepok kot individyalism, kot solisyon siperfisyel, efemer, swadizan solisyon kot pa bizin pran lapenn, vinn anvog. Enn lepok, kot dimunn galup deryer bann lider, deryer enn sover pu rezud zot problem. Popilism fann lide ki sel solisyon se pu swiv enn lider, kumsidire si sanz Premye Minis tu pu korek. Popilism nuri lide ki pa bizin reflesi e azir lor baz enn lakorite otur enn program ki inplik mobilizasyon permanan klas travayer. Zot plito mobiliz dimunn lor slogan vag ki pa kestyonn sistem ekonomik ki dominn lemond. Me, anfet problem klas travayer fer fas tulezur li akoz li sibir explwatasyon sistem kapitalist. Li pe sufer akoz enn sistem baze lor reyn enn minorite burzwa ki posed e kontrol tu larises ki lanatir ek lansanb sosyete finn kree, e kot mazorite travayer pena nanye apar so kuraz travay pu vande pu kapav sirviv.
Dan sa kalite lepok kot popilism anvog la ki nu finn truv fenomenn enn seri nuvo parti otur enn lider puse kuma sanpiyon partu e kot sak sa lider bann la ule vinn Premye Minis. Kan Travayis, MMM, Nouveaux Democrates, Rezistans, Bruno Laurette fer kanpayn kont Pravind Jugnauth, Premye Minis ki ti opuvwar, zot napa kritik so politik, lor baz enn program kuma LALIT finn fer depi rezim MSM opuvwar. Non. Zot servi slogan “BLD”, enn modord vid, vyolan e sexist ki viz enn individi.
Zot tu, apar LALIT, finn ale mem ar samem slogan steril kont Pravind Jugnauth, san propoz okenn program koeran ki adres tusa gran problem lamas dimunn pe fer fas. Zordi tu parti dan Lalyans Lepep, Lalyans Sanzman, Linyon Reform zot bann parti reformis, ki pe rod kolmat kapitalism. Zot politik finn fayit e zordi kan kapitalism esufle, dan leral, zot parti an deklin. Akoz zot pa koz politik deklas, akoz zot napa get sosyete kuma divize an 2 klas antagonik, burzwazi ek klas travayer, ki zot lintere irekonsilyab. Zot plito get sosyete Moris kuma divize an kominote, uswa an sitwayin ek non-sitwayin, uswa kuma “pei pepleman”. Pu zot, tu solisyon li truv alinteryer kapitalism dan sak pei, zot plito pronn nasyonalism stil Morisyanism, ki anfet nye e maske lalit deklas, sa lalit konstan ki ena ant klas travayer ek klas burzwazi. Zis LALIT ki tultan analiz sosyete anterm deklas e pronn nesesite lalit deklas pu ranvers kapitalism e so leta burzwa. Kuma nu finn kontiyne fer dan kanpayn elektoral.
Nu tusel finn vinn delavan avek enn platform lalit deklas ek lalit kont inperyalism. Nu finn fer kanpayn avek enn platform anti kapitalist pu amenn reflexion ek deba lor nesesite amenn lalit kont privatizasyon, anfaver met dibut labank lepep, pu met drwa lagrev dan konstitisyon, pu fors tablisman plant manze. E nu finn fer kanpayn pu met lor azanda nesesite ferm baz Diego pu afebli rezo baz militer ki anfet linstriman lager inperyalis servi kont lepep lemond antye, pu liber Palestinn e akseler lalit pu dekolonizasyon, kont lokipasyon militer, pu izol Israel, e pu met fin sa zenosid kont Palestinyin.
Dan enn intervyu pibliye dan magazinn Jacobin, 10 Zin 2021, Noam Chomsky dir ki klas kapitalist li klas ki pe amenn lalit deklas an permanans. Zot napa arete. Si klas travayer e tu oprime pa reysi amenn lalit so klas an permanans, nu finn truve ki arive depi sa imans atak par Reagan ek Thatcher. Kumsa ki neo-liberalism finn reysi dominn lemond plis ki 40 an.
Dan LALIT nu dakor ar sa analiz Chomsky la. E zordi klas kapitalist inn vinn pli pwisan. Pena lot solisyon apar akseler lalit deklas pu amenn lafin reyn kapitalism, ki veritab responsab problem tulezur klas travayer e ki pe amenn destriksyon, lager zeneralize, larwinn e riske antrenn lafin nu planet.
Nu bi, kan nu dan LALIT, ti rant dan nu kanpayn elektoral otur nu 6 kandida dan de sirkonskripsyon, ti pu gard lalit deklas ek lalit kont inperyalism lor azanda tultan.
