LALIT so PLATFORM ELEKTORAL an 12 PWIN
11.10.2024
1. Liber Palestinn!
Bizin aret zenosid Israel kont Palestinyin! Leta Moris bizin lans prosedir pu sispann Israel depi Nasyon Zini enn fwa! Inpoz anbargo zarm kont Israel! Sa ki pu aret sa zenosid la. Sa ki pu aret lager repann dan Liban e pli lwin.
2. Ferm Baz Diego!
Militarism, NON! Suverennte total lor totalite Chagos! Kumsa, nu asire ki USA pa servi teritwar Moris pu lager, ni pu fer zenosid kont Palestinyin! Aret surs polisyon prinsipal dan pei, ki inklir polisyon nikleer, par ferm sa baz UK-USA la! Ferm tu larad a bato deger – Port Louis, P. Mathurin, Diego, Agalega, St. Brandon!
3. Obliz Tablisman Plant Manze!
Fors tu patron tablisman plant prodwi alimanter debaz lor, dizon, 25% siperfisi total zot karo. E met lizinn prezervasyon e transformasyon tu sa prodwi agrikol la. Bizin viz suvrennte alimanter! Bizin viz exportasyon. Bizin viz kreasyon anplwa.
4. Aret Donn Permi Vann Later Agrikol pu mont Vila ek Morl!
Tutswit aret tu permi pu morsle-vande later agrikol! Aret vann later lor marse mondyal! Li enn nuvo form kolonizasyon! E li mont pri lozman. Aret betonn later agrikol, marekaz natirel ek lafore! Batir lakaz pu dimunn lor later marzinal! Fer pei la net gayn “lale bisiklet”, “trotwar larz” ek santye pu dimunn kapav marse. Kumsa diminye sirfas koltar lotorut ek sime par diminye sirkilasyon dan loto prive. Bizin kree enn lindistri lapes sutenab lor tu nu losean 2.4 milyon kilomet kare. Tusala pu kree anplwa.
5. Bizin Lakaz pu Tu Dimunn!
Guvernman bizin fer enn resansman pu konn nomb dimunn ki res dan “lakaz zeritye”, pu konpran vre lanpler problem lozman, e pu expoz surs prinsipal vyolans patriarkal dan lafami. Guvernman bizin konstrir lakaz li-mem, asire ki ena ase lakaz pu ki, kan enn menaz nepli ere, separasyon vinn posib, pu ki diminye sa vyolans patriarkal la. Bizin met farst-trak pu dimunn ki res dan lakaz danzere e.g. lakaz lamyant. Bizin ofer lakaz an-lokasyon mansyel, osi byin ki a-vann.
6. Fer Labank pu Lepep, pa pu profi investiser!
Fode tutswit separ servis labank pu piblik, setadir servis labank detayan, depi so lel investisman, “labank gembling”! Sa vedir, fer lalwa return kuma li ti ete ant 1933 ek 2000 preske partu dan lemond. Kumsa protez lepep kont gran krash kuma sistem kapitalist provoke. Akoz krash 1929, ti interdi labank fer tulde kalite travay. Kan anlev interdiksyon la an lan 2000 dan USA, Lehmann bankrut 8-an apre, e lanpir BAI tonbe isi 7-an apre sa.
7. Drwa lagrev pu klas travayer!
Bizin met drwa lagrev dan Konstitisyon. Sa vedir fer li ilegal pu patron lisansye travayer akoz zot fer lagrev, ubyin pu lapolis aret dimunn akoz lagrev. Kumsa klas travayer gayn liberte pu organize pu tu so revandikasyon, e mem pu sanz sistem kapitalist, mem ranvers li.
8. Size kuma syans ek matematik an Kreol!
Dan lekol, Grad I ziska HSC, bizin anseyn tu size – akumanse par syans ek matematik – dan lang maternel, dan enn sistem “dual medium” Kreol-Angle. Kumsa ki servo zanfan devlope pli vit ziska pli ot nivo, kot so lespri vinn kreatif, konpran lozik, e kapav pez diferan lide dan enn fason kritik. Kumsa ariv milti-lingwis ot nivo baze lor lang maternel. Kumsa respekte kiltir ek tradisyon Repiblik Moris.
9. Aret Privatiz Sistem Lasante!
Elwayn komers depi Lamedsinn! Leta bizin investi plis dan lamedsinn prevantif, setadir dan “lasante piblik” – dabor demokratiz konesans syantifik lor fizyolozi ek patolozi imin. Bizin rann ilegal patant prive lor vaksin. Anmemtan, bizin elwayn komers ek profi depi swin lasante. Anmemtan demokratiz manyer dispanser ek lopital rule. Fer li ilegal pu staf sekter piblik travay sekter prive anmemtan. Gradyelman inklir tu dimunn dan enn sel servis lasante gratis ek iniversel ot-nivo egal pu tu dimunn. Fode pa lapolis aret fam zis akoz li finn oblize fer lavortman! Fode pa lapolis aret dimunn zis akoz li servi ladrog!
10. Tir puvwar Premye Minis Revok Sitwayennte Morisyin!
Revok seksyon dan Citizenship Act 2022 ki donn Premye Minis puvwar revok sitwayennte enn Morisyin san ni furni rezon ni drwa lapel. Anmemtan, revok lalwa ki permet “lavant” rezidans permanan ubyin sitwayennte an-esanz pu investisman dan Moris.
11. Donn Drwa Revok Depite!
Diminye puvwar Minis! Introdir drwa revokasyon a 2 nivo: elekter bizin drwa pa zis elir so depite, me osi revok li par petisyon elektoral; a zot tur, depite bizin drwa elir e revok Spiker ek Premye Minis. Spiker bizin enn eli. Anmemtan bizin ogmant nomb depite, 4 par sirkonskripsyon, e konverti Best Loser Kominal an enn “Best Loser par parti ki su-reprezante”. Bizin ogmant puvwar lansanb depite – akoz zot eli – vizavi Premye Minis ek Kabine. Bizin eliminn maximem puvwar diskresyoner sak minis. Drwa servi langaz Kreol dan Parlman!
12. Aret Vyolans par Ofisye Leta!
Vyolans polisyer bizin arete! Anketer ki servi tortir bizin sispann e met divan lakur. Sa kalite dominasyon patriarkal par Leta bizin aboli! Penn demor, li osi bizin kareman aboli dan Konstitisyon pa zis par enn lalwa sinp.
Reportaz Konferans depres lor Platform la
Dan Konferans-depres LALIT le 10 Oktob, parmi manb dirizan ki ti pran laparol ti ena Cindy Clelie. Li ti anons e partaz Platform LALIT an 12 Pwin.
Dan so introdiksyon dan Konferans depres, Cindy finn anonse ki nu finn adopte lespri program pu liberasyon fam ki Muvman Liberasyon Fam finn sirkile ar tu parti politik.
Li ti azute ki “Lide dominan zordi dan sistem kapitalis, kan dimunn koz “program pu eleksyon” se: “Abe, ou parti, ki li pu fer pu mwa?” E kote lezot parti politik, apar LALIT, nu kapav dir ki zot met buku lanfaz lor seki zot apel “bann mezir” – suvan anterm popilist – e kot zot platform pa liye ar ni enn filozofi politik debaz, ni enn stratezi kimanyer ariv laba. Nu Platform li baz lor lekel nu pe pozisyonn nu pu fer lopozisyon kont nerport ki Guvernman fitir. Anmemtan ki LALIT pe lans so Platform, Alliance du Changement pe siyn so dokiman debaz, ki nu pu bizin etidye e liye avek zot pratik kotidyin.
Cindy Clelie finn dir ki, dan LALIT, nu Platform li pa enn sinp lalis revandiskasyon zis anterm enn eleksyon. Li depas enn lalist demand anver enn prosin Guvernman. Nu program li met ansam 12 “tem delit” santral ki nu parti konvinki neseser dan realite zordi, e ki afekte dimunn dan klas travayer zordi. E sa bann “tem delit”, zot pran nesans e sorti dan nu aksyon lepase e leprezan. Dan kad sa eleksyon la, nu pe fer apel a tu travayer, zenn , etidyan, fam, grup oprime, militan ki ena vizyon pu enn lot lemond pu sutenir nu program, zwenn lalit ek donn kudme. Invit tu kamarad dan Sirkonskripsyon Nimero 1 ek 13 pu vot pu nu trwa kandida.
Cindy finn azute ki sa 12 demand la pa sorti dan latet 2-3 lider. Zot sorti dan nu aksyon lor terin, an artikilasyon avek nu refleksyon. Nu ti fer enn Kongre 6-Zur tu manb nu parti pu ki nu prepar nu program baze lor lakorite ki nu ariv atenn. Nu program komtel, li pa zis dan kad eleksyon. Sa Kongre 6-zur la finn permet nu parti tir enn liv 80 paz “Filozofi LALIT” baze lor refleksyon ek konpreansyon an-komin, swivi par enn panfle, “Stratezi LALIT” ki liye filozofi nu parti avek so pratik lepase, leprezan e pu lavenir. Nu 12 Pwin pu Eleksyon, zot baze lor sa travay lor terin ek sa refleksyon la.
Sa dernye vole travay lor program apartir nu Kongre 6-zur, li ti enn defi pu nu parski nu, kuma mazorite dimunn dan Repiblik Moris osi byin ki dan lemond antye, nu tu ti sorti depi troma enn kriz grav otur pandemi Kovid (inklir nesesite mezir lokdawn). E se lanseynnman nu finn tire kan nu finn bizin fer fas enn tel pandemi – pu nu sirviv – ki finn re-santre nu lalit lor lesansyel. Kongre 6-zur finn permet nu fit nu analiz an-komin lor sityasyon aktyel, nasyonal ek internasyonal, lor nu bi iltim konpare a lezot parti politik parlmanter ek extra-parlmanter, presiz nu stratezi (metod de lit ki pu fer nu program vinn vre), reflesi aktivman lor mwayin pu popilariz nu program.
Nu Kongre 6-zur ti anfet ena kuma so tem “Anu fer nu lespri travay: Lalit deklas ver revolisyon sosyalist”. Sa ki finn permet nu baz nu lalit politik lor 3 palye:
1.Nu finn re-santre nu filozofi kot nu mintenir, apre refleksyon an-profonder e deba swivi par gayn lakorite, ki bi LALIT se pu defann enn program-delit baze sirtu lor lintere klas travayer (klas ki travay-pu-viv), e nu program li suvan kont lintere klas kapitalis (klas ki viv lor kapital prive li finn akapare, parfwa depi zenerasyon avan). Sa amenn nu remet lor azanda politik, enn revolisyon. Li enn revolisyon dan sans ki nu viz pu sanz “klas” ki opuvwar. Sa vedir mu program, li depas zis enn sanzman dan Parlman. Nu reflesi buku lor natir “leta kapitalist” ki anplas, e ki bizin ranverse, pu ki klas travayer met enn leta dan so lintere. Kan li fini expropriye bann ki finn expropriye lamas travayer, lerla li pu posib pu leta deperi. So lel pinitif, represif, pu anplis.
Nu pe partaz detay nu refleksyon dan piblikasyon “Enn apersi filozofi LALIT” lor nu websayt. Pareyman, u kapav gayn kopi “Stratezi LALIT” lor nu websayt
www.lalitmauritius.org
Sa 2 piblikasyon reprezant subasman sa 12 pwin dan nu Platform la.
Se kumsa ki, pu kanpayn elektoral, nu pe prezant kandida pu donn elekter dan 2 sirkonskripsyon posibilite vot pu nu program. Kumsa, nu anmemtan popilariz nu program dan tu sirkonskripsyon. Nu konsider nu program, ki tultan an evolisyon, enn “program tranzisyonel” – li sorti kot nu ete zordi, al ver enn lavenir sosyalist, ki pas atraver enn sanzman dan lansanb “leta” ki opuvwar.
Konklizyon
Nu partisipasyon dan eleksyon zeneral, li pu intans dan plas kot nu finn met kandida. Me, dan LALIT, nu tultan fer politik – pa zis avan e pandan enn eleksyon.
