05.10.2024
Kan LALIT ti desid pu deleg nu manb pu al donn kudme dan Palestinn - Wesbenk, inklir Zerizalem Est, ek Gaza – exakteman 20an desela, sete parski nu ti truv sa zenosid-lor-ralanti kont pep Palestinyin su lokipasyon Israelyin e ki finn kumans akselere dan “2em Inntifada” u sulevman. Nu finn fer apel a manb nu parti pu volonter parski nu finn truve ki Israel ti kont solisyon de-Leta. Tandi ki so sef manipil-maryonet ki diriz li depi Washington, pretann Israel anfaver. Nu finn truv atraver so fars, so fasad. E nu manb ti laba, an personn, savedir ki LALIT kapav DIBUTE AKOTE pep Palestinyin, ek lerla ede pu popilariz laverite lor sa krim kolonyal ki pe komet divan nu lizye lor sa later la.
Nu kone nu pe konfront pa zis Israel, me usi USA, UK ek bann Leta Eropein. Me, nu usi deza pe konfront zot lor Sagos, inklir kestyon Diego Garcia. Nu finn truv sa de kestyon la enn sel: kolonizasyon kontinye ek lopresyon militer. Nu finn truv perpetrater kwinside – USA, an partikilye, me usi UK.
Alor, an asosyasyon avek bann konesans ek kamarad depi Sid Afrik, nu finn rant an kontak avek lorganizasyon Palestinyin ek de nu manb finn volonter pu al Palestinn pu donn kudme. Tulede kamarad LALIT finn prinsipalman dan de kalite protestasyon pasifik: opoz vyolans Lafors Lokipasyon Israelyin (IDF), ki li inekzak apel Lafors Defans Israelyin, ek opoz vyolans kolon-setler Israelyin ki finn lasas Palestinyin depi zot prop later tulezur. Kan manb LALIT pandan zot vizit finn temwanye, zot finn truv Wes Benk an-antye, Zerizalem Est ek Gaza tu su lokipasyon militer, ek nu finn aprann ki form sa finn pran. Li arive dan de form: enn, lokipasyon par enn Leta-de-Syez kuma dan Gaza, ek lot la, par inpozisyon lafors militer lor sak ek tu kwin lari partu lor later Palestinyin, inpozisyon enn form Aparteid pli mortel ki seki ti inpoze par rezim rasis Sid Afrik depi 1948 a 1994. Alor, nu konesans lor Palestinn li sorti depi nu aksyon sutyin, lipye napa bot, lor terin.
Azordi
Zordi, kan nu pe koste avek 7 Oktob, Lindi, se enn lane antye ki sa karnaz orib, masak e lafaminn forse, asasina zanfan, dimunn aze, fam, malad ek dimunn avek andikap, mem zanimo domestik - sat ek zwazo, destriksyon konplet lopital, dispanser, lekol, simin, apartman, furnitir dilo, liniversite, kafe ek libreri, plantasyon ek ti lindistri, bato peser ek mize - mem zu pe kontinye detrir par Israel. Tu sistem drin finn demantle u bonbarde. Finn lasas dimunn kumadir zot zanimo, dan sak ti-but later disab, later infertil dan Gaza. Refizye ki finn revinn refizye. Gaza, ki deza fini kupe depi Wes Benk, asterla totalman kupe depi Lezip parski Israel finn okip enn band later apel kulwar Philadelphi ki li finn aplati ar buldozer, ek ki aster li kontrole.
Eski se enn zenosid?
Nu kone seki pe arive se enn zenosid parski lakur internasyonal siprem, ICJ, finn gayn enn ka pu etidye li. Li finn fer li. Li finn dir dan “Mezir Preliminer” kinn sorti an Zanvye 2024 ki li “plozib” ena zenosid. Alor, nu okuran. Dimunn ki reflesi lor sa later la kone ki enn zenosid sa. U kapav google ek lerla lir Konvansyon lor Prevansyon ek Pinisyon Krim Zenosid “Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide”, ki kurt ek fasil pu lir. U kapav get ninport ki senn televizyon respektab ubyin medya sosyal onnlaynn e u kapav tir u prop konklizyon.
Kisannla pe perpetre sa zenosid la?
Nu kone kisannla pe perpetre sa zenosid la: li prinsipalman de lafors. Leta Israel, inklir so lider ek, li regretab, laplipar popilasyon Israel deryer li – mem si dan zot linyorans, konfizyon ek lavaz-servo zot finn sibir – ek Leta Amerikin, so Prezidan ek Vis-Prezidan avek enn gran mazorite so Sena ek Lasam Reprezantan, me avek zis enn-tyer popilasyon Amerikin, ki ziska Zin 2024, finn sutenir zot Leta pu furni armaman pu komet zenosid.
Alor, prinsipal perpetrater se: Israel ek USA. Biden finans, arm, donn kuvertir diplomatik, ek literalman insit Israel. San USA, Israel zame pa kapav komet sa zenosid la. Tu laliyn ruz, Biden pretann li finn trase, li fini truve fini sot zot, kumadir li pe pretann ki li ti deside ki laliyn ruz ti bizin pa sote. Savedir se so lintansyon komet zenosid. Biden dir, par exanp, “bizin pena okenn derasinnman forse Palestinyin depi Gaza, okenn re-lokipasyon, okenn leta-de-syez ek okenn raptisaz teritwar”. Israel finn detrir Gaza, finn fer li vinn invivab. Eski pa samem apel tantativ pu fer derasinnman forse? Li dir non a re-lokipasyon. Me Gaza li okipe, e ICJ finn deklare, an Ziyet 2024, ki Gaza li anfet okipe. Zizman ICJ finn statye lor exakteman mem kestyon. Biden dir Gaza bizin pa sibir “leta-de-syez ek blokis”. Me li deza kumsa. E teritwar Gaza finn raptise par kulwar Philadelphi 150 km2 ek kulwar Natzarin 32 km2. Biden finn usi dir ki “… vyolans extrem kont Palestinyin dan Wes Benk bizin arete”. Li kontinye. Li vinn pli grav. Asasina ogmante. “Mo finn fer li kler si zot [Israelyin] al dan Rafah …,” Biden dir CNN, “Mo pa pe furni zarm ki finn istorikman servi pu diyl avek Rafah, pu diyl avek lavil- pu diyl avek sa problem la”. Me Israel inn al dan Rafah ek detrir li ar bom Biden. Alor, Rafah, usi ti enn laliyn ruz ki finn sote. Biden finn usi dir, “Me ena laliyn ruz ki, si li travers zot, [nu] pa kapav ena ankor 30,000 lamor Palestinyin”. Me ena enn estimasyon 186,000 Palestinyin ki finn asasine depi 7 Oktob lane dernye, dapre The Lancet, enn zurnal medikal Britanik rekoni.
Kisannla prinsipal konplis?
Prinsipal konplis se lider bann Rwayom Arab ris. Zot ti kapav fer Prezidan US azir kuma zot dir kan zot ule.
Lezot konplis se tu lider lemond, ki pa pe fer ase.
Ki lafors ki pe sutenir Pep ki pe sufer zenosid?
Premye, se Lepep Palestinyin limem, inklir tu grup larme rezistans, ki kolonn vertebral sipor kont zenosid. Depi 1948, e mem avan, zot finn kontinye res dibute avek fyerte. Ziska asterla, nu truv enn fam ki pe ramas fey palmis pu balye so lakaz, ki aster inn vinn dekonb anba bonbardman. Ziska asterla nu truv zanfan dan Gaza fer donasyon pu dimunn dan Beirut ki Israel finn bonbarde e pe fer zot fwir zot lakaz parski zot finn sutenir Palestinyin. U leker kase. Ziska asterla nu truv zanfan organiz enn match futborl fayv-e-sayd, malgre tu sa orer otur zot. Ziska asterla nu truv zom, anplin dan dekonb bonbardman, rekonstrir zot jim e kumans ed garson ek tifi pu antrene. Nu truv zenn zurnalis Abubaker Abed kiltiv so roz zonn. E nu aprann ki, tandi ki larme Israel pe sible zanfan ek kasyeltiyz lor lili lopital, e ki pe fer sa avek benediksyon Amerikin lor pretex “drwa pu defann zotmem” - kan anfet se zot, ki lafors lokipasyon. Zot pena sa drwa la. Nu aprann kuma konbatan Palestinyin – tu diferan grup rezistans– evit sible elikopter Medevac ki vinn sekur Israelyin kinn blese ek mor apre ki konbatan Palestinyin finn exploz tenk Amerikin kinn kraz zot Later, u apre ki zot finn tir lor enn solda Israelyin kinn travers zot later. Palestinyin sible militer. Zot kolonizater, zot okipan, ki ti bizin vir ledo ale, zot ki pe sible fami, gran dimunn, ti baba Gaza. Nu aprann, atraver sa, parski li kitsoz telman flagran kisannla ki anfet ena pli ot pozisyon moral.
Dezyem, ena peyi ek grup dan diferan peyi –zot tu rezete par Loksidan: Hezbollah, muvman Huti ki apel Ansar Allah, grup rezistans dan Lirak ek Lasiri, ek Leta Liran ki opoz zenosid. Ena usi peyi kuma Lafrik Disid ek Nikaragua ki finn met ka divan ICJ kont Israel. Sa usi, dimann kuraz.
Sa de premye grup la bizin rekonet kuma seki pe opoz zenosid. Me ena ankor.
Trwazyem, ena dimunn - klas travayer ek etidyan, fam ek intelektyel, artis ek ekrivin - lemond antye ki finn dibut ek ankor pe dibut. Dan Yemen. Dan Rwayom Ini. Dan Zordani. Dan Lamerik. Dan Kanada. Dan laplipar peyi Eropein. Dan Latirki. Dan Lostrali. Dan Sid Afrik. Mem dan Moris. Nu finn organiz manifestasyon, veye, konferans ek kozri, lektir poem, let uver, ek trwa ant nu finn met lider Israelyin lor trayl divan Lakur Internasyonal Kriminel (ICC). Nu finn fer lapel a Guvernman ek parti Lopozisyon pu pran pozisyon, kan nu kone sa pu ede. Ek numem nu finn azir.
Alor, ki nu kapav fer?
Nu tu bizin poz numem sa kestyon la: Ki nu kapav fer? Kuma nu kapav zwenn ansam pu opoz zenosid? Kuma nu kapav sir nu pa konplis par nu silans ubyin nu pasivite?
Premye zafer nu kapav fer se met kestyon la lor azanda dan Eleksyon Zeneral dan Moris. Fer sak lalyans pran pozisyon ek angaz zot:
- Fer apel pu ki sispann Israel dan Nasyon Zini, ek dimann met anbargo zarm lor Israel – anbargo zarm ek marsandiz. Dimann tu manb Linyon Afrikin, lerla tu dimunn ki ena relasyon avek Moris pu izol Israel.
- Kup tu lyin Moris ena avek Israel – lyin ofisyel, lyin komersyal ek tu sipozeman lasistans teknik. Swiv gaydlaynn ki Muvman BDS (Boykot- Dezinvestisman ek Sanksyon) finn prepare.
- Deleg sertin manb kad pu al an-personn dan Wes Benk ek Gaza, kuma manb LALIT finn fer.
Ek tu nu lezot aksyon kontinye.
Lindi, par exanp, mo [Lindsey Collen] pu enn orater dan Sinpozyom lor Palestinn – Zenosid Trazik enn Nasyon – organize par Sant Dokimantasyon Islamik, ki pe fer dan Minisipalite Por Lwi. Mwa ek mo bann kamarad, nu pu kontinye sa blog la.
Byinto, dan LALIT, nu pu ena enn nu manb ki finn volonter pu al dan Palestinn. Nu pu, dan sa fason la, dibut avek Palestinyin dan moman zot pli bizin nu. Nu pu temwin. Nu pu fer tu dimunn kone. Nu pu donn kudme pu aret sa zenosid la asterla.
Lindsey Collen pu LALIT 4 Oktob 2024.
Tradiksyon AA ek CC.