26.09.2024
Dan enn kominike depres Muvman Liberasyon Fam (MLF) finn met o-defi parti politik pu anons an piblik zot program pu fam -- lor baz konsta MLF lor 8 pwin
1. Lasante pu fam
- Pandan pandemi Kovid, nu fam – etan done nu responsab okip dimunn malad dan lafami – nu ti realiz linportans primordyal “lasante prevantif” e sa inklir nesesite ki vaksin libere depi lalwa “patant prive”.
- Etan fam okip lasante, nu re-iter ki dispanser ek lopital bizin ase resurs ek ase staf pu asir enn servis gratis e iniversel ot-nivo.
- Nu re-iter nu pozisyon ki fode pa ni lapolis, ni DPP, ni Lakur pa interfere dan desizyon enn fam, ek so konseye medikal, lor kestyon lavortman.
- Nu re-iter nu pozisyon ki Sexual Assault Units zot primordyal dan tu lopital – kuma enn fason pu sosyete e sweyn viktim agresyon sexyel e osi eparyn fam depi lapolis, institisyon patriarkal, tutswit apre so agresyon.
2. Suvrennte alimanter
Fam ena pu asir manze lor latab. Pandan lepok kriz klima, pandan pandemi Kovid, pandan lager zeneralize, nu finn kumans rekonet nesesite irzan pu suvrennte alimanter, atraver prodiksyon alimanter gran lesel, transformasyon, konservasyon ek exportasyon manze, e osi kreasyon enn lindistri lapes, prodiksyon dile, dizef, lavyann. Sa pu osi kree anplwa dirab dan plizir domenn, li pu protez lanvironnman e li pu amenn deviz. Tu lasurs dilo bizin proteze. Bizin asire dilo res dan domenn piblik. Li enn dibyin kolektif, kuma later agrikol ti devet ete. Nu bizin aprann depi konesans tradisyonel, sirtu dan Lil Rodrig, me osi dan lakanpayn Lil Moris, e marye sa konesans la ar konesans ek metod syantifik avanse.
3. Lozman
Nu ule ki Leta asir sak zom ek sak fam enn lozman, inklir opsyon pu lwe enn lakaz, avek priorite pu dimunn ki pe viv dan lakaz danzere kuma lakaz lamyant. Sa pu ena lefe, osi, diminye vyolans kont fam ek zanfan dan lafami.
4. Langaz maternel
Nu, fam, transmet “interpretasyon lemond” depi enn zenerasyon a lot, alor nu ule nu langaz maternel – Kreol ek Bhojpuri – zuti prinsipal pu transmisyon konesans e kiltir, rant dan tu laspe lavi demokratik dan Repiblik Moris.
5. Sitwayennte
Bizin revok tu seksyon represif nuvo amandman Citizenship Act 2022 ki permet Premye Minis revok sitwayennte enn Morisyin. Sa li antrav liberte fondamantal tu dimunn. Sa, li donn tro buku puvwar dan lame Premye Minis.
6. Kont Militarism e anfaver Dekolonizasyon
Fam gardyin lape. Losean Indyin bizin Zonn depe. Tu teritwar Moris, inklir so losean, bizin servi dan enn fason ki anmemtan respekte lanatir, anmemtan nuri dimunn. Fode pena zarm nikleer, fode pena zarm ditu. Dan sa kad la, Diego Garcia, fode Guvernman fer ferm baz Amerikin, e ferm tu larad dan Repiblik Moris – Port Louis, Port Mathurin, Diego Garcia, Agalega, St Brandon, Tromelin – a tu navir deger.
7. Kont zenosid
Palestinn – Etan done fam evre pu lape, bizin stop zenosid Israel dan Palestinn. De-tyer dimunn masakre par Israel dan Palestinn zot fam ek zanfan. Alor, nu apel pu enn anbargo zeneral kont Israel, pu kup tu lyin, tu kontak, tu komers, ar Israel. Si USA kontiyne sutenir Israel, nu fer apel pu mem kalite anbargo kont Lamerik.
8. Kestyon Later
Fam dan listwar limanite finn pran swin later. Fode guvernman aret donn permi tablisman pu morsle vann later ar milyarder depi deor. Fode aret betonn later pu morl ek vila delix. Later bizin servi pu gard lafore ek wetlenn, kree anplwa, pu konstriksyon lakaz dimunn reste, pu asir suvrennte alimanter, osi byin ki pu deviz rantre kan vann prodwi alimanter sirplis.
25 Septam 2024