Zenosid Blog 50 –Sityasyon pe Kontinye Agrave depas pli Pir
06.08.2024
Lot zur la manb nu lekip redaksyon, Rada, dimann mwa ki finn ariv Bambous. Mo realize li pe dir vilaz Bambous inn vinn enn santye fu, nek lafuy ek konble partu. Enn nik mus dimyel. Enn tablo Bruguel. Ranpli ar aktivite, preske par plezir, san enn rezon presi. Ena lapusyer partu, li dir. Mo nepli remarke. Travo lor sime dan Allee Tamarin, kot nu Ragoo Lane vinn zwenn, pe kontinye san arete. Lafuy dan enn seksyon, ziska bann zom pe travay apenn kapav truv lao kan zot dibut dan transe zot finn fuye. Lerla konble transe la e kumans lafuy dan enn lot seksyon. Kumadir enn travay sanfin. E asterla ena nuvo travo inn kumanse kot Cite La Ferme. Gro tru lor sime partu partu. Travo anplin dan lantre Stad, enn nuvo lebay. Tu seki abitye pas par Bambous pu kit rezon, asterla vini expre akoz so bon dalpuri, so dipin-bef-sote extra bon, so gato piman so-so, so roti ek so farata (farata ek roti sakenn enn diferan pri akoz zot pa mem zafer – antuka li kumsa dan Bambous), e pu so roti kari urit – enn fwa lontan kikenn inn fer zot gute, e asterla zot returne pu aste. Ena de kolez e trwa lekol primer, ek osi lezot institisyon kuma lekol pre-primer e lekol karitativ. Alor, monn panse, kan ena konze lekol, mo pa pu tas dan trafik jam dan Bambous pu enn-de semenn. Malsans. E lerla, kan Pon SAJ inn uver, dimunn tut long Lakot Wes aster pran sime kupe pas par Ronpwin Baobab pre kot Gro Kayu olye pas par sime Pailles uswa Bo Sonz pu zwenn Simenef. Ankor plis trafik dan Bambous. Tu kinkayri – ena vremem imans, fer sant sosyal ek vilejorl tipti – byin okipe avek kliyan pe aste materyo konstriksyon. Trafik wadire loto-tanponez. Ena ti magazin linz ek tipti marsan legim inpe partu partu. E zenn-om ki ramas gro but feray, sarye tu sort kalite skilptir feray lor zot latet e lor tu kalite trole u kapav mazine – kadi sipermarket, pus-pus tibaba, form tu kalite antase lor laru – e sarye li ziska aster, ki lerla re-vann li ar lizinn fonn feray. Ala seki kapitalism inn devini. Lezot zenn pe sirkile otur distribisyon ladrog, dan tu kalite rezo konplike. Klian pe atann, deperi lor bor bann sime, suvan sandut avek duler. Bis pe al Port Louis, Rose-Hill, Curepipe, Flic-en-Flac, Riviere Noire, Baie du Cap, Quatre Bornes. Ankor lapusyer. E motosiklet, bisiklet, Raptor, vye Katchak Charli, loto gro kara. E pyeton partu, pe al Winners, kot marsan lagazet, Lapos, Lakur Distrik, pe al fer enn demars kot Distrik Kawnsil, pe al exselan Dispanser – kot ena mem dantis ek nitrisyonis– e kot enn kiltir ordiner telman ris, u pa fini emerveye. Tu dimunn dan Dispanser ed tu lezot dimunn. E azute lor sa, ena mem de u trwa sa bann laboratwar prive ki pran disan ek lirinn pu fer test. Bulanze fer dipin mul spesyal lor komann. Byin popiler. E pye mang inn anfler inpe boner dan sezon. E eleksyon zeneral pe aprose. Alor, aktivite pu plis ogmante. Bambous li enn marmit kiltirel dan tusala. Li kapav paret enn dezord. Me, li vivan.
E tusala enn kontras flagran avek seki mo truve sak fwa mo get televizyon e resanti ar dimunn pyeze laba, persekite par sa destriksyon dan Gaza, e mo etone par kuraz konbatan rezistans ek lamas dimunn – amezir larme lokipasyon Israelyin delibereman bonbard zot lakaz ek lopital, masakre zot tibaba dan lebra, amezir snayper atak lekip medikal, e ofisye Israelyin tortir zenn-om ek zom plis dan laz, usi, dan zot prizon, e lider Israelyin al ziska mem zistifye vyol zom ek fam prizonye – kiksoz zame mo pa finn tande avan dan mo lavi – e lerla mo truv kuma pe literalman lasas-atrup dimunn kuma zanimo, par santenn milye, par milyon, depi enn plas a lot, avek nanye apart enn motri linz su pretex sinik “pu tir zot depi danze”, larwinn mize ek arsiv dokiman piblik, destriksyon lekol ek libreri, lotel dite, e marsan legim-fri e labusri, faminn orkestre popilasyon – rasyon zot kalori pu gard zot anvi, e sa tuzis, sa asarnman persistan pu kontinye deteryor sistem ramas salte ek andomaz sistem makalpayn pu provok lepidemi ek maladi. Israel, amezir li pe detrir Palestinn, li pe detrir limem. Proze Israelyin pe al ver so oto-destriksyon par sa masak ek zenosid li pe perpetre, kot li pe expoz so barbari ek so degre inimin.
E sak fwa negosyasyon pe preske al abuti, ver enn sese-lefe telman neseser – e kan ot-personalite depi Katar ek Lezip, ek William Burns sef CIA paret ena enn leker dan so lekor akoz li ti deza enn diplomat ki kwar dan diplomasi gayn enn lakor depi Hamas lor nom tu grup rezistans, asterla inifye dan lakor Beijing, lerla Israel al fer kiksoz inpansab. Dernye aksyon inpansab se asasina negosyater Hamas. Sa li enn barbari inkrwayab. Li enn lider politik Hamas, koni akoz so kapasite pu inifye dimunn. Li viv okler dan Qatar, e li ti vwayaze pu al Liran pu prestasyon serman nuvo Prezidan. Tu ti ofisyel e ti piblik. Alor, Israel zis ale ek tuy li – ninport kisannla ti pre ar li. Asterla, ki ariv “negosyasyon”, si enn kote, Israel, asasinn negosyater lot kote, Hamas? E USA – so Biden, asterla enn kanar bwate Biden senil ansam avek so ko-kriminel, Blinken, Sullivan, Austin eko parey – zis anons sutyin indefektib zis apre ninport seki Israel fer – krim kont limanite, tortir, zenosid, ninport lezot krim. Amezir Israel inploze: li finn dezwe par atak militer le 7 Oktob, li finn imilye, e depi sa li finn perdi telman buku tenk li pa kone ki pu fer, dimunn pe desann dan lari pu dimann Netanyahu ale, ICC pre pu tir warant kont Netanyahu ek so Minis Defans Yoav Gallant, lor sarz, e mo sit depi steytmennt ICC:
“Faminn orkestre lor popilasyon sivil kuma enn zarm deger li enn krim deger an vyolasyon lartik 8(2)(b)(xxv) Trete [Trete Rom Lakur Kriminel Internasyonal];
“Delibereman provok grav sufrans, uswa atint grav a integrite fizik uswa a lasante an vyolasyon lartik 8(2)(a)(iii), uswa tretman kriyel kuma enn krim deger an vyolasyon lartik 8(2)(c)(i);
“Masak delibere an vyolasyon lartik 8(2)(a)(i), uswa asasina enn krim deger an vyolasyon lartik 8(2)(c)(i);
“Delibereman viz atak kot enn popilasyon sivil li enn krim deger an vyolasyon lartik 8(2)(b)(i), uswa 8(2)(e)(i);
“Exterminasyon ek/uswa asasina vyol lartik 7(1)(b) ek 7(1)(a), inklir lamor provoke par faminn usi enn krim kont limanite;
“Persekisyon enn krim kont limanite su lartik 7(1)(h);
“Lezot aksyon inimin ki konstitye krim kont limanite su Lartik 7(1)(k).”
De parmi trwa lider Hamas su enn menas iminan arestasyon, nepli asterla. Israel finn zis al asasinn zot.
E asterla, Israel, enn pei san leker uswa lespri, bliye kestyon konsyans, pe bat fol. Li pe provok Liran, e kumsa provok USA. E Israel ena zarm nikleer, e USA ena zarm nikleer. Alor, nu pe al ver enn lager Mwayin Oryan dan bann proporsyon inimazinab. E tu seki lider Israelyin fer, usi rant dan plan USA so prop klas dirizan USA – uswa enn gran parti so klas dirizan. Wi, USA pe diriz limem ver enn Lager kont Liran. Wi, USA pu swiv zom fuka Israel, akoz li pe diriz zot, dan enn fason. Eski nu pa finn truv Depite Kongre, tu avek lafisel invizib maryonet, leve dibut ek tap lame kuma enn Punch and Judy Show bizar, e lerla re-asiz dan zot syez, e lerla tutswit re-dibut – an dyapazon ek antuzyasm dibut fer ovasyon – plizyer dizenn fwa. Kikenn dir li 58 fwa. Mo ti san parol kan get sa. Kifer zot ule montre nu ki zot bann maryonet lobi AIPAC ki finn literalman aste zot – zot finn vann zot nam ar sa bann imans konpayni Amerikin, ki manipil enn gran baz Evanzelikal Zionist e enn baz deplizanpli raptise kominote Zwif, e lerla manb eli Kongre. Vremem sokan.
Mo pe esper livrezon kot nu lakaz Ragoo Lane Lindi mo kopi nuvo liv fek sorti Ilan Pappe Lobbying for Zionism on Both Sides of the Atlantic. Si Sofer Kurye kapav debruye pu travers atraver tu sa travo sime dan Bambous pu ariv ziska Ragoo Lane.
Lindsey Collen, pu LALIT. Samdi 3 Ut 2024
Tradiksyon: BK avek kudme AA
