Lalit dir “Non” pu Invitasyon pu Workshop Transparency Mauritius – Rezon Kifer
30.05.2024
LET UVER A ELEKTER:
LALIT finn refiz invitasyon NGO “Transparency Mauritius” pu partisip dan enn workshop lor Eleksyon Zis ek Lib, “Free and Fair Elections”, ki pu fer 31 Me dan Caudan Arts Center, ansam ar tu lezot parti politik dan pei.
Kifer nu finn refize?
Dan LALIT, nu truv antrav pli grav pu demokrasi dan kad “eleksyon zis ek lib”, li rezid dan realite Moris, kot anfet gro, gro firm ek zom kapitalist byin ris, zot finans e koronp kandida, ki plitar ena sans vinn Minis ki kontrol Lexekitif. Lerla Minis la redevab anver sa kapitalist ki finans li la. Li sinp. Sa-mem pli gran skandal dan Repiblik Moris.
Lefet ki nu tuzur viv dan enn sosyete-de-klas, ena enn klas, an-okirans burzwazi, ki fer sa travay koripter la vizavi tu parti politik ki nu apel “parti burzwa”, setadir parti ki pro-sistem-kapitalist. Nu pe koz, inter alia, MSM ek so alye, Travayis, MMM ek zot alye. Tu sa parti la, zot pran kas, rul zot kanpayn, aste gran azan ki koronp notab dan landrwa ki infliyans elekter, e lerla amenn lalwa dan faver sa klas ki koronp zot.
Alor, nu ti natirelman anvi kone, kisannla finans Transparency Mauritius? Eski sa ONG la ena kredibilite?
Ala, dan invitasyon Transparency Mauritius, zot lalist bayer de-fon. Enn trale tablisman, labank, etc. Li sokan. Lansanb klas kapitalist Moris, li-mem responsab koripsyon prinsipal sistem elektoral Repiblik Moris. E li-mem paret finans sa lorganizasyon anti-koripsyon la?
Alor, kan nu truv enn lalist bayer-defon kumsa (nu pe kupe-kole depi invitasyon Transparency Mauritius), ki zot apel zot “Corporate Members”: “Alteo Ltd, Absa Bank (Mauritius) Ltd, Ciel Group, Currimjee Jeewanjee & Co Ltd, Evaco Group, Eclosia Group, IBL Group, Jubilee Insurance Ltd, MCB Group, MOROIL, PwC Mauritius, Rehm Grinaker Construction Co Ltd”, nu kareman efreye. Pu fer zot Rupi ron, ena enn lot lalist ki ena enn lot tit, “Partners”, ki “Canada Fund for Local Initiatives, European union, Le Defi Plus Ltd, Les Gaz Industriels Ltd, Meaders Feeds Ltd, Radio Plus Ltd, Terra Mauricia Ltd, The LUX Collective Ltd.”
Tusala zot manb ek zot partner?
Abe, kifer nu pu interese partisip dan enn workshop finanse par klas dominan, klas posedan?
Transparency International, ki li ete, li?
Transparency International, kot Transparency Mauritius manb, ena enn lalist bayer-defon ki pli pir. Dapre zot websayt, li inklir Exxon Mobil, Shell, fon spekilatif KKR, ek Wermuth Asset Management, Deloitte , Ernst & Young. Exxon Mobil par egzanp, li finn klase an 2008 kuma konpayni petrolye ki tet delis dan konpayni mwins transparan lor enn lalis 42 konpani miltinasyonal.
Enn lot legzanp se an 2015 Siemens, ki donn zot $3 milyon. Anfet an 2008, Siemens ti pey enn lamann imans $1.6 milyar dolar, kifer? Parski li ti brayb ofisye guvernman dan plizir pei. Siemens ek Transparency International ena enn “revolving door”, kot zot top manejmennt sanze depi enn ziska lot.
Piblikasyon Transparency Mauritius, ki preske tule lane site dan lapres meynstrim Moris, apel “Global Corruption Barometer and Corruption Perception Index” ki zot zuti pu “diagnoz” koripsyon dan diferan pei ek sekter. Me Transparency International pa mezir pwa koripsyon an term ekonomik pu sak pei. Li finn devlop enn “Corruption Perception Index” baze lor sondaz sekter prive (kuma Economist Intelligence Unit) ki organize par diferan grup elit. Sa NGO la, limem li gayn so fond depi konpayni kapitalis ki zot mem ena sarz o-kriminel kont zot pu koripsyon. Li enn ONG, Transparency International ek Transparency Mauritius ki limem finn reyni enn arsenal klas kapitalis, ki tultan, anfind-kont, pran pozisyon kont klas travayer.
Eski zot finanse par Guvernman, ubyin eski zot veritableman Non-Guvernmantal?
Li inportan ki denons Organizasyon ki dekrir zot kuma Non Guvernmantal me zot rapor anyel montre ki zot finanse par plizir Guvernman. Transparency International li finanse a 60%, li-mem li dir, par “government agencies”. Sa inklir Guvernman Lalmayn, ki sutenir Israel odetriman Palestinyin, malgre mank demokrasi pu Palestinyin. Sa inklir Guvernman Lafrans, ki tuzur ena kiksoz osi anti-demokratik ki koloni.
Transparency International, li mem finanse par Grand Bretayn, ki ena enn lokipasyon militer anti-demokratik lor teritwar Repiblik Moris. Li-mem li aksepte sa kas la depi enn pei ki koloniz Repiblik Moris ilegalman, anpes kontrol demokratik, ki Nasyon Zini finn dakor ki Moris ena lor Chagos. Ki Transparency Mauritius dir lor la? Demokratik sa? Ki li dir lor lager ilegal ki USA finn deklanse kont Irak ek Afghanistan depi nu teritwar, lor lekel nu sipoze ena kontrol demokratik? Demokratik sa? E depi laba, Diego ki Lamerik inn al tuy sivil dan lavil ek lakanpayn, par santenn milye, mem par milyon. Demokratik sa? E laba ki USA finn vinn tortir prizonye ilegal ki li garde lor Diego Garcia, kot nu sipoze ena kontrol demokratik? Demokratik sa? An 2012, par egzanp, Transparency International ti finanse par Guvernman Britanik avek 5 milyon liv sterling. Sa vedir Rs300 milyon, sa. Enn ti-som sa?
De-tut-fason, Komye li kute pu fer enn Workshop?
Seki navran ar sa bann ONG-ONG la. Zot lev kas ar tu kalite donater supsonab, koripter, pu kifer? Par exanp, pu enn Workshop kumsa, komye li vremem kute? Tu pa ti devet totalman volonter ladan? Mem enn Horl kapav gayne kado, si rode, e si li pu enn bon koz? Sonorizasyon, ti devet kapav pran prete, swa manb enn lorganizasyon kotize. Petet fre enn-de bandrol pu met deryer orater? Dizon, Rs2,000. Kifer bizin fye lor patron tablisman pu sa? E kifer so mezon mer bizin fye lor EXXON Mobil pu sa? Swa fye lor larzan Guvernman enn pei ki ena enn lokipasyon militer ilegal lor teritwar enn so afilye, Transparency Mauritius, setadir Repiblik Moris?
Kelke Propozisyon Modest LALIT pe fer lor Derulman Eleksyon Repiblik Moris
Ala 6 fason ki dan LALIT nu dir bizin kumans gayn plis kontrol demokratik lor prosesis elektoral. Gete si ou dakor avek nu argimantasyon e si wi, nu dimann ou sutyen aktif pu afebli reyn kapitalis par:
1. A-lon-term, dimunn dan tu klas oprime, kan zot vote, bizin konsyan nesesite enn program pu sanz sosyete, e prepare pa zis pu vote, me usi pu travay pu sa program ver sa sanzman la vinn realite. Anfet finn ena 2 lepok dan listwar kan klas travayer finn vot kont parti ki burzwazi finanse. Premye, Parti Travayis, kan li ti reprezant klas travayer, ti bat Parti Morisyin (PMSD) suvan, kan li ti tuzur parti baron sikriyer avan Lindepandans. Dezyem, MMM an 1976 kan li ti reprezant klas travayer, finn gayn plis syez ki PT (ki ti fini su kontrol burzwazi). Savedir dimunn ti vot kont parti koronpi, finanse par klas kapitalist.
2. Lalwa existan lor depans elektoral ek lezot form koripsyon elektoral ena enn gro tru ki bizin buse. Kapav repar li par sanzman lalwa. Li pa difisil. Dan lepase enn depite so syez ti kase par Lakur parski li ti abiz puvwar Leta dan enn kontex elektoral. Sa ti kan Ashok Jugnauth so syez inn kase. Li pa difisil amand lalwa, ler li ilegal pu depans plis ki tan, antan ki individi, e osi antan ki kandida enn parti. Sa vedir depans par parti, partaze lor sak kandida. Depans ki fer par “well-wisher”, sa osi met lor kont kandida ki li sutenir. Anmemtan bizin met enn lalwa ki fer tu komers responsab pu sumet zot reset dan kad eleksyon (pu sonorizasyon, pu loto lwe, pu sapito, pu bandrol, pu biryani ek lezot manze) avek Komiser Elektoral, e tu konpayni ki fer donasyon, bizin inform Komiser Elektoral montan, e ar ki parti, e lerla sa pibliye. Pu sa, Biro Komiser Elektoral pu bizin inpe plis puvwar.
3. Zur eleksyon, parti politik bizin kontiyn gayn puvwar cheke a tu nivo ki pe ariv sak biltin de-vot.
4. Fode pa ena kanpayn baze lor tu kalite foste lor “eleksyon trike” ek “eleksyon kokin”, kuma Donald Trump ek Navin Ramgoolam. Fode pa detrir tigit demokrasi nu deza ena.
5. Drwa devot bizin kontiyne liye ar sirkonskripsyon, kuma li ete zordi, e lor lefet ki enn rezidan pey so TVA. Alor, drwa pu vote mars ar rezidans (pa disan, sipa lonbri), e li mars ar kote u pey tax.
6. Bizin introdwir enn amandman Konstitisyonel pu permet drwa revokasyon a tu nivo. Sa vedir, elekter pu kapav revok zot depite ki zot finn elir. E depite, kan zot eli, pu elir Premye Minis. Kumsa zot gayn drwa revok li. Anka enn eleksyon vreman trike ubyin kokin enn zur, sa drwa la pu kapav servi.
E, pu gayn plis demokrasi, pu sa, nu ena enn program fek tire. U kapav lir li lor nu sayt.
Cindy Clelie pu LALIT, 29 Me 2024.
