Zenosid Blog 41 – Lor Linondasyon e Sulevman Etidyan e Krim Deger Israelyin Detere
29.04.2024
Masak sanfrwa Israelyin pe kontinye. Leta Israelyin pe tuy Palestinyin dan Gaza e dan West Bank inklir Les Zerizalem. Anmemtan sa pe arive, USA pe kontinye avoy nuvo kalite armaman valer plizyer milyar dolar pu donn Israel ankor plis kapasite pu li kontinye tu so masak. Mem apre ICJ inn statye ena enn prima facie zenosid pe perpetre par Israel dan Gaza, Prezidan Biden napa tike enn pus.
Israeli Defense Force, IDF, asterla apel li Israeli Occupying Force [Larme Lokipasyon Israelyin]uswa Israeli Offense Force [Larme Ofansiv Israelyin]uswa IOF, finn expoze pu krim deger lor masak 400 Palestinyin andan Lopital Nasser e lerla anter lekor dan fos kominn. Parmi Palestinyin tuye, ena zot lame ti menote avek zip-ties, zip-tayz, deryer zot ledo, sa ule dir zot ti pasyan dan lopital, e ena supsone finn antere kan zot ankor vivan. Lerla finn fer enn koverep sa kalite konportman makab. IOF finn buldoz kadav anba later dan bann tru profon kuma fos kominn. Pandan tusala pe arive, USA pe kontinye furni zarm sa mem IOF la.
Sa orer makab napa enn ka apar, nonpli. Selman enn-de semenn desela, dan Lopital Al Shifa dan Gaza City, ankor otur 400 lekor finn antere dan enn fason similer. USA pe kontinye furni zarm a Israel.
Enn lopital, enn plas kot donn swin e kot dimunn retablir, finn konverti an enn labusri par larme Israelyin. E lerla, enn lot lopital konverti parey. Li enn politik delibere. Li enn zenosid. Sa bizin arete. Premye Minis Moris, Pravind Jugnauth bizin azut nom Moris lor lalis pei pe sutenir ka Sid Afrik kont Israel divan ICJ e bizin fer sa vit, san tarde.Nu bizin pran nu distans depi sa kalite krim, e fer tu seki dan nu puvwar pu aret tu sa masak orib.
Israel pe refiz ena enn lanket indepandan lor tu sa masak, mem kan Nasyon Zini pe fer apel pu ena enn lanket indepandan, e Linyon Lerop usi pe dimann enn lanket indepandan. USA, kom dabitid, pe chomtayt ek pa pe futi sutenir mem enn demand minimem pu ena enn lanket indepandan lor tu krim Israel pe komet, malgre barbari krim Israel. USA telman anburbe dan sutenir Israel ki kan Sid Afrik amenn Israel divan ICJ, USA deklare komkwa ka la san fondman. Kan tu ziz inn statye ena enn ka prima facie, Biden pa dimann exkiz pu so pozisyon frivol. Li pankor dimann exkiz pu fann rimer lor tibaba dekapite, mansonz fabrike depi kumansman, uswa lor vyol anband, sa usi mansonz fane dan enn tantativ pu zistifye zenosid.
Telman USA so rol inexkizab dan sutenir sa zenosid Israel pe perpetre, zenn dan Lamerik pe fer sulevman kont zot prop guvernman, pe kanpe anba latant lor kampes an solidarite avek Palestinn.
Dan semenn pase, par milye etidyan partu dan Lamerik – depi enn lakot ziska lot, depi lenor ziska lesid – pe fer sulevman avek ferver revolisyoner, pe met divan demand kler pu aret zenosid e aret tu konivans zot prop Liniversite dan lokipasyon Palestinn par Leta Israel. Kan apel lapolis andan kampes pu aret etidyan – ena fwa plis pe fer arestasyon 100 etidyan enn sel kut – lerla ankor etidyan, ena fwa de fwa plis, ranplas seki finn arete.
Samem ki fer li vinn enn “muvman”. Alor, nu dan enn pwin krisyal dan listwar. Nu bizin sutenir sa muvman etidyan la.
Kan lorganizasyon andan “leta” (seki form parti dan laparey deta dan so sans larz) ena rekur a represyon, sa amenn enn nuvo kus etidyan vinn politize tutswit, zot asterla pe opoz represyon, e kan zot pe ralye dan muvman la, zot pe aprann lor Nakba an 1948, e zot pe aprann lor rol lider USA dan zenosid pe arive zordi, e zot pe aprann lor rol zot prop Liniversite dan konivans avek Leta Israelyin, e zot pe aprann tu seki ena ant. Tu miray separasyon, tu klwazon nu lavi ek nu lespri grene, dan enn moman kumsa. Etidyan, tu zenn, byin vit “truv” kimanyer totalite lanpir kapitalist finn tultan fonksyone – dan sa moman lekleraz kot gayn enn vizyon kler. Tu mansonz nu finn kwar pandan plizyer deseni enn sel kut evapore e laverite expoze.
Sa muvman protestasyon kumanse le 17 Avril dan Liniversite Columbia dan New York, rapel nu memwar listwar kuma an 1968 sa mem Liniversite Columbia ti deklans sa imans muvman protestasyon dan tu liniversite dan Lamerik kont zot Guvernman so lager dan Vyetnam. Sa muvman protestasyon fane kuma dife bengal e amenn lafin sa lager la.
Me, konplo Israelyin kontinye.
Flotila lape sipoze kit Latirki pu al Gaza avek 500 aktivist Pro-Palestinyin sorti depi 40 pei abor pu amenn par tonn led, me finn retir “pavyon” de lor 3 zot bato prinsipal. Prezidan Israelyin ti fek zwenn Prezidan Gine-Bisaw, e lerla Prezidan Gine-Bisaw enn sel kut finn retir “pavyon” so pei depi 2 bato flotila. Asterla zot imobilize dan Latirki. Enn “pavyon” vedir pei kot bato la anrezistre – suvan akoz tax pli ba, nivo saler pli ba, proteksyon travayer mwins – pu permet bato la navige an plenn-mer. Flotila finn bizin ranvway so vwayaz. Ann Wright, enn kolonel Amerikin retrete e enn parmi lider sa flotila lape, e manb LALIT Ragini Kistnasamy ti zwenn li kan ti pe sey al vizit Gaza, dir kumsa avan anfet retir zot pavyon, lotorite Gine-Bisaw inn insiste pu fer ankor “inspeksyon”, malgre Latirki ti fini fer tu chek neseser. Pa finn truv okenn problem pandan tulede inspeksyon. Alor manev pu retard vwayaz flotila ver Gaza inn andirsi, e finn retir pavyon san ena okenn pretext.
Guvernman Israelyin antretan dan enn leta panik, pe seye anpes tir warant arestasyon internasyonal li pe atann ICC, International Criminal Court[Lakur Kriminel Internasyonal], pu tire kont so pli ot lidership, inklir parmi Netanyahu, Hertzog e Sef ansarz Larme Halevi. Ziska ler, ICC finn trenn lipye dan enn fason dezonoran. Li paret fos kominn dan Lopital Nasser ek Lopital Al Shifa finn rann li inposib pu prosekiter koronpi kontinye trenn lipye san sakula zotmem vinn kupab pu konivans avek zenosid. Sa bann prosekiter la, zis pu et kler, zot finn koronp par koripter-an-sef, USA ek Israel. Israel, pu nu rapel, finn konpletman koronp buku, sinon laplipar, Manb Kongre Amerikin ek Manb Sena Amerikin atraver lorganizasyon kuma AIPAC ek koronp Parlman UK atraver lorganizasyon kuma “Labour Friends of Israel” responsab pu ranvers Jeremy Corbyn e “Conservative Friends of Israel” kot li exers kontrol lor plis ki lamwatye Depite Parti Konservater. Se samem laparey deta koronpi UK ki pe aktyelman kokin Chagos depi Moris, e lerla pe komet resel lor Diego Garcia, atraver lwe “obze vole” teritwar kokin ar USA pu li instal so baz militer lor la e depi sa baz la asontur al komet ankor krim. ICJ inn statye ki Chagos, inklir Diego Garcia form parti dan Moris, e finn ordonn UK pu dekolonize tutswit, e pu lev pake depi Chagos, inklir Diego Garcia, tutswit, e sa ule dir pran so lokater ilegal, USA, ar li kan li ale.
Pandan tusala pe arive, nu dan LALIT ek dan Ledikasyon pu Travayer finn pandan tutlong semenn pase tir dilo, lerla tir labu, depi nu biro dan GRNW. Nu, parey kuma buku dan Port Louis, finn sufer 2 linondasyon devastater zis pandan sa 4 mwa lane. Linondasyon dan nu rezyon finn anpire kan guvernman inn mont enn miray beton arme 4-met oter otur seki efektivman enn prizon zenn tifi, apel OASIS, e li sipoze enn “shelter”. Sa miray 4-met oter anfet azir kuma enn ladig dilo depi Rut Rwayal, ek blok kurdo dilo linondasyon abitye pran pu al tom dan lamer.
Nu sityasyon difisil, kanmem komye li terib, pa nanye konpare avek sufrans ki Israel ek so USA ek so UK pe intansyonelman inflize lor popilasyon Gaza, e lor Palestinn antye.
Lindsey Collen, pu LALIT. Dimans 28 Avril 2024
Tradiksyon: BK avek kudme AA
*Koreksyon 29 Avril, lor plas kot Liniversite Columbia ete.
