Klas Travayer: Ki ti bizin lor Azanda Elektoral?
07.04.2024
Traktasyon politik ver eleksyon zeneral finn fini kumanse. Aktyalite pe santre lor lager tiket e re-aliynman diferan lalyans politik dan kontex eleksyon. Finn ena formasyon “Linite Militan” (Obeegadoo ek Ganoo) san Collendavelloo, e spekilasyon lor kot PMSD pu finalman ale. Sa enn kote.
Lot kote, medya meynstriym pe ponp deba lor “Sanzman Konstitisyon”, kan dan enn lepok kot klas travayer feb vizavi klas kapitalis, li ena tandans al dan direksyon santralizasyon puvwar plito ki gete kuma lepep pu gayn plis puvwar. Sanzman konstitisyonel dan enn lepok parey, li potansyelman danzere. Parey kuma nu finn truve an 2014 kan PT-MMM ti vinn propoz enn “Dezyem Repiblik” kot puvwar santralize e partaze ant de dimunn, Prezidan Repiblik ek Premye Minis.
Dayer, listwar montre nu ki sanzman progresis dan Konstitisyon, setadir sanzman ki donn lepep plis puvwar, li na pa vini par enn seri teknokrat zwenn dan enn lasal pu rediz enn “nuvo konstitisyon”. Li vini par mobilizasyon klas travayer. Konstitisyon anfin-dekont reflet balans defors ant diferan klas sosyal. E pu lemoman, ziska li re-mobilize, klas travayer feb, relativ a burzwazi.
Mobilizasyon klas travayer, li fer lor baz travayer organize deryer demand ki liye avek so realite. So realite tulezur. So realite deklas dan kad enn sosyete deklas. Se sa ki LALIT adrese dan nu program politik.
Muvman Sindikal rezwenn demand LALIT:
Aret politik bayant later!
Prodiksyon Alimanter bizin vinn pilye lekonomi!
Enn parmi bann pli gran problem ki klas travayer pe ena pu fer fas dan kontex aktyel, se akse e kontrol lor mwayin sirvi. Bann kestyon kuma ogmantasyon pri manze e lezot nesesite debaz, lozman dan enn pri ki kapav peye, anplwa stab ek sekirite anplwa, tu sa pwin kle la, zot pena enn plas santral lor azanda politik parti politik burzwa. Par kont, li interesan pu truve kimanyer muvman sindikal, mem li birokratize, pe kumans rekonet ki bizin adres tu sa gran kestyon ki afekte klas travayer tulezur. Deplizanpli, zot pozisyon pe rezwenn seki LALIT pe propoze depi buku-buku lane. Nek ena pu get propozisyon muvman sindikal dan kad bidze 2024-2025 pu truv sa klerman.
Parey kuma LALIT ti met an-gard (e sa ti vinn o-kler pandan kriz KOVID), pa kapav fye lor lindistri turist pu “devlopman ekonomik”. Federasyon sindikal MLC dan so propozisyon pu bidze osi pe dir sa. Federasyon sindikal FCSOU pe kritik seki, avek rezon, li apel “One Time Investment”, setadir lavant later lor marse internasyonal. Dan LALIT, nu apel sa enn politik ki pu kareman bayant later nu pei. Li pu bayant nu lavenir. Li mem enn nuvo form kolonizasyon. Dan kad bidze, FCSOU finn met an-gard kont posibilite ki leta bayant later piblik, vann li lor marse internasyonal. Rapel ki MIC (Mauritius Investment Corporation), finanse ar rezerv Labank Moris, setadir fon piblik, finn, par ekzanp, finn vinn propriyeter Smart City Mon Tresor osi byin ki 500 arpan later Omnicane dan Lesid. SIC ek Landscope, tulede institisyon leta, deza dan biznes imobilye. Alor FCSOU ena rezon pu met an-gard.
Dan kontex bidze, federasyon sindikal MLC e CTSP pe met lanfaz lor nesesite pu devlop sekter prodiksyon alimanter, parey kuma LALIT pe dir depi buku lane. MLC met lanfaz lor nesesite otosifizans alimanter pu diminye depandans lor inportasyon manze. Lexperyans kriz KOVID finn montre nu aki pwin prodiksyon alimanter inportan. Zordi, ogmantasyon pri fret, li tuzur enn parmi bann fakter ki pe ogmant pri manze.
CTSP pe propoz ki “Smart Agriculture” e devlopman sekter lenerzi renuvlab (green and clean) bizin vinn nuvo pilye ekonomik dan lekel anplway travayer lisansye. Sa osi byin resanble demand dan kanpayn LALIT pe amene depi plizyer deseni.
Demand plis initer pu klas travayer
Anplis, muvman sindikal pe kumans propoz demand plis initer pu klas travayer. CTSP par ekzanp propoz aliynman pansyon vyeyes lor saler minimem. E CTSP osi byin ki lezot federasyon sindikal pe propoz ki amand lalwa travay pu pena diskriminasyon kont travayer lot pei. Li enn revandikasyon byin reflesi. CTSP pe osi dimann enn-ertan letan lib dan travay pu tu travayer sak semenn. Savedir deza dan sekter piblik, ena enn-ertan par semenn pu travayer al moske, bizin etann sa a tu travayer sekter piblik pu tu travayer gayn enn-ertan fer seki zot kontan. MLC finn pran pozisyon kont distribisyon larzan piblik a sekter prive e anmemtan redwir depans initil larzan piblik, kuma aret sibsid lor organizasyon “sosyo-kiltirel”. Diminisyon lyin ant leta ek relizyon li pu ena lefe pu diminye rol lobi relizye/kominal e pu ena lefe plis initer lor klas travayer.
Se sa kalite kestyon fondamantal ki vremem afekte lavi klas travayer ki ti bizin santral lor azanda kanpayn elektoral, presizeman parski zot al ver lalit pu sosyalism. E se sa kalite demand-la ki ti devet alabaz enn nuvo vag mobilizasyon klas travayer. Se sa mobilizasyon-la ki ena potansyel vinn veritab moter sanzman politik ki amenn progre. Li finn kumsa dan listwar, e li tuzur kumsa zordi.
Rajni Lallah
Pu LALIT
