Galleries more

Videos more

Audio more

Dictionary more

Zenosid Blog 34 – Pandan Siklonn Eleanor

23.02.2024

Pandan zenosid Israelyin kont Palestinyin, antretan nu finn gayn vizit de siklonn, Belal ek Eleanor. E nu tuzur pankor kapav aret sa zenosid.


Alor, anu tu, dimunn partu dan lemond, kontinye mobilize pu aret sa zenosid la. Nu bizin res informe – depi surs kuma par exanp Al Jazeera, ek Electronic Intifada onnlayn – e res azur avek listwar – swiv kozri avek Ilan Pappé uswa Norman Finkelstein. 


E lerla, zordi swar nu kapav ekut Jagdish Koonjul, Reprezantan Permanan Moris dan UN avek buku kredibilite ek avoka, Profeser Pierre Klein pu pran laparol pandan lodyans oral lor ilegalite lokipasyon Israelyin divan ICJ [Not Tradiksyon: Ler versyon Kreol pe pibliye, Moris pu fini fer so prezantasyon oral divan ICJ. Kapav ekut li lor UN Web TV]. Nu kapav aprann depi zot, e usi kapav ziz pozisyon nu prop guvernman. Nu kapav al ekut argiman Lindi dernye prezante par, antrot, de mem avoka ki finn ed Moris kelke lane desela pu gayne dan ICJ lor ka dekolonizasyon Chagos inklir Diego Garcia, Philippe Sands ek Paul Reichler. 


Nu usi kapav zwenn lapel SOMALP ek LALIT pu dimann Guvernman Jugnauth sutenir ka Sid Afrik divan ICJ. Pran pozisyon, lor u prop nom! Sulev li dan u lorganizasyon, e rann li piblik dan enn kominike! Prezidan Brezil Lula finn rapel so anbasader dan Israel. Guvernman Moris, usi, bizin kup tu relasyon inklir relasyon ekonomik. Pa pli tar ki semenn dernye, manb LALIT ek SOMALP finn proteste vizavi manejmennt Winners lor lavant zoranz sorti Israel anbale dan file dan de zot brans, Victoria ek Vacoas. Inportater bizin tutswit kennsel tu fitir komann. McDonald, usi, donn so sutyin dan zenosid. Nu bizin kumans boykot li. An Zanvye komite nasyonal BDS Palestinn ekrir: “McDonald so fransiz Israelyin finn sutenir larme lokipasyon Israelyin atraver furni repa McDonald gratis pandan pe ena enn zenosid kont 2.3 milyon Palestinyin dan Gaza. Sa finn amenn Komite Nasyonal BDS Palestinyin (BNC), pli gran koalisyon Palestinyin ki alatet muvman BDS global, pu enndors sa kanpayn boykot mondyal organize lanse depi alabaz ki viz pu fer McDonald aret so konplisite dan krim aparteid Israel”.


E fam parmi nu kapav zwenn dan Lamars Fam pu Lape Vandredi 1 Mars dan lari Port Louis pu proteste kont zenosid e pu reklam enn sese-lefe imedya ek inkondisyonel. Yer, USA so Mm Thomas Greenfield finn ankor enn fwa fer gayn onte inn lev so lame dan Konsey Sekirite Nasyon Zini pu vot kont enn sese-lefe. Li finn veto sa rezolisyon la avek sanfrwa. Asterla Madam la pe propoz enn “poz” dan karnaz Israel pu enn moman, pu les manze rantre, pandan ki USA pe kontinye furni zarm ek larzan, e lerla apre Israel kapav re-demar so masak inosan. Li kriote a enn tel degre kot zis proze kolonyal, kuma Israel ek USA, kapav siporte. Dan USA enn mazorite dimunn anfaver enn sese-lefe imedya, me zot reprezantan eli finn “aste” par finansman gro biznes koronpi ki finans zot kanpayn. Sa bann reprezantan la amezir zot sutyin popiler pe raptise, pe depann lor grup relizye, sirtu Zionist Kretyin (laplipar Zionist dan Lamerik) e enn ti nonb Zionist Zwif.


Pandan buku lane, LALIT finn met lokipasyon Israelyin e nesesite pu enn Palestinn lib kuma enn konpozant esansyel nu program e nu aksyon. Asterla, depi Hamas finn fer 40 bres depi enn sel bagal dan Israel so miray leta-desyez, lemond antye pe met Palestinn osant azanda mondyal. Me a enn pri telman orib pu Palestinyin dan Gaza: Israeli Defense Force (IDF) pe “atrup” zot dan kan lamor pre kot Rafah e li ena lintansyon pus zot dan dezer Ezipsyin e/uswa tuy osi buku ki posib dan sa loperasyon militer makab la. Leta Israelyin sinikman apel sa bonbardman sporadik e exterminasyon li pe fer dan Gaza pandan sa dernye 16 banane “raz peluz gazon” kot masakre sirtu zanfan, fam, blese ek malad, literalman tu popilasyon dan Gaza. Sa prosesis inn ariv a enn stad atros azordi. Israel pe par expre afam popilasyon Gaza pu tuy zot. Palestinyin sipoze “raze” desime par laswaf, lafin, maladi evitab, uswa akoz mank tretman kan blese. Bom furni-par-USA pa finn tuy ase Palestinyin, uswa pa pe tuy zot ase vit, alor Israel inn bonbard, raz Gaza pu fer li vinn anrwinn. Par expre. Sa form parti so plan intansyonel pu komet zenosid. 


Depi 1978, Lalit de Klas, seki apre pu vinn Parti LALIT, ti kumans pran pozisyon piblik. Muvman Liberasyon Fam, usi, ti pran pozisyon otur sa mem lepok la. E lerla apartir 2004, de nu manb finn al dan West Bank trwa fwa pu dibut avek Palestinyin dan zot lalit tulezur kont IDF. Alain Ah Vee ti partisip dan aksyon internasyonal “Palestine Freedom March: Jenin to Jerusalem” kont Miray Aparteid ki Israel ti pe monte ilegalman andan Palestinn. Li ti enn konfrontasyon ard kotidyin avek IDF. Ragini Kistnasamy (usi koni kuma Kisna) finn al dan lavil Haris de fwa (an 2004 ek an 2007 – lir so liv Dayeri Palestinn lor so lexperyans) dan West Bank pu konfront IDF, sirtu dan ka kot IDF aret zanfan Palestinyin. Pandan trwa vizit, nu manb finn proteste ansam avek Palestinyin, e zot ti usi akonpayne avek Israelyin kuraze ki sutenir lalit Palestinyin. Kisna apre finn sey al Gaza dan enn brigad internasyonal an 2009-2010, me rezim Mubarak pa finn les zot pas atraver Rafah Crossing pu rant Gaza. Alain ek Kisna finn permet nu konpran ase pu met dibut BDS (Mauritius) pu organiz boykot, dezinvestisman ek sanksyon. Plitar samem pu vinn SOMALP (Solidarite Morisyin Avek Lepep Palestine) ki finn milite, avek sikse, pu fer Guvernman Moris pran pozisyon lor lasenn internasyonal.


Zordi, amezir siklonn Eleanor pe apros nu, li vo lapenn reflesi lor letandi lamor ek destriksyon ki Israel pe inflize lor Palestinn, an partikilye dan Gaza. Les nu reget inkirsyon dirize-par-Hamas le 7 Oktob dan Israel, kan pu premye fwa depi so 16-an lexistans leta-desyez Israelyin kriyel ti konpletman ebranle – par later atraver 40 bres dan miray, par ler atraver parapant, e atraver tinel anba Miray Leta-desyez Aparteid Israelyin.


Pandan sa atak la, ki ti pe viz sirtu militer Israelyin, anfet 373 IDF e lezot manb sekirite finn tuye. E, ena 71 depi lot pei, sirtu travayer lor kontra. E, 695 sivil Israelyin parmi 36 ti ena mwins ki 18-an savedir bann zanfan. Enn dant zot, Millie Cohen, ti enn tibaba gayn kut bal dan esanz fiziyad ant IDF ek Hamas. Sa bann sif la sorti depi sif ofisyel Sekirite Sosyal Israelyin. IDF finn usi admet ki so larme finn tuy buku Israelyin kan li pe repran kontrol lor landrwa atake par Hamas ek lezot grup. Me, les nu pran sif 695 kuma sivil Israelyin tuye, mem si plizyer santenn kapav finn anfet mor avek misil Dife-lanfer Israelyin depi Elikopter, e provok lamor par dife, e kan tenk IDF pilonn Kibutz amezir zot repran kontrol.


Depi sa, IDF pe depann, enn kote, lor invansyon epuvantab ek alegasyon farfeli lor kup-latet zanfan, asterla fini demaske, lor sipoze “kwi” zanfan dan fur (asterla fini expoze kuma mansonz konpletman invante), e lor kup enn fam ansint pu tir so fetus (usi expoze kuma enn mansonz) e usi lor alegasyon vyol-anband san finn prodir okenn prev. IDF pe usi depann lor dirizan kuma Joe Biden ek Von der Leyen ikonpri medya Oksidantal, inklir lagazet swadizan “respektab” kuma New York Times, pu repet bann mansonz. IDF pe sey zistifye seki inzistifyab: enn zenosid.


Kan ena 695 sivil Israelyin finn tuye (inklir seki asterla kone finn tuye par IDF), ena asterla omwin 29,200 sivil Palestinyin ki finn tuye. Sa li reprezant 40 fwa plis masak par larme Israelyin. Kan ena 36 zanfan Israelyin finn tuye le 7 Okotb, ena 12,500 zanfan Palestinyin finn tuye par IDF depi sa. Sa li 350 fwa plis ki nonb zanfan Israelyin tuye. Li inportan pu remarke ki avan le 7 Oktob larme Israelyin finn deza tuy omwin 2,287 zanfan Palestinyin depi lane 2000. Sa demontre zenosid Israelyin kont Palestinyin – par tuye, paralize, lasas ek fors zot kit zot later, dinamit zot lakaz, asyez zot, okip zot militerman, aret zot san sarz uswa ka lakur (kidnap zot), refize pu les zot returne apre ki finn fors zot kite par lafors - sa realite finn dire pandan dezane. Anfet, depi 1948 vini ziska zordi.


Sa bizin arete. Kuma tu krim komet maske dan lobskirite sekre, sa krim kolonyal, kan asterla li finn expoze, bizin arete. Anu kontribye nu but. Pa zis asterla. Me ziska gayn laviktwar kont lokipasyon kolonyal Palestinn.


Lindsey Collen pu LALIT. Zedi 22 Fevriye 2024


Tradiksyon par BK, ede par AA