Zenosid Blog 25 – Netwayaz Lane dan Gaza ek Ki enn Lopital ete?
04.01.2024
Pandan Lane, Ragoo Lane ti ranpli ar son depi enn nuvo Karsher pe netway lavarang isi e enn nuvo laparey sono pe zwe lamizik afon laba, anmemtan vwazin pe pase, truv mwa pe balye fey pye zavoka, atemoya friyapin, e dimann pu gayn enn tipil vye lagazet – dimunn dimann zot mem kimanyer nu ena otan vye lagazet, ki nu devet fer avek nuvo lagazet, tutfason? Momem mo finn poz mwa sa kestyon la? Uswa zot arete pu diskit netwayaz lane, enn nesesite absoli dan kiltir Moris, pu koz sesi-sela, osi explik tu seki zot fer avek vye lagazet, paz absorban servi pu poli vit lafnet, paz glase zot servi pu nap tablet, pandan netwayaz lafin-lane. Enn fwa, pu dir ki ete “kiltir”, kan Ram ti lao enn lesel okipe avek netwayaz fas kasyet zinpos lafnet, enn grup madam vwazin avek zot nat laplaz ek sak ranpli avek bagaz piknik, avek zanfan pe swiv par deryer,pe pase dan Ragoo Lane, e enn parmi kriye, “U pe netway lafnet, Dokter?” e Ram, pran enn ton enn fam pe pleyn luvraz, reponn “Luvraz zame fini” depi lao lesel, e lerla larg but kle so jok, “Ki pu fer? Ganngasnann, non?” Tu lekip fam lor sime piknik arete, poz zot sak anba, met zot lame lor zot lerin, avoy zot latet par deryer ek kas enn gran riye. U lav lafnet pu Lane. Uswa Divali. Personn sindespri pa netway lafnet pu Ganngasnann. Me zot tu ena sa konesans la pu apresye jok la. Samem kiltir. Enn konesans ankomin lor kimanyer rutinn tulezur derule, kimanyer riy numem. Tusala pu dir, avan Zur Banane, tu dan Ragoo Lane ti byin okipe, parey kuma tule lane, dan gran-netwayaz obligatwar lafin liver kan pe kumans rant dan lete, exsepte sa gran netwayaz obligatwar la li fer omilye saler lete le 31 Desam. Sa netwayaz finn kontinye, sa lane la, mem apre le 1 Zanvye. Kumsidire li vedir kiksoz.
Kiksoz inpe, kuma, “mazinn pu sey met enn lord dan u lakaz pu Lane kan u pe viv dan Gaza”.
Gayn turdisman, nepli konpran.
Mo gayn turdisman zis pu pans lor la. Enn tipti tifi dan Gaza, lor Al Jazeera, dan tu sa dekonb zot lakaz kan zot finn returne pandan enn “poz imaniter”, finn retruv avek buku kontantman so pupet favori, e enn u de so liv lekol – anmemtan so mama pe deplor kimanyer tu kiksoz finn vir anba lao par linpak explozyon bonbardman. Kimanyer pu met enn lord ladan, pu kapav akeyir Banane? Okenn kalite gran netwayaz pa pu resi tus mem sirfas enn tel devastasyon.
Enn misye, li usi lor Al Jazeera, kan li finn return dan kan refizye Jabalia kot IDF, Israeli Defense Force, finn bonbarde telman buku fwa ki nepli kapav konte, pa ti pe resi truv plas kot so lakaz ti ete. Non selman so lakaz nepli la me tu reper zeografik ki indike kot so lakaz ete finn, usi, disparet. Sa, usi, demontre ki ete kiltir. Seki kiltir ti ete.
Kimanyer li ek so fami pu fer netwayaz Lane dan so lakaz?
Etan mo ena enn randevu seksyon skinn Lopital Jeetoo Vandredi, mo bulverse par sa bann zimaz kot IDF pe bonbard lopital par expre. E zimaz kot montre zot pe atak lopital depi zot tenk, e lerla servi snayper kont travayer lopital ki sey sorti depi laport lantre prinsipal, e lerla buldoz lakur, e lerla re-bonbard lopital ankor. Premye nu ti tande komkwa IDF inn kategorikman demanti li finn bonbard lopital. “Pa nu sa, “ IDF dir, e Biden repet sa, “Zame nu pa pu fer sa. Hamas sa.” Lerla IDF kareman al bonbard trwa-kar lopital lor 39 lopital dan Gaza, kumsi-ryin-ete.
Kan IDF bonbard enn lopital ki li pe detrir? Li tuy pasyan. Seki deza malad uswa blese, li tuy zot. Uswa li infliz ankor blesir lor zot. Kimanyer nu kapav konpran sa? Li tuy staf lopital, so dokter, so ners, so atenndent, so helper, so paramedik, sa mem kan zot anplin pe donn swin pasyan? Uswa li bles zot. Li tuy dimunn ki pe refizye anba lavarang lopital akoz zot lakaz finn kraze net avek bonbardman, uswa bles zot, azut ankor sufrans a enn fami deplase, enn fami deza pe viv, depi 1948 dan enn kan refizye dan Gaza, deplase par kanpayn terer alepok. Mazinn tusala pu enn zur Banane.
Ankor blese transporte dirzans dan sa mem lopital bonbarde la, mem kan li nepli kapav rann lapel, akoz li finn bonbarde. Kimanyer pu fer materyel medikal ariv ziska laba? Uswa kimanyer staf lopital ariv ziska lopital? Dan sa dezord indeskriptib inflize par expre?
Bonbardman fann twatir lopital. Li rwinn lasal loperasyon e detrir masinn prodwir loxizenn. Li kup kuran. Tu medsinn ki bizin prezerve dan frizider expire. Farmasi lopital sibir enn atak direk. Letazer prop kot gard instriman sirirzikal ki byin bizin pu okip tu sa bann blesir inflize par expre, e ki bizin sterilize pu servi, kraze, masinn sterilize, limem, inn bonbarde.
Tusala pe arive fizikman. Lamor fizik e mitilasyon fizik, destriksyon e vir tu anba-lao. Enn lopital piblik bonbarde, dizon parey kuma Lopital Jeetoo kot mo pe ale sa semenn la, li usi li destriksyon sa realite sosyal, ki finn konstrir lor letan, lane apre lane. Amezir pasyan kuma mwa ariv kot lopital gratis, kikenn travay laba akeyir nu – kone ki pu dimann nu, e kot pu konsey nu pu ale andan lopital. Lezot pasyan, sirtu seki swiv enn tretman regilye, zot usi ed nuvo pasyan. Tusala form parti dan lansanb realite sosyal, form parti kiltir Morisyin, parey kuma kiltir Palestinyin. “Al laba pu tir u kart avan,” enn kikenn kapav konsey u, “Al dibut dan sa lake deryer sa kat dimunn la.” Tusala marse san problem. Enn fwa detrir li, mem sa pwin kot resevwar pasyan nepli fasil pu rekonstrir akoz li finn konseptyalize e finn devlope dan enn fason organik lor plizir lane apre plizir lane. Kan u gayn instriksyon kot pu ale, pasyan gayn enn explikasyon lor enn itinerer presi, a linteryer enn realite sosyal konplike – diferan departman an inter-aksyon staf X-Re, e staf ortopedik, staf gayni ek skinn, flu klinik, seksyon ENT, labank disan, departman lizye, seksyon zanfan, seksyon maladi-sexyelman-transmisib - STD, kot fer skanning, e radyo-terapi, diferan ward, departman fizyoterapi, e departman sikolozi e lafarmasi enn fwa u finn gayn u lordonans. Tu gratis. Pu tu dimunn. Dosye pasyan swiv li partu kot pe refer li ale, kumadir par mazik: mazik kiltir, mazik realite sosyal. Tusala, dan enn lopital, kree sa enn gran organism sosyal vivan.
Mo rapel enn fwa, buku lane desela, dan LALIT nu ti ena enn ti distribisyon trak, avek inpe lodas, andan bann gran lopital – kont privatizasyon. Nu tu finn antrene lor kimanyer donn trak zis a dimunn ki pa dan stres – pasyan ek staf parey, me poliman – avek enn sel fraz pu invit zot pu lir trak la plitar. E nu ti kapav afis enn u de trak, diskretman zis avan nu kite. Enn mo matlo dan grup dan Lopital Jeetoo, apel Mario, finn fer kuma nu ti tom dakor ansam. Li finn al asiz dan enn lake, kumadir premye pran so plas dan lake, diskretman, e lerla apre pu deside kisannla li pu donn enn trak. Osito li finn asize, sa finn kree inpe enn ti remu. Tu madam otur li, li finn remarke sakenn ti ena enn flakon lirinn dan zot lame, pu teste, inform li ki li dan enn lake seksyon “maternite” pu zenn fam ansint! Tusa pu dir ki enn lopital li pa zis individi, batiman ek lekipman. Li enn imans organism sosyal otman organize. Mario ti dan move lake. Tu dimunn konn sa.
Mem andeor kat miray lopital, so organism sosyal viv ek respire. So sofer ek so ed-sofer dan sak lanbilans uswa vann ki sorti pu pran pasyan lor dyaliz defwa par semenn, kone kot pu ale, dan ki lord, ki zur pu al kot sa, e zot tu vinn kamarad pros – staf ek pasyan parey – apartir zot awting regilye ansam. Tusala form parti kiltir lopital.
Alor, kan enn avyon Israelyin uswa enn dronn target enn lopital, li pe bonbard kiltir Palestinyin. Servis swin lasante ki abitan Gaza telman fyer, inklir kiltir swin, li tu sinpleman pilverize. Li enn zenosid lor enn lesel masif. Enn aksyon pu fer li inposib pu kontinye viv laba.
Pu rezime, sak fwa Leta Israelyin larg enn bom lor enn lopital, so target, kontan pa kontan, pu tuy staf ek pasyan ek manb lafami viziter, mem refizye ki pe kasyet dan koridor lopital. Tu asasine uswa anpite uswa move tromatize. Sa li enn zenosid. Absird, kuma enn komedyin Palestinyin dir li, kumadir larme USA bonbard batiman Empire State parski li ena linformasyon komkwa ena enn terorist parla andan batiman la. Kan IDF bonbard enn lopital, enn batiman e tu so lekipman detrir. E realite sosyal, enn organism vivan, aneanti. Kiltir devaste, fragmante, fraktire, aneanti. Par expre. E pa fini, IDF usi buldoz simityer, usi. Kiltir sa dernye lespas repo apre lamor, sa usi, vandalize.
Tusala pu dir kifer, pu sa Nuvo Lane, nu bizin dir Guvernman Moris pu sutenir ka Sid Afrik divan Lakur Internasyonal ICJ, dan LaHay kont Israel pu zenosid. Pu tuy Palestinyin, bles zot, detrir zot kiltir. Nu bizin denons Leta Israel so responsabilite. E blam dirizan USA pu zot responsabilite dan arm, finans, donn baking politik avek konesans dekoz pu maske zenosid, e pu abiz so puvwar veto pu blok rezolisyon Nasyon Zini pu aret zenosid. Samem nu Rezolisyon Nuvo Lane – azir pu fer nu guvernman azir pu izol Israel.
Lindsey Collen pu LALIT, Mardi 2 Zanvye 2024
Tradir par BK avek kudme AA
