Blog 15 – Enn Lartik avek Tit “Kritik Kont Abitan Gaza Muran akoz zot refi Kondann Hamas dan Zot Dernye Parol”
08.12.2023
Kan Ku Klux Klann ti pe al fer enn reyd pinitif, si kikenn dan setler-koloni, koloni-peple-par-kolon, kestyonn rezon done kifer pe planifye pu met dife dan lakaz bann nwar e pu pandi zom nwar lor pye avek lakord otur zot liku, par dimann, dizon, “Eski u sir sa vre?” – enn vyol, enn dekapitasyon, enn asasina ki fer gayn fre dan ledo aparaman komet dan lazwa – uswa kikenn kestyonn sipa sa bann viktim kont lekel ena enn reyd pinitif zot, efektivman, responsab pu sa bann krim la?” pu tutswit ferm zot labus. “U pe sutenir bann terorist!”, zot pu reponn. Byin sir zot pa ti servi sa mo “terorist”, me se samem zot ti ule dir. Zot servi mo “n---”. Sak lepok ena so nom pu “sorsyer”. Ki sa mo la, ninport lekel ti servi, vedir e aparaman li ankor vedir, krim la telman orib pena okenn risponns imin ordiner pu kapav diyl ar sa – ni lapolis, ni Lakur, ni prizon, pu kumanse. Zis Klan kapav e lerla diyl ar sa. Si kikenn dimande, abe “ki arive si krim la pa finn derul kumsa? Uswa krim la pa finn zame arive?” uswa “Abe, atann enn ti ku, dimunn u pe al tuye pa zot ki finn komet sa krim la, si anfet krim la inn vremem arive,” sel repons u pu gayne se pu ferm u labus. “Kimanyer u oze zis dibut laba e refiz kritik vyol, dekapitasyon uswa asasinasyon enn nu bann! Repet li. Dir u rezet aksyon sa bann ‘terorist’! e repet li asterla!”
Tutfason, pwin se kumsa Ku Klux Klan ti kapav al bril enn legliz, enn vilaz ek tuy dimunn.
Tu koloni ti ena sa mem kapasite pu tuf tu lopozisyon, andan so prop ran, kont enn reyd pinitif. Tusetler-koloni, koloni-peple-par-kolon, ti ena kolon ki zis al bril enn vilaz, al desim enn lavil. Lezot dan sosyete perdi liberte laparol pu kestyonn verasite bann fakt, lor eski sa vanzans la li rezonab, eski pinisyon li an proporsyon, uswa kestyonn mem kilpabilite bann seki pe sible.
Tu koloni usi ena potansyel pu tuf lavwa lopozisyon mem dan ka extrem enn zenosid. E laplipar koloni ti anfet servi zot puvwar pu tuf tu lavwa pu opoz zenosid. Senek asterla, par exanp, Kanada, kuma enn sosyete, pe permet briz silans ek kapav vinn denons kokin zanfan Premye Nasyon depi lakaz zot paran, kapav denons anprizonnman zanfan dan bann prizon lwin-lwin apel lekol e, lamor telman buku parmi sa bann zanfan.
Eski tusala donn Amerikin enn moman poz pu zot reflesi?
Reyd pinitif ek zenosid zot inevitableman perpetye par dimunn ki klem, zotmem, zot “viktim” bann krim atros, krim telman atros kot pa kapav tret dimunn ki swadizan finn komet zot kuma imin. Lerla, li vinn sosyalman inakseptab pu kikenn dan sa sosyete la kestyonn verasite krim la, kisannla efektivman perpetrater ete, uswa ki lyin ena ant sipoze perpetrater ek bann seki reyd pinitif pe sible. Tu explikasyon rasyonel voltize dan dilo.
Zenosid Alman dan Namibi ti zistifye par plizyer zistwar lor sipoze seri ka vyol ek ka mert komet par popilasyon indizenn. Pa neseser pu fer lanket pu kone exakteman ki finn arive, pu kone kisannla inn komet krim la ni pu aret kikenn, san mem met sarz kont zot, san mem permet zot donn zot defans kont kit akizasyon rasyonel, e lerla pu deside si zot kupab uswa non-kupab, e si kupab, lor zot santans. Perpetrater “viktim” zot telman dan zot “ladrwatir” ki zot pa bizin swiv prosedir etabli. Zot kapav zis al tuy dimunn.
Lalmayn Nazi, wi, mem sa band-la, ti sipozeman “viktim”. Zot ti glorifye zot prop “viktimizasyon”. Hitler ti kapav formant enn listeri laenn kont “kominist” ek kont “Zwif” e kont “kominist kominote Zwif”, kont zot tu akoz zot finn sipozeman “donn Lalmayn kut kuto dan ledo” akoz zot finn fer rebelyon kont klas dirizan ver lafin amer Lager 1914-1918. “Lennmi” byin vit sanze pu vinn enn lot. Zot ti nepli Alman avek enn diferan pwindevi depi bann Nazi, ni mem bann Alman avek enn diferan relizyon uswa kiltir, me zot ti “anti-Alman”, e apre sa “su-Alman” e lerla, staz iltim, “su-imin”. Lerla, zenosid kapav kumanse.
E u pa ti ena drwa ala parol pu koz kont sa sanki u gayn akizasyon komkwa u pe sutenir ekivalan zordi “terorist”. Sirtu u pa kapav koze pu defann popilasyon ki pe avoye dan kan konsantrasyon, uswa pe avoye dan kan exterminasyon, san prefas tu u komanter avek mo swivan, “anpremye mo denons bann kominist ek bann Zwif akoz zot finn pwanyard Lalmayn dan ledo.” U oblize ena sa lopinyon la e u oblize fer sa steytmennt la. U sinon! Ala shema la.
Get seki pe arive asterla dan zenosid kolonyal Israel lor Palestinyin dan Gaza.
Zenosid li, kuma nu tu kone, finanse par Lamerik e sutenir par Lamerik e arme par Lamerik. Alor, mem kan dan Lamerik, kalson-simiz avek Israel, liberte koze asterla finn kadnase, parey kuma li ti ete pandan lepok Klann ek pandan lepok kolonyal setler-koloni, koloni-peple-par-kolon. Exakteman, parey.
Lider Kokes Progresiv dan Kongre Amerikin Pramila Jayapal kapav forse par enn zurnalist CNN, ordinerman paret ase profesyonel, Dana Bash, pu dir bann parol ki Dana Bash ule li dir, kot prefas tu seki dir lor leta Israelyin pe aneanti lepep Palestinyin, avek mo swivan, “mo deplor aksyon Hamas kuma vyol le 7 Oktob,” sa mem kan sa Mam Kongre, finn, tutolong intervyu, kurbe a sa persistans setler-koloni, deplor aksyon Hamas.
Kan Reprezantan Jayapal dir, avek ase rezon, sa vyol, dizon nu asime li finn arive, eski sa zistifye militer Israel tuy 15,000 sivil, ki zot avredir pa finn komet sa vyol la, lerla Bash dimann li sa kestyon inkrwayab, “Me nu pa truv solda Israelyin pe vyol fam Palestinyin?”. Get sa monopol mantalite toke setler-koloni lor prosesis refleksyon! Ki kalite argiman anba lao sa?
E ankor enn lot lexanp “pli pir” zistifikasyon zenosid setler-koloni, se kan redakter-an-sef enn magazinn rekoni eLife re-twit enn lartik pibliye lor websayt satirik apel Onion, su tit evokater, “ Kritik Kont Abitan Gaza Muran akoz zot Refi Kondann Hamas dan zot Dernye Parol” . Tit la dir tu. Tutfason, setler-koloni Israel, ki asterla paret enn parti integral avek setler-koloni USA, dir “Non! U pa kapav re-twit sa!” Alor, patron Michael Eisen, sa redakter byin respekte la ki anokirans dan Kominote Zwif e ena fami depi Israel, lisansye li depi so travay. Wi, lisansye li. Enn petisyon avek plizyer milye sinyatir proteste kont so lisansiman, me patron pankor, otan ki nu kone, re-integre li. Tit sa lartik la li telman presi: “ Kritik Kont Abitan Gaza Muran akoz zot Refi Kondann Hamas dan zot Dernye Parol” . Vo lapenn rod ek lir lartik la. Li enn lartik kurt avek selman 200 mo.
Sa zar reaksyon li tipik reaksyon kikenn ti pu gayne si li ti chalennj Ku Klux Klann lor so lintansyon, so plan ek so exekisyon pinisyon kolektif lor enn klester lakaz nwar Amerikin. Si u kritik reyd pinitif, sa ule dir u dakor avek, suvan nek enn alegasyon, enn deli. E sa an retur fer tu risponns rasyonel, e mem dapre norm kad legal existan pu diyl avek krim, nepli fonksyone. Li sa replik ki al kumsa “ki lot nu kapav fer pu anpes sa re-arive e re-arive? kestyon retorik ki swiv. E pa etone ki Dana Bash vinn avek sa mem kestyon retorik, dan so intervyu avek Mm. Jayapal.
USA kapav fer buku zafer, avredir. Li kapav met kondisyon lor so led militer a Israel. Li kapav kup so livrezon zarm. Li kapav met kondisyon pu Israel respekte lalwa internasyonal sinon pena ankor finansman. Li kapav met kondisyon pu Israel retir li depi teritwar Palestinyin ki li pe okipe ilegalman depi plis ki 50 banane, e anlev so leta-desyez Medyeval lor Gaza, e li kapav dimann ICC pu investige lor bann krim kont limanite pa zis par Hamas ek lezot grup Palestinyin, me usi lor krim IDF, e par USA, limem, pu asir transparans, se limem ki furni zarm IDF inn servi pu komet so bann krim, e pu ICC investig krim zenosid par Israel. Ala seki USA kapav fer olye donn so fe-ver a Israel pu li komet zenosid lor lepep Palestinyin.
Lindsey Collen
pu LALIT, Zedi 7 Desam 2023
Tradiksyon par BK cheke par AA
