Galleries more

Videos more

Dictionary more

LALIT challenj sistem bestluzer kominal

26.05.2005

Prezantasyon Lalit nu 32 kandida Mardi 24 Me kot orl mama bul later, Grand Rivyer ti akonpayne par enn lot zoli evennman: enn aksyon kont kominalism dan sistem elektoral.

Ram Seegobin, lor nom Lalit finn explike kimanyer ena enn lake ki atase avek Konstitisyon pei ki fer provizye pu 8 bestluzer kominal. Setadir 8 kandida bati ki nome par Komisyon Elektoral apre eleksyon lor baz zot kominote. Akoz sa sistem bestluzer kominal, tu kandida, zur nominesyonn de oblize deklare ki "kominote" zot krwar zot ete lor zot nominesyonn form. Si zot pa swazir enn kominote parmi kat kominote ki mansyone dan sa lake Konstitisyon-la, zot form rezete anplas, ek zot pa kapav dibut kandida dan eleksyon zeneral.

Alor zur ki dimunn depoz zot kandidatir pu reprezant lepep dan zot sirkonskripsyon, akoz sa lake dan Konstitisyon-la, zot bizin klasifye zot mem dan enn fason kominal. Kan eleksyon fini, ek fini fer kawnting, Komisyon Elektoral nom 8 depite bestluzer lor baz kominote ki zot finn deklare. Pu li fer sa lekzersis-la, li bizin get kominote ki sak depite eli finn deklare lor so form, li bizin get dernye resansman popilasyon Moris kot ti obliz tu dimunn klasifye nu-mem par kominote. Tusala li bizin gete pu ki li kalkile ki kandida bati li pu nome bestluzer.

Ram Seegobin ti osi explike kimanyer dernye resansiman kot ti fer dimunn klasifye zot mem dan stil "aparteid" dan Sidafrik, ti an 1972. Depi lerla, telman finn ena protestasyon kont sa sistem aparteid la, ki finn bizin retir sa kestyon la dan resansiman. Me akoz sistem bestluzer kominal ankor anplas, Komisyon Elektoral ankor pe bizin get resansiman 1972 pu bezwin kalkil bestluzer. Seki rann sistem-la ankor plis absird.

Sistem bestluzer kominal, li enn perversyon ek koripsyon tigit demokrasi ki ekziste dan sistem elektoral. Dan Lalit, nu kont sistem bestluzer kominal. Nu refiz klasifye nu-mem an-term kominal. Nu refiz sistem bestluzer ki diviz popilasyon an-antye an 4 tribi, obliz tu kandida met zot dan enn kazot kominal, ek kominaliz Lasanble Nasyonal an-antye.

Alor kan tu bann kandida Lalit ti reini Mardi, nu finn fer enn aksyon kont sa sistem bestluzer kominal. Divan lapres ek MBC, kamarad Ram Seegobin finn pas enn sak latwal dan lekel ti ena 4 kare dibwa, sakenn avek nom kominote ki sak kandida sipoze deklare. Sak kandida finn tir enn but dibwa dan sa sak-la. Ek "kominote" ki li finn tire depi dan sak, samem ki li pu met lor so form kandidatir.

Mardi aswar dan nuvel MBC TV, dimunn finn gayn gran plezir pu temwayn sa tiraz-o-sor ki kandida Lalit finn fer.

Li pa premye fwa ki kandida fer sa tiraz-o-sor-la. Ram Seegobin sa zur la finn explik lapres kimanyer pu eleksyon zeneral 1983, 1987 ek 2000, tu kandida Lalit ti fer mem kalite tiraz-o-sor. Pu lane 2000, enn elekter ti konteste kominote ki kandida Lalit ti mete lor nu form kandidatir, e ti amenn nu Lakur Siprem. Dan so zizman, Ziz Seetulsing ti dir ki li pa posib pu enn Ziz kone ki "kominote" sak kandida ete amwin li vinn kuma "Big Brother". Li ti dir ki dayer, kominote, dapre Sedil Konstitisyon, li definir dapre "mod de vi" ek ki dimunn dan moris, avek letan, finn devlop enn mod de vi an komin. Li finn osi fer enn apel dan so Zizman pu ki reget sa sistem bestluzer dan kad reform elektoral ki pe vini. Ram Seegobin finn explike Mardi, kimanyer guvernman Berenger-Jugnauth finn spesifikman dimann Komisyon Sachs ki ti sipoze an-sarz get reform elektoral pu na pa tir sistem bestluzer kominal. Se enn de bann rezon kifer Lalit ti refiz depoze dan Komisyon Sachs.

Konsyans kont kominalism dan sistem elektoral finn byin ogmante sa bann dernye lane-la. Albie Sachs li-mem, ek so Komisyon finn bizin pronons zot kont sistem bestluzer kominal.

Mardi, tu kandida ti osi siyn let pu dir li pa ule partisip dan lekzersis bestluzer kominal, ek si zame Komisyon Elektoral nom li kom bestluzer kominal, li pe deza dir ki li refiz sa plas bestluzer-la.

Lalit kont kominalism, li enn bann gran tem dan Lalit so kanpayn elektoral. Nu fek tir nu program "Kont Kominalism dan sistem Bestluzer ki a-vann, Rs. 100 enn.