Galleries more

Videos more

Audio more

Dictionary more

Zenosid Blog 10 – Zistwar Tusan Torti Konpayn ek Kuraz Zurnalist

24.11.2023

Ariv enn sertenn ler dan lazurne, Ragoo Lane antye ruz. Kardinal pe anvole partu.


Dan Ragoo Lane, kuma ninport ki lari dan Gaza, ena tu kalite diferan dimunn. Enn vwazinn dan Ragoo Lane, par exanp, donn sa vole kardinal zot lagrin favori pu manze. Sa vole zwazo aster konn madam la ek so taymtebul tulezur. Enn lot ler dan lazurne, Ragoo Lane zonn klatan. La ariv so ler pu nuri so vole serin dikap. Enn lot ler, u tann sa manifik son wuushsh – pizon tu anvole kan u pe apros kot u desbinn. Zot tur pu gayn zot manze depi nu vwazinn. Li pran swin tu seki vivan. Kan kamyon salte pase de fwa par semenn, ala li vini, sa vwazinn bonker, desann leskalye depi so lakaz lor premye letaz avek 2 butey 1.5-lit dilo glase depi so frizider pu bann travayer lor kamyon salte pu zot bwar dan gro soley lazurne. Enn biofil dan Ragoo Lane.


Dimunn ena sa kapasite lafeksyon zenere.


Enn fwa, kan mo tann mo de tutu pe zape dan sa drol zape ki lisyin rezerve kan “mo finn truv enn kreatir non-klasifyab, vinn gete!” – vedir swa vwazin so krab ki li finn maye aswar lavey inn sove uswa enn kulev, dizon. Alor, mo sorti pu al gete ki sa kapav ete. Tulede tutu zot figir ti perplex. Anfet li ti enn torti. Enn zoli kreatir anviron 8 pus longer. Alor, mo pran li e met li dan enn seo lao levye deor. Mo al get vwazin deryer mo lakaz, mo dimann zot si ena torti dan fami lakaz kot zot. Zot dir wi. Me pena okenn torti porte mankan. Mo dimann mo lot vwazin par deryer. Zot usi ena torti, me zot usi pena torti manke. Akote, agos ek adrwat. Enn pena torti. Me kot lot vwazin, zot ena torti me tu lamem. Lot kote sime, mo gayn mem seri repons. Swa non pena torti uswa wi zot ena de-trwa me pena okenn manke. Mo al dekuver seki pena torti truv nu an minorite dan Ragoo Lane. Klerman zot tu byin atase avek zot torti kuma manb lafami. U pa fini aprann dan lavi. Plitar sa zur la, enn vwazinn, usi enn kamarad pros, res inpe pli lao nu kuldesak, ti pe pase divan kot nu. Mo kriye pu dimann li si li ena torti dan fami, e li reponn “wi”. E li azute, “Wi, ena enn porte mankan depi 10 zur.” Alor, li rant par deryer nu lakur. Kan mo lev kuvertir seo, li kriye, “Makrel!” Mo pe dimann momem ki mo kapav inn fer pu ofans li. Me, byinsir, li pe kriye ar so femel torti pu so eskapad danzere, inn travers sime tusala. Enn minibis ti kapav kraz li. San mansyonn bann lisyin. Mo rakont li kuma so femel torti finn refiz manz tu seki mo donn li – mo finn sey karot rape ek apre mo finn sey leti kupe tipti-tipti, dipin griye kraze e diri. Non. Mo vwazinn dir li manz zis manze torti “aste”. Alor, mo finn aprann, anplis ena lisyin ek sat, dimunn dan Ragoo Lane usi ena torti lakaz kuma zanimo konpayn e form parti lafami. 


Dan ki leta lafreyer tu bann zanimo konpayn ete dan Gaza. Komye inn perdi? Abandone? Bonbarde? Si adilt ek zanfan tromatize, aster mazinn komye plis tromatik pu tu burik, lisyin, sat, zwazo, suval ek torti dan Gaza. Enn madam Palestinyin 70-an Mm Fahr Tac Abushqir, Yahoo “storyful” rakonte atraver enn zurnalist Gaza apel Mohamed el Saife e finn osi raporte dan enn lagazet Tirk, ti forse pu kit so lakaz pre kot Khan Yunis kumansman sa mwa la – Khan Yunis ti enn sa plas “an sekirite” ki larme Israelyin, dan movez fwa, inn fer dimunn buze pu al laba, u pu rapel, lerla apre li finn kumans bonbarde laba usi. Li finn amenn so torti konpayn ansam ar li, montre li pe tini so torti dan so lame. Li ti abitye al rod manze pu so torti e pu so trwa zwazo ankaz mem kan ti pe ena bonbardman Israelyin, li rakonte dan sa ti video klip. Merkredi, par azar mo tap avek enn tipti video lor enn sat konpayn dan sa mem lopital Nasser, pe gayn kares so met ek lezot dimunn ki pe kasyet laba. Kan IDF pu target zot tu? Ziska dernye dimunn, e ziska dernye zanimo konpayn, zanimo domestik – seki Netanyahu inn menas pu fer.


Nek akoz ena prezans zurnalist Palestinyin andan Gaza ki nu pe kapav gayn sa bann but linformasyon presye. Me selman, IDF (Israeli Defense Force – Larme Leta Israel) finn rann travay zurnalist terifyan. Ena fwa IDF teyn tu kuran pu zurnalist pa kapav filme aswar, e pa kapav transmet zimaz andeor Gaza akoz IDF inn kup tu rezo. Ziska Merkredi, 53 zurnalist finn tuye dan Gaza ek dan Liban, preske tu Palestinyin, preske tu tuye par tir Israelyin. Tu manb fami enn top zurnalist Al Jazeera finn sible par IDF ek desime par bonbardman lakaz kot zot ti pe reste. Madam, garson, tifi ek ti-zanfan Wael Dahdouh, Sef biro Arabik Al Jazeera dan Gaza, finn tuye par enn reyd aeryin Israelyin. Tu manb fami zurnalist Wael Dahdouh asasine par IDF pa konte dan sa 53 zurnalist tuye. Li ti, a sa moman la, pe fer reportaz lor enn mem kalite atak parey kuma sa latak ki finn aneanti manb so lafami. 


Li rapel nu eroinn Palestinyin, Shirin Abu Akleh, sible ek asasine par IDF dan Jenin. Lerla IDF ti atak so serkey lor sime pu al Legliz pandan so lanterman dan Est Zerizalem. Mem mor, Shirin Abu Akleh ti res enn menas fas-a lokipasyon Israel.


Zis asterla, kan pe ena esanz Palestinyin “lemond sivilize oksidantal” pe ariv kone depi Lapres ek TV – malgre zot ankor pe sey maske li – ki Leta Israel kidnap ek anprizonn fam ek zanfan West Bank ek Les Zerizalem. Nek asterla Hamas so vize lager pu pran prizonye, pu li gayn enn levye dan negosyasyon pu liber par milye prizonye Palestinyin dan prizon Leta Israel, pe vinn kler. Parmi prizonye Palestinyin, ena plis ki enn milye pa finn pas divan okenn lakur, setadir zot bann prizonye extra-zidisyer. Enn mo poli, “efemism makab” pu sit depi let demisyon Redakter Poezi Time Magazine New York. Sa bann Palestinyin, buku parmi zanfan, buku parmi fam, finn literalman kidnape ek ferme dan kaso par puvwar lokipasyon. Nu bizin kontex, pa vre. Lor CNN zordi gramatin pena okenn mansyon lexistans fam ek zanfan Palestinyin, 150 lor lalis pu libere, les dekote anpati pu zot dan sa esanz prizonye ki finn konklir dan lakor. Antretan, Israel pe kontinye avek so zenosid ziska trev la rant an viger. 


Lindsey Collen


Pu LALIT, Zedi 23 Novam 2023


Tradiksyon: BK avek kudme AA