Kimanyer Amenn Lalit pu Ranvers Guvernman Jugnauth?

23.06.2023

Dan LALIT, nu remarke ki parti politik meynstrim nepli amenn mobilizasyon baze lor zot program respektiv. Zot plito fer lager atraver institisyon, ziska dan ka o-kriminel, ubyin sonbre dan palab, me pa chalennj sa rezim MSM lor so politik. Si u viz sanzman, li neseser pu atak politik Jugnauth, e pu met an-avan u program pu sanz sa bann problem defon la.

Li anfet enn drol deriv dan manyer “parti politik” azir. 

Anplas ena enn konfrontasyon lor terin kot sak parti prezant so program pu sosyete, e konvink lamas dimunn lor nesesite enn tel program, mobilize lor la, e anmemtan amenn argiman koeran lor defo dan program so adverser, deplizanpli tu konfrontasyon al aterir lor terin andeor deba politik. Parfwa, melanze ar bann fe inportan, ena enn ta rimer, palab, atak kont fam sa politisyin ki zot adverser la, ubyin insinyasyon, alegasyon. Li enn fason danzere pu amenn politik. Parfwa, e seki nu pu gete dan sa lartik la, konfli al termine dan instans andeor deba politik: dan enn espes para-etatik (kuma ICAC, ICTA, FIU, etc), dan ADSU ek SST ubyin enn lot brans lapolis, ubyin dan Lakur Lazistis. 

Kote MSM

Leta Jugnauth finn agrav sa tandans la. Li kareman servi laparey deta kont so adverser politik. Suvan departman lapolis ki fer sa pu li. Li pa nuvo, me li pe anpire. Lefet ki asterla ena supson grav ki lapolis finn “instal” ladrog lor adverser politik rezim MSM – dan ka Me. Akil Bissessur ek Bruneau Laurette e kont Akil Bissessur enn dezyem fwa – li montre gravite problem la. Kifer ti fer premye lafuy kot Mm. Moheeputh, belmer Akil Bissessur, an Ut 2022? Ki eleman prev ti ena pu fer sa lafuy la kot li? Kifer finn aret so tifi ek Bissessur, si finn truv kiksoz lus kot belmer la? Ziska ler, e li byin tar asterla, pena okenn eleman prev. Sarz kont Akil Bissessur finn mem reye. Belmer Me. Sanjeev Teeluckdharry, Mm. Vev Hemlata Gaya, finn sibir enn lafuy tromatizan kot li e, li paret pa ti ena okenn rezon pu fer sa lafuy la. Lafuy kot Mm. Vev Sweetie Ramlagun-Law paret enn kran pli grav. Li enn anbriglio, kot ena supson ki Komiser Lapolis pe abiz so puvwar dan enn regleman de-kont an-reg depi ki so tifi ek so ex-zann, Pritesh Bissonauth finn rant an prose divors. Anfet  Pritesh Bissonauth ti loz plint ICAC kont so ex-boper, komiser lapolis Dip,  su akizasyon servi so puvwar pu benefisye sezur gratis dan lotel Club Med. Asterla Pritesh Bissonauth partner Mm. Sweetie Ramlagun-Law.  Pli grav ankor, si sa posib, ena “manda” pu aret dimunn, fer lafuy, ki siyne, e ki pa ranpli e ki finn dekuver kan fer lafuy kot enn polisye ki nome dan anrezistreman sonor Vimen Sabapati. 

Tusala, li byin grav. E tusala, li pa pu rezud san enn program konsyan pu rezud li.  

Pa zis kote lapolis, me lezot lotorite ki sipozeman indepandan, zot osi, guvernman Jugnauth pe instrimantaliz zot. Sa vedir, rezim pe servi institisyon la pu so prop bate-rande dan konfli plito politik. 

ICAC, ki sipoze indepandan, li finn kumans fer enn lot kalite travay osi: li atak opozan rezim MSM, e li kareman protez dimunn rezim. Alor, anplas bann MSM amenn deba politik kont zot opozan, zot kareman servi represyon atraver institisyon guvernmantal.

Sa badinaz la li pa ti kumanse asterla. ICAC so lorganizason predeseser, Economic Crime Office, ti sipoze fer mem travay me finn byin vit servi politikman, enn Guvernman alepok finn anfet kareman ferm li net, kan li ti kumans enn lanket lor enn Minis, fe Jayen Cuttaree. Zordi ICAC pe servi par rezim Jugnauth.

ICTA, parey. Li sipoze indepandan me li osi pe instrimantalize, kuma ICAC. Li sipoze okip, ant ot, rezo sosyal. Li osi, li finn devlop enn lot itilite pu rezim: li azir vit – mem al deklans arestasyon dan lanwit – dimoman kikenn kritik ubyin atak enn lot kikenn ki pros ar rezim, e sa-mem ICTA la li trenn lipye kan dimunn met konplint kont dimunn pros ar rezim, swa li avoy promne net. Alor anplas deba politik, nu gayn represyon.

IBA, parey. Li sipoze indepandan, parey. So bi, ant ot, se pu anpes deriv lor radyo-TV. Li osi, li finn gayn enn dezyem rol. Rezim opuvwar servi li kont opozan politik dan radyo prive. Alor anplas deba politik, nu gayn represyon.

Mem zafer pu FIU, ki li, li sipoze okip institisyon finansye. 

E tu-dernyeman, dabor ADSU, e answit enn lot lekip SST (Special Striking Team), anplis zot fer lanket ek arestasyon lor ladrog, zot finn inplike dan instal dimunn avek ladrog ubyin avek seki paret ladrog.

Parmi dimunn ki dir ki zot finn instale, ena aktivis anti-rezim kuma nu finn dir – e osi zot pros. 

Tu dimunn asterla pe servi term “planting” depi Angle pu “instale”. 

E zordi, sa finn vinn santral dan politik. Nepli pe koze lor ki polisi lor ladrog pu ki kapav kup lerb anba lipye Mafya, non. Mem si fek anons dekriminalizasyon parsyel kanabis kuma medikaman, mem si pe pran desizyon pu fer resers pu met dibut enn lindistri kanabis, mem si ena nuvo lalwa kot pa pu ena pinisyon pu itilizater ladrog, sa pa anpes aret dimunn ki itiliz kannabis ubyin fer komers kanabis ek so derive kuma hashish. Sa realite la pa futi anpes enn kriz listeri monte kan dimunn arete avek 10 ubyin 20 kilo kanabis ubyin hashish ar li, kot dimunn lor radyo prive vinn koz “tuy zanfan dimunn” tusala. Si dimunn akize trafik kanabis, li pa pe “tuy zanfan dimunn”. E, kan kanabis legalize, sa deli pu vann li la, li pu enn sinp ka kontrebann. Li pa parey kuma trafik simik, ni eroinn, ni ekstasi. Ondire, ena enn defazaz dan latet dimunn. Anfet, deza ena ase lakorite dan sosyete Moris ki bizin dekriminaliz kanabis (pu rekreasyon osi byin ki medisinal, e mem prodiksyon indistriyel) – me dimunn ankor reazir kont lavant kanabis kumadir zot pankor finn interioriz sa fe la. 

Ena enn veritab “koktel sosyal” ki pe forme e ki riske kree enn sityasyon exploziv – pa zis kuma Nawaaz Noorbux servi term la pu ogmant so odyomat, me ki riske kree gran dezord dan sosyete mem. Ansam dan sa “koktel sosyal” la ena:

1) Trafikan tu kalite ladrog e kayid tu kalite rulman, ki viz fer larzan par agrandi zot rezo e asir zot proteksyon depi arestasyon atraver enn minmiz lor sertin polisye,

2) Polisye koronpi ki protez trafikan, an-esanz pu enn par dan larzan la, 

e osi asterla, 

3) Lider politik ki dan guvernman ki paret pe servi sa bann rezo la pu atak zot adverser,

4) Lider parti politik lopozisyon dan Parlman ek extra-Parlmanter pe rod amenn zot konfli politik kont Jugnauth onivo sa batay la, zot osi, par liye MSM ar lezot kayid ladrog me san enn veritab program lor lekel zot pe lite lor letan, e pu rann li pli explozif,

5) Radyo Prive, e osi sertin zurnalist lagazet, ki inn rant dan sa dibri la. Ena lager odyomat kot Nawaaz Noorbux depi Radio Plus ek Murvind Beetun depi Top FM pe rod gayn gran, gran “an primer” lor radyo ek lor zot televizyon, e pe vant zot nomb oditer ek telespektater. Sa vedir zot bi se pa pu sanz sosyete, zot. Zot bi se pu gayn plis oditer. Kumsa zot viz pu ogmant rant depi reklam (pri pli ot, kan nomb oditer pli ot) e kumsa zot fer plezir zot patron, ki viz ogmant profi. Lapres ekrit, ki pe perdi terin akoz rezo sosyal, ena rekur a tu kalite lartik ki pa fer distinksyon ant bann fe verifye, e bann palab, insinyasyon ek rimer, reportaz ek lopinyon. Ena bon program. Ena bon lartik. Me, zot melanze pel-mel ar rimer, insinyasyon, ek kriz listeri.

Sa “koktel sosyal” la, li amenn nu lwin net depi deba otur filozifi politik, akonpayne par mobilizasyon otur enn program politik dan lapratik. Sa “koktel sosyal” la riske ankuraz tu kalite muv ilozik, tu kalite manev irasyonel.

Li grav, kot nu finn arive.

Kumsa ki par milye dimunn Moris, inklir buku  dan LALIT, finn ekut enn long, long konversasyon konpletman abetisan, osi byin ki trublan, ki ti anrezistre par Vimen Sabapati, enn parmi Navin Ramgoolam ansyin Premye Minis so bann gardkor, ki asterla antray apre so arestasyon avek plis ki 10 kilo eroinn dan so posesyon.

Sa kat-rer-tan lanrezistreman ti fer sanki Sabapati so bann interlokiter dan ADSU kone. Baze lor la, Sabapati finn zir enn afidavid. Alor, si otantisite lanrezistreman la konfirme, li ule dir ki ofisye ADSU telman inplike dan tu kalite deriv, e ki li pa kler si zot krwar zot “under cover” ubyin non. Antuka, li expoz enn lyin malsin ant diferan geng trafikan ladrog ek diferan klan anketer dan seksyon lapolis ki okip zafer ladrog ilisit. E sa lyin la ki apel enn “Mafya”. Li grav.

Anfet, li paret deplizanpli kler ki ena tu kalite “raket proteksyon” ki pe derule ant sertin polisye ek diferan kayid ladrog. Pli presizeman, li paret kler ki ena omwin 2 diferan geng an-konpetisyon – swa kote vann ladrog, swa kote gembling e ramas det gembling, e ki sak geng ena so prop lyin alinteryer swa ADSU swa SST. Sabapati, par exanp, avwe li ti ena plis ki enn milyon Rupi kash kot li. Franklin dir li donn kado Laurette pu Laurette donn bann pov, e ki Laurette sey gayn larzan proteksyon ar li. Sakenn paret pe rod denons so “adverser” pli byin.

Dayer, sa lyin malsin la – definisyon-mem enn Mafya se sa lyin la – ti deza evidan kan port-parol lapolis ti kumans pleyne ki trafikan ladrog kone davans kan pu ena lennding kot zot. Dayer, sa li rezon-det SST, sipozeman.

Dan mem rezis, nu remarke ki ena dimunn dan politik, kuma Rama Valayden ek Bruneau Laurette, ki byin fyer lor zot kontak dan lapolis ki fer zot gayn tu kalite linformasyon intern. Zot truv zot lyin ar lapolis li dan kote “le bien”, pa “le mal”.

Mem Minis Linteryer, Pravind Jugnauth finn dir ki li soke par degre infiltrasyon Mafya dan institisyon leta. “Mo inkye kan mo truv kimanyer sa bann Mafya la zot ena linfliyans lor sertin dimunn dan sertin lotorite, dan sertin institisyon.” (Video lor https://www.facebook.com/www.defimedia.info). 

Jugnauth, mem li pe suzantand Mafya se dimunn dan lopozisyon (extra-parlmanter swa parlmanter). li pe tuzur, limem, avwe ki ena “bann Mafya” pe opere.

Alor, nu tu finn ekut tu sa deblatere ant 2-3 gard ADSU ek Sabapati, enn dimunn ki antray pu enn deli lavant ladrog dir, parski sa finn vinn enn fason pu swiv politik – ondire program radyo Murvind Beetun, li kont Guvernman MSM, dirize par Pravind Jugnauth. Me, pa kumsa ki pu fer progre dan lalit pu tir Jugnauth kuma Premye Minis, mwins ankor pu aret Mafya opere. 

Kan ena arestasyon enn polisye swit-a sa lanrezistreman odyo Vimen Sabapati, enn kiksoz byin grav finn deza fer sirfas. E nu bizin adres sa: Enn polisye Indiren Nawzadick ti an-pozesyon enn “warant” deza siyne me pankor ranpli. Sa, li grav. Kisannla finn siyn li? Ki fer li ar enn polisye? Sa enn fe la, li enn siyn enn problem grav net. Oblize fer lanket lor la. Nu bizin fokes lor bann fe, kuma sannla la, e separ li depi bann palab vag. Nu byin sutenir Arvin Boolell so lapel pu ki warant siyne zis par manb zidisyer, e arete sa zafer o-grade dan lapolis kapav siyne. Li tro danzere pu sosyete. Sa, li enn pwin programatik. Sa, nu sutenir.

Me, kan tu turn an-ron dan enn latmosfer ki paret viz swa represyon delapar Rezim swa listeri demas kuma enn zuti, par lopozisyon divers, li pa bon ditu. 

Me, kumsa, politik inn devini. Seki inportan, seki rimer, seki grav, seki farfeli, tu pe trete parey.  

Fode pa nu les sa kontinye. 

Get nu lartik dan Revi LALIT nimero 151, ki pre pu sorti, lor vyolans polisyer, kot nu etablir bann fe, apre buku resers dan lagazet pu separ fe depi palab.

Dan LALIT nu dedye nu a fer deba lor tu size politik, e nu pu kontiyne mobilize lor baz nu program dan lapratik. Nu bizin depas sa kalite deriv depi veritab deba, kote politik. Politik bizin regayn so plas kuma fason pli avanse pu dimunn amenn deba rasyonel e lite pu sanzman dan sosyete limem.

LC ek BK