02.06.2023
LALIT inn ekut diskur Bidze Padayachy atantivman, e nu byin trakase lor labsans mezir kler lor ni kimanyer devlop prodiksyon, kimanyer asir seki esansyel, ni lor kimanyer asir mem suvrennte alimanter. Ondire MSM ek so alye dan Guvernman pa finn aprann naryin depi pandemi, ni depi kriz finansye avan li, ni depi lefe lager NATO ek Larisi.
Okontrer, Guvernman finn met imans kapital pu anfons Repiblik Moris dan prodiksyon kann ek disik, mem li nepli asir anplwa, ni nepli asir tax sorti lor disik, ni asir deviz. E li vers imans kapital dan devlop lindistri turis, tutswit apre ki nu tu finn aprann a ki pwin li enn sekter frazil fas-a kalite pandemi ki pu vinn pli frekan. Kote stimil prodiksyon, pena okenn mezir pu fors burzwazi investi dan prodiksyon ni mem dan prodiksyon alimanter lor gran lesel.
Ena enn gran lelefan dan lasam kot pe lir Diskur Bidze. Tu sa imans siperfisi later agrikol tuzur su kontrol total 3-4 gran tablisman, e zot pa ule diversifye kote prodiksyon alimantasyon. Zot ule kontinye patoz dan zot kann ek disik. Sel diversifikasyon zot finn fer se pu kareman rod permi pu morsle, vande, betone, depi Minis Guvernman, e pu bayant later pu debon. Pena “reform agrer” ditu, e nu ankor ena mem-mem mank kontrol demokratik lor gran, gran siperfisi later ki ti existe lepok esklavaz ek langazman. Zordi Guvernman pe mem al ziska ankuraz “gated communities”, ki garanti imans problem sosyal dan lavenir: li enn form neo-kolonizasyon.
Anmemtan, sa Bidze MSM la, li pe sibvansyonn klinik prive – atraver pey klinik pu fer loperasyon ek prosedir ki lopital pa furni anplas organiz pu lopital furni servis la – e li pe sibvansyonn ledikasyon prive – laplipar preprimer, li prive e totalman inegal, e kote liniversite, Leta pe sibvansyonn tu kalite liniversite prive. Guvernman pa pip enn mo lor ki li pu fer pu tu sa zanfan ki finn sibir esek total so “Extended program” ki ti ranplas enn sistem Pre-vok ki ti pe mars ase byin.
Kote lozman, ena de lanons ki sinboliz enn defet pu Guvernman. So 12,000 lakaz inn vinn 8,000 lakaz ki li viz pu konstrir. E kote ranplas lakaz lamyant, li pa finn pip enn mo. Li finn zis mansyonn ki pu “tir pano lamyant” e “rehabilitation ex-CHA houses”, ki deza Guvernman finn ofer depi 10 an par la. Par kont, Bidze Padayachy lane dernyer 2022-23 ti met dekote enn som kapital Rs800 milyon pu ranplas lakaz lamyant ar enn nuvo lakaz, lor enn peryod 2 an. Enn Unit ti mem met dibut pu asir sa. Me, asterla dan Bidze, pena enn mo lor la. Ki sa vedir?
An zeneral, olye gran mezir pu prodiksyon lor gran lesel ek pu kreasyon anplwa, Guvernman finn vini ar enn seri propozisyon paternalist ki viz pu alez sa povrete ki sistem kapitalist persiste kree.
Rada Kistnasamy, pu LALIT, 2 Zin 2023.