Ka Lindsey Collen Lakur Siprem No 23 Mardi 9 Me gramatin
07.05.2023
Buku dimunn pe konstate ki ena menas lor nu liberte. Ena menas lor sa tigit liberte nu finn gayne atraver lalit nu gran dimunn avan nu. Me, pa buku ki pe azir dan enn fason reflesi. Dan LALIT, nu finn met latet ansam e, kan nu finn etidye nuvo lalwa kot enn Premye Minis kapav ras sitwayennte nerport ki sitwayin, nu finn deside pu met enn ka dan Lakur Siprem. Nu pe dir nuvo lalwa la li pa an-akorite avek Konstitisyon Moris. Nu pe dir li pa an-akorite avek lazistis natirel non-pli. Kimanyer enn Premye Minis, eli pu enn manda kelke lane, kapav bani enn sitwayin? Kimanyer li kapav fer sa san okenn prose? Kimanyer li kapav fer sa san furni okenn rezon? Ki sa vedir enn “sitwayin”? Enn pei li definir par so frontyer ek so dimunn. So dimunn se so sitwayin. So dimunn osi inklir tu so rezidan. So dimunn mem inklir, dan pei vreman sivilize, viziter – pu laplipar drwa.
Lindsey Collen Seegobin (sa so ful nom), enn nu manb dirizan, finn dakor pu dibut pu sa ka la.
Ena de avoka avek buku lexperyans ki pe dibute pu pran sa ka konstitisyonel la, Me. Antoine Domingue SC, ek ansyin Atorne Jenerel, Jean-Claude Bibi. Nu avwe se Ayesha Jeewa, ki pe spesyalize dan lalwa konstitisyonel. Tule-trwa pe travay pro bono. Sa vedir zot pa pe pran okenn fiz pu sa travay imans la. Zot pe fer li akoz zot krwar ladan. Parey kuma nu dan LALIT nu pe fer li akoz nu krwar ladan. Lindsey pe fer li akoz li krwar ladan.
E sak fwa ka la vinn divan Lakur – sirtu pandan sa bann letap kot pe esanz papye inportan – nu invit tu dimunn ki dakor ar nu ki sa lalwa la napa bon, pu zot osi vinn dan Lakur. Li enn aksyon ki konte. Li enn aksyon ki ed deplizanpli buku dimunn konpran ki ete sitwayennte, ki ete drwa konstitisyonel, ki ete demokrasi, e kimanyer sistem zidisyer fonksyone. Li enn aksyon kolektif.
Alor, sa Mardi le 9 Me gramatin, 9:30 am, dan Lakur Siprem Nimero 23 – dan nuvo batiman Lakur Siprem dan Lari Edith Cavell – pu ena par duzenn dimunn. Kuma sak fwa. Li petet 8yem fwa Lakur pe tann nu prose konstitisyonel. Ena manb LALIT ek Muvman Liberasyon Fam ki prezan. Ena fami Lindsey. Ena kamarad. Ena sindikalist depi tu federasyon. Ena individi ki vini par langazman. Ena zurnalis ki vini par solidarite. Wi, nu pe batir sa ansyin lafors: solidarite. Ena mem dimunn depi lezot parti politik, lezot lorganizasyon fam ki vini, par solidarite.
Kot ka la ete asterla? Ki staz li finn arive?
Drolman, avoka Guvernman finn refiz prezant “Sertifika Dirzans”, dokiman lor lekel Lasanble Nasyonal finn baz li pu fer sa nuvo lalwa la travers Parlman avek enn vites, san buku letan pu deba piblik. Zot dir li pa relevennt. Me, nu krwar li relevennt. Kifer pe diminye drwa sitwayin pei la vit-vit kumsa? Me, Guvernman finn refiz prezant sa rezonnman la divan Lakur. Antuka, asterla nu pre pu rant dan enn “ka” ki vinn avan “ka prinsipal”. Apel sa faz kot debat eski kikenn ena drwa met ka faz “locus standi”. Eski nu manb, Lindsey Collen, ena drwa, li, pu met sa ka la? Kote Leta pe dir, “Non”. Li dir kumkwa Lindsey pankor bani depi pei alor li pankor sufer okenn move lefe sa lalwa la. Nu argiman se ki drwa fini perdi par lefet ki lalwa vinn rann li posib bani Lindsey nerport kan e san donn rezon. Dezyem argiman avoka Leta se kumkwa Lindsey pe met enn ka ki pu afekte pa zis li, me pu rezud problem buku dimunn enn sel ku. (Nu osi konn sa, samem nu pe met ka la – pu tu fami Moris pa sufer sa represyon su sa nuvo seksyon dan Immigration Act ki amand Citizenship Act la.) Zot dir kumkwa Lindsey pe kree enn sistem kot ena “class action” setadir enn aksyon Lakur ki pu afekte enn kategori dimunn, e sa pa existe dan Moris, zot dir. Me, ka konstitisyonel, li deza, par definisyon, nu panse ena sa lefe la, dan enn sans.
Mardi le 9 Me, ena tu sans ki pu fixe dat pu argiman lor sa isyu “locus standi” la, setadir Latin pu “eski dimunn ki pe met ka li dan enn bon pozisyon, kote legal, pu met ka la?”
Dan LALIT, nu ena tradisyon akonpayn manb ki ena ka politik dan Lakur. E, nu tultan invit lezot dimunn vinn ansam, gayn lexperyans veritab solidarite. Li piblik, Lakur Siprem. Nu prezans laba li pa selman enn aksyon konsyan solidarite, me li anmemtan enn prosesis oto-ledikasyon. Li enn lexperyans ki anrisi nu lavi. E par nu prezans, nu pe partisip dan listwar nu prop pei. Ala enn aksyon nu pe fer, kuma enn sitwayin, osi byin ki kuma enn rezidan, e kuma enn imin.
LALIT
