27.04.2023
Ala dezyem lartik dan enn seri ki Muvman Liberasyon Fam finn lanse apel “Transmisyon Akselere Konsyans Deklas”. Seri la finn lanse dan kad Fet Travay 2023. (1) Ala dezyem lartik:
Depi preske 10 an ki mo travay dan sekter prive (kote ICT sirtu) ek dan sekter ONG. Zordi ena buku dimunn travay pu ONG ek lezot lorganizasyon saritab.
Pandan mo travay, ena boukou zafer mo finn aprann lor solidarite ant travayer ki mo pa ti kone avan. Ena enn-de zafer ki mo trouv extra inportan pou amelyor kondision travay pou tou travayer, ki mo ti pou kontan si mo ti kone depi premye zur mo ti rant travay. Mo ti pou kontan si enn travayer avek lexperyans ti averti mwa lor danze sa 2 pratik patron ki nou ena lintere opoze: patron pran dimounn pu fer so travay gratis; patron kontan sak travayer gard sekre komye so lapey ete.
Patron bizin pey tou travayer!
Patron fode pa pran dimounn pu fer travay gratis!
Mo finn dekouver ki ena enn pratik ki anfaver patron, e ki diviz travayer: ena travayer ki travay gratis; ena travayer lor sayt ki fer travay sanki zot tous enn sou lapey.
Kan nou dir travay gratis, nou pe koz lor bann “staz” ek “placement” kot patron pa pey enn saler ou enn reminerasion ditou. Pourtan, dimounn travay pou li. Sa sistem la li kouran dan sekter lotel. Depi inpe letan aster, sa pratik “staz” la in koumans perdi terin kot mo finn travay, me touzour ena institision ki rekrit bann “intern” pou fer travay gratis. Sa travay gratis la, li enn problem. Li enn problem parski li kree 2 tip travayer dan enn plas travay. Sa asontour, li rann li pli difisil pou organize pou meyer kondision travay.
Si ena enn dimounn pe fer travay gratis, patron servi sa pou exziz plis travay depi bann saki pe gayn lapey. Evidaman, parski ena dimounn ki pe fer travay debaz la gratis. Alor, sa pratik la li kontribiye dan explwatasion travayer. Anplis, souvan sa bann staz la zot existe dan gran institision piblik ou mem diplomatik, kot zis zenn ki vinn depi enn milye ti-bourzwa a-monte gayn akse sa post la dan larealite, akoz zot kapav aford pu pa gayn enn lapey. (Zenn sorti dan klas travayer bizin tous enn saler.) Asontur, sa restriksion anterm seleksyon la li kontribiye dan gard sa bann institision la su ezemoni klas bourzwa. Alor, desizion ek manyer panse dan sa sekter travay la pa pe koresponn a realite gran, gran mazorite dimounn dan pei.
Alor, demand ki sorti depi sa problem la, se stazyer bizin gayn lapey. Tou stazyer bizin form parti lamas anplwaye diferan konpayni, diferan institision e tous enn lapey parey kouma tou travayer.
Si nou refiz fer travay gratis, nou pe anfet refiz kolabor dan enn sistem explwatasion, e nou kontribiye dan solidarite ant travayer. Rapel ki lepok esklavaz, kot travay san lapey, inn termine! Alor, patron bizin pey tou so stazyer.
Pa kasiet komye nou saler ete!
Koz lor komye saler sakenn touse, li konsidere tabou dan buku plas travay. Travayer ariv krwar bizin gard so peslip sekre. Ena rezon bankal ki sirkile pou sa. Souvan dimounn panse ki zot pa sipoze dir zot koleg komye zot lapey ete parski zot pou gayn kit problem. Lezot panse dimounn so lizie pou ouver si konn zot saler, e zot krwar ki zot saler sirman pli ot ki zot koleg (e for posib zot ena tor!).
Larealite se ki se patron ki pa kontan travayer koz zot saler antre-zot. Patron pa kontan parski lerla tou travayer ki fer mem travay pou reklam mem saler. Patron miz lor sa silans la pou pey dimounn ki fer mem travay diferan saler, baze lor zot kapasite negosye kan zot rant travay. Sa explwatasion la kapav kontinye zis parski nou travayer nou kontinye per pou koz uvertman lor komye nou lapey ete.
Alor, kan koleg pe koz lor lefet ki zot pe rod ogmantasion ou ki zot panse zot sipoze gayn enn meyer lapey, pa ezite, rant dan enn konversasion lor komye ou-mem ou pe gayne e lor ki baz sa lapey la kalkile. Pa per pu tir ou prop peslip, montre. Dimann li fer parey. Koumsa alalong tou dimounn kapav gayn enn meyer lapey. Li pa enn konpetision me enn form solidarite ant travayer. Ansam, tou travayer kapav demann enn meyer konpansasion pou zot travay me, enn par enn, zis 1-2 dimounn ki pou gayn enn ogmantasion derizwar. Ansam nou tou, tou travayer, ti kapav gayne, e dinamik pouvwar ant travayer ek patron ti kapav sanze.
SB
(1) MLF pe lans sa seri lartik la. Li finn dimann sindika ek parti politik kuma LALIT pu partisip ladan par azut lezot lartik. Sak lartik dan seri viz pu ede dan “transmisyon akselere konsyans deklas” dan diferan sekter, dan diferan fason, e ekrir par diferan travayer dan sa sekter la. So lide se pu partaz seki enn travayer avek lexperyans ti pu kontan kone zur ki li ti rant dan travay. Zordi, kan Fet Travay 2023 pe koste, li enn lepok, LALIT dakor ek MLF lor la, kot enn-de zafer pli inportan se re-devlopman konsyans deklas, setadir konsyans ki depas lintere u prop sekter, e konsyans ki se klas travayer, antan ki klas, ki ena kapasite rul lemond, e suvan deza fer li dan realite lor sayt travay kot nivo konsyans deklas ot. Ena sertin sekter travayer ki finn devlop sa konsyans deklas la, kimanyer nu kapav ede dan fer enn transmisyon akselere sa konsyans deklas la?