Transmisyon Akselere Konsyans Deklas: Seki mo ti pu kontan kone zur mo ti rant travay (1)
20.04.2023
Ala enn premye lartik dan enn seri ki Muvman Liberasyon Fam pe lanse apel “Transmisyon Akselere Konsyans Deklas”. Seri la pe lanse zordi dan kad Fet Travay 2023 ki pe koste.
Ala premye dan seri la. Li derule dan sekter ICT.
Mo ti kumans travay dan bann lane 1980 dan sekter ki zordi apel ICT, e ki kuver data prosesing, korl sennters, konversyon data, ek IT.
Sa sekter la ti enn nuvo sekter net. Kan mo ti kumans travay, pa ti ankor ena lezot travayer avek lexperyans dan sa sekter la ki ti kapav gid nu. Zordi 40-an apre, mo realize ena buku prinsip dan travay ki mo ti pu kontan kone kan mo ti kumans travay. Mo bann koleg ek mwa, nu finn bizin aprann amezir sekter la devlope e ankor plis travayer zwenn sa sekter la.
1. Ler Manze ek Ler Brek, fode pa rant dan pyez fer “trok”
Ler manze ek ler brek pa peye. Mo ti pu finn kontan kone a lepok kuma mo kone zordi, ki sa li pa negosyab akoz li nu letan, letan pu travayer. Suvan, patron ti pe ofer nu pu al lakaz boner, si, an esanz, nu pa pran nu ler brek uswa si nu diminye nu ler manze. Avek letan, nu finn realize li anfet enn pyez. Kan sede lor diminye ler manze uswa pa pran brek anesanz pu al lakaz boner, lerla patron truv Ii normal pu dimann travayer pu pa pran ler manze uswa brek “akoz so luvraz prese”, “akoz li bizin respekte enn dedlayn”, e finalman akoz li posib pu li fer sa.
2. Diferan form Bonis, tu anfindkont enn pyez
Bonis prezans, bonis prodiksyon, bonis performans, lezot bonis, si kikenn ti dir mwa kan mo rant travay ki bonis li enn fason pu patron fer travayer azir an individyel, li anpes ena lakorite ant travayer, li ti pu byin ed mwa.
Bonis prezans li marse zis kan u an-bonn sante, kan u enn zenn avek lafors. Kan u malad, kuma tu dimunn malad, uswa kan u ena lezot traka dan lavi, u pa travay a sa kadans pu gayn bonis. Tulezur nu pena mem lafors. E suvan nu truv nu bonis kupe kan moman pli bizin sa but dan u lapey.
Anplis, pans lor la: Kan u gayn bonis, u lapey lafin dimwa kapav inpe plis me u saler debaz res ba. Li fer travayer get gin sak lafin dimwa olye get lor letan. Kan ena konpansasyon uswa ogmantasyon, nu finn aprann ki li kalkile lor u saler debaz, bonis pa konte. Lertan overtaym, li usi, kalkile lor saler debaz, san kont bonis.
Alor, mo ti pu byin kontan kone zur mo rant travay ki enn travayer avek lexperyans ti dir mwa ki sistem bonis li enn sistem ki anpes gayn lakorite travayer lor sayt, e ki, malgre laparans, bonis fer ki travayer perdan sak lafin dimwa e perdan tut long lane, e perdan a tu ku.
3. Lasemenn 6-zur ek Lasemenn 5-zur, kot ena pyez?
Dan nu sekter, dan kumansman ti ena lasemenn 45-ertan lor 6 zur. Samdi travay demi-zurne. Lerla, kan patron inn ofer pu azut enn-ertan lor zur lasemenn e pa bizin travay dan Samdi, nu pa ti futi konpran kifer patron ti pe propoz sa. Buku dant nu inn byin kontan pe gayn Samdi lib. Pa ti ena travayer avek lexperyans pu warning nu kont sa pyez patron la. Apre, kan nuvo lane fini, kan get nonb sik ek lokal, nu al realize ki sik ek lokal li mwins si u travay lasemenn 5-zur konpare avek lasemenn 6-zur.
Kan nepli travay Samdi, u fini perdan lor nonb sik ek lokal, Lor la, patron ankor tuzur kapav fer u vinn travay Samdi. Kan ena buku travay, patron fer u fer overtaym dan Samdi. Dan Samdi, patron pena pu pey transpor pu al kit travayer e pena pu pey meal alawenns kuma li ti bizin si ti fer overtaym zur lasemenn.
U Samdi tuzur pa pu u, parski patron kapav dekret li enn zur travay pu fer overtaym.
4. Transpor Konpayni?
Lalwa dir patron pey transpor ale-vini. Kan patron ofer pu met so bis konpayni, li paret kuma dan lavantaz travayer. Me si enn travayer dan enn sekter ansyin ti explik nu kimanyer li anfet dan dezavantaz travayer kuma enn klas, sa ti pu byin ed nu:
* Bis patron anfet revinn li mwin ser ki si li ti ranburs travayer so transpor ale-vini.
* Kan patron finn reysi fer tu travayer dan gran sekter ek dan sekter plis organize vwayaz par bis patron pu al travay, lerla nu, dan sa bann sekter la, pa partisip dan lalit tu dimunn ki servi bis pu enn sistem transpor bon ek fyab pu al travay tulezur e pu lezot nesesite. Pansyoner, somer, travayer partaym, travayer bat-bate – seksyon plis feb dan sosyete bizin lite pu debruye e pena osi buku lafors pu ki amelyor sistem transpor pu tu dimunn ki si tu travayer ti servi transpor piblik.
* Kan byin gete, kan travayer servi transpor patron, anfet travayer kumans travay pu patron pli boner e arete travay pu li pli tar tulezur. Ena travayer pas plis ki 2-ertan dan transpor pu vinn travay. Sa letan dan transpor patron li pa parey ki si u ti pran bis dan transpor piblik. Letan pa pu u. U pa kapav fer bann ti demars lor sime pu al travay kuma aste legim, aste enn per dalpuri manze, pas get enn malad, pas labank, uswa lafarmasi. U prizonye dan so bis.
* U pa zwenn lezot travayer dan lezot sekter pu gayn enn vi dansanb lor kondisyon dan lezot sekter travay ki u. Li anpes u devlop enn konsyans travayer kuma enn klas. Alor, mo ti pu kontan konn sa depi zur mo rant travay.
5. Absan zur kan ena travay difisil? Li pa enn aksyon kont patron, me kont u-mem
Si enn travayer avek lexperyans ti pu dir mwa zur mo rant travay premye fwa ki fode pa mo absan kan mo kone ena travay difisil pe atann nu, sa osi ti pu byin ed mwa. Anfet, lexperyans finn montre mwa ki, fode pa nu fer sa parski enn lot bann travayer kuma momem ki pu bizin fer e konplet sa travay difisil la. Mo pe ogmant travay mo prop matlo dan travay. Patron pa rant ladan. Kan u absan, se u koleg travayer ki ena pu kuver pu u. E si zame bate-rande kumans rant ladan, klas travayer perdan net.
6. Nesesite gard mes travayer prop, par respe pu koleg travay
Mo ti pu apresye si enn travayer ti dir mwa okler kifer, kan gard mes kot travayer manze prop, li enn respe pu tu travayer lor sayt ki servi sa mes la. Enn plas pu manze li rezilta lalit bann travayer avan nu. Kan nu-mem nu gard mes kot travayer manze prop, li enn plezir pu tu travayer vinn manze dan ler dezene e dan ler dite. Patron pa servi mes travayer.
7. Kifer li neseser pran kont Travayer ki al raporte dan biro
Li ti pu byin ede, si mo ti kone fode pa innyor travayer ki pa korpere, ki nek konn al dan biro misye la pu raport tu seki diskite ant travayer lor flor. Li pli itil si konfront travayer ki pa korpere pu fer travay marse olye fer apel a patron pu met lord. Otan ki posib, tu seki konsern organizasyon travay, bizin kapav regle ant travayer lor flor kot pe travay. Si ena travayer ki pa korpere, nu ki bizin koz ar zot, explik zot, persiste ar zot, ziska tu lezot travayer reysi konvink zot pu korpere.
Dan enn prosenn lartik lor ICT, mo pu vinn lor pyez “rod faver” e “rod promosyon”, lor pyez “Work from Home”, e lor pyez “lasirans medikal prive”, ant-ot. .
BK
(1) MLF pe fer sa seri lartik la. Li finn dimann sindika ek parti politik kuma LALIT pu partisip ladan par azut lezot lartik. Sak lartik dan seri viz pu ede dan “transmisyon akselere konsyans deklas” dan diferan sekter, dan diferan fason, e ekrir par diferan travayer dan sa sekter la. So lide se pu partaz seki enn travayer avek lexperyans ti pu kontan kone zur li ti rant dan travay. Zordi, kan Fet Travay 2023 pe koste, li enn lepok, LALIT dakor ek MLF lor la, kot enn-de zafer pli inportan se re-devlopman konsyans deklas, setadir konsyans ki depas lintere u prop sekter, e konsyans ki se travayer ki ena kapasite rul lemond, e suvan deza fer li dan realite dan sayt kot nivo konsyans deklas ot. Kan enn poyne travayer inn devlop sa konsyans deklas la, kimanyer nu kapav ede dan fer enn transmisyon akselere sa konsyans deklas la?
