Editoryal Part II:Trwa Fason ki Pa Ditu Itil Opoz MSM
06.12.2022
Apre ki nu finn get 10 rezon ki Lopozisyon ti kapav e ti bizin opoz rezim MSM, asterla nu get 3 fason kot li pa itil ditu pu opoz li. Sa fason opoz li napa marse. Li kondane. Me, pli danzere, li reprezant enn risk ki li “likid” lorganisyon ki truv li-mem angluti dan seye fer sa travay la. Apel sa enn politik “likidasyonist”. Li laminn, e alafin, konpletman fonn lorganizasyon ki pratik li. Kan MMM ti abandonn so lalit de klas anmemtan ki so lalit anti-kominal an 1981, dan LALIT nu ti predir sa likidasyon ki li finn e pe kontiyne sibir.
Trwa Move Fason Opoz MSM
Tultan bizin gard enn zafer antet: Mem Adolf Hitler, kan so muvman popilist dedrwat ti monte dan Lalmayn apre Premye Ger Mondyal, li ti fer sa lamonte la an opozisyon a enn rezim pro-kapitalist opuvwar. Sa rezim la ti apel “Repiblik Weimar”. Li ti koronpi, otoriter, inkapab kontrol inflasyon, e ti pe pran tu kalite desizyon bankal, mem dutez. Alor, bizin gard an-tet ki, zis akoz ena lamonte enn muvman ki anti-guvernmantal, li pa neseserman “bon”. Dan sa ka lamonte Nazism dan Lalmayn la, li ti ule dir lamonte fasism. Fasism, rapel, li enn muvman lamas dimunn ki destriktif. Fasism li pa zis enn rezim otoriter ubyin enn diktater, me li enn muvman demas popiler. Sa pa vedir ki, si li vinn opuvwar, Ii pa pu diktater: Wi, li pu pli pir ki diktater. Li pu nihilist, li pu kapav detrir tu, mem li-mem.
Dan Lamerik, ena sityasyon politik kot ena enn Lopozisyon fasizant otur sa extrem drwat ki sutenir Donald Trump. Sa muvman la li sipremasist blan, zenofob, e li fer kanpayn lor tem prinsipal: eleksyon “kokin”, kot, malgre zot pena prev ditu, zot insiste Biden ti kokin eleksyon. Sa rapel u kiksoz? E sa muvman la pe monte laba malgre ki zot finn perdi par duzenn ka dan Lakur, kot ziz inn dir zot ka frivol. Sa rapel u kiksoz?
Anu get Moris asterla. Lopozisyon parlmanter ek extra-parlmanter (apar LALIT) finn e pe kontiyne, opoz rezim dirize par MSM Pravind Jugnauth pu tu kalite rezon bankal – suvan lor baz enn program swa pro-burzwazi, swa, pli trakasan ankor, lor baz enn program extrem drwat. Lopozisyon finn abandonn opoz guvernman depi pwindevi klas travayer. Se sa ki grav.
1. Chalennj Rezilta Elektoral lor tu Kalite Fos Baz, li enn Move Fason Opoz rezim MSM
Pli pir ankor, suvan Lopozisyon dan Moris finn evit ubyin konturn “opoz” MSM – e plito, kuma lextrem drwat dan USA, swazir pu kriye ki eleksyon “kokin” – ki vedir tu Depite, Guvernman kuma Lopozisyon, pa lezitim. Akoz li pa lezitim, u pa mem bizin opoz li. U zis ule fini ar li.
Sa li enn stenn potansyelman nihilist. Nu finn note, dan LALIT, ki sirtu Paul Bérenger, e a enn mwins degre Xavier Duval, pa ti ule anprint sa sime la ditu. E zot ti ena rezon pu ezite. Zot ena ase lexperyans pu kone ki li enn kildesak, e ki li byin danzere. Me, zot finn, ki-a-fer, bizin swiv Navin Ramgoolam, e vinn enn lake deryer sa listeri demas ki tit-burzwazi finn leve akoz li, antan ki klas tit-antrepener, ti dan enn gran sufrans akoz kriz ekonomik, e ki li, antan ki klas, finn tom dan plis andetman ek dezespwar pandan pandemi Covid ankor. Alor, Bérenger ek Duval finn fini par swiv Navin Ramgoolam, 100% Citoyens, etc ek tu sa lezot ti-grup ki ti pe galup deryer dimunn farfeli ki al “dekuver” enn-de biltin de-vot, ki klerman ti pre-instale pu sa travay la, dan bann lanturaz ubyin drin, lerla fer biltin de-vot la aparet dan leterbox enn lider politik sipa enn pret, ki rann li piblik.
Tusala pu dir Lopozisyon preske an-antye finn al fini par chalennj lezimite eleksyon zeneral, amenn dut lor Komisyon Elektoral ki finn tultan, enn dan lot, travay byin.
E, kan u fini amenn dut lor lezitimite u prop eleksyon dan Parlman, u dan enn petrin. E zot tuzur dan sa petrin mem.
Par exanp, ki zot pu fer pu prosenn eleksyon? Abe, zot kuma bann Trump mem. Evidaman, si zot perdi, zot pu irle “Eleksyon trike! Eleksyon Marday! Eleksyon Kokin!” si zot gayne, eleksyon pu “free and fair”. Mondye!
Ansom, pandan premye trwa banane manda MSM ek so alye, zot finn fer sa.
Travayis, PMSD ek MMM, zot tu, finn amenn ka elektoral dan Lakur – ena ka rezonab kuma reket pu rikawnt, ki pa ti amenn okenn sanzman detutfason, e ena ka ki ti baze lor foste e ki ti ase trakasan pu truv sa expoze osi klerman dan Lakur – kuma kan Navin Ramgoolam so prop ka kumans kolaps, dusman dusman kuma enn seri domino pe tonbe. Ubyin kuma pu ka telman feb Ezra Jhuboo lor kimanyer Komputer-rum finn sanse fer trikmardaz dan kawnting. Travayis ti bizin gayn laont pu fyasko so bann chalennj legal. Me, li finn benefisye enn “pardon” depi lapres burzwa. Enn sel zurnalist finn reysi expoz febles tu sa bann ka la: Iqbal Khan dan L’Express.
Pli pir ankor konsernan kanpayn kont eleksyon, e ankor enn fwa sa rapel nu Trump, parti Lopozisyon, sirtu Travayist, finn ena rekur ar zenofobi grotesk. E zot ankor pe fer li. Zot finn atak seksyon pli feb dan klas travayer Moris: travayer depi Bangladesh. Travayis ek lezot popilist de-drwat finn pa-kone-kimanyer reysi zet blam lor sa bann travayer la pu zot defet elektoral. Ramgoolam finn kontiyn ek sa propagann la ziska dan so miting dan Mohit Hall le 18 Novam, kot Ashok Subron finn mandye enn invitasyon pu Rezistans e osi ena tupe invit “tu parti lopozisyon” vini. Ankor enn fwa Ramgoolam finn blam travayer Bangladeshi. Anpasan, li paret pe konsed ki li ek so Travayis napa ti ena okenn azan prezan dan bann lekol zur puling. Li pe osi, nu sipoze, dir ki tu ofisye elektoral, e tu lezot azan prezan, ti permet zot vote san pyes idantite, ki ti anfet neseser. Alor, Ramgoolam kontinye sa koze danzere la, malgre tu sa ka tu sa parti Lopozisyon finn fu deor. Enn sel ka reste, e li pe tuzur trene dan Lakur – Suren Dayal so ka lor brayb elektoral.
Dan LALIT, nu kone ki finn realite politik lor terin ki finn prodir rezilta dernye eleksyon zeneral. Li enn evidans. Li ti enn eleksyon a-3, e sa finn zwe dan faver lalyans MSM. Vizavi MSM, ti ena lalyans PT-PMSD, ki finn eklate an mil morso mem zur eleksyon e pankor refer, e ti osi ena MMM, ki finn sort 3yem. Li ti enn rezilta previzib. Lefet ki tit-burzwazi irbin napa get larealite an-fas, li plito enn refleksyon so klas e so bayas inkonsyan. Sa klas la kontrol tu sa 3 parti ki finn perdi la, Travayis, MMM, PMSD. Gran seksyon klas travayer ti vot Jugnauth, sirtu lor baz so platform pu klas travayer lor kestyon pansyon, kondisyon travay, saler minimem, transpor gratis, sibsid lor manze debaz ek gaz kwi-manze. Parti ki finn perdi ti bizin plito met blam lor zot prop mank enn veritab program ki meyer, omwin, ki pu MSM, anplas rod fason danzere pu remet ankestyon sistem eleksyon lor fos-fos pwin.
2. Muvman “BLD” enn Move Fason Opoz Jugnauth
Pena fason pli pir pu opoz enn rezim kapitalis ki pu zis rod “fu li deor”, ubyin pli vyolan e dan zot prop parol, “BLD” (“bur li deor). Politikman parlan, li ule dir u pa pe opoz Guvernman lor baz okenn de program, me plito zis rod debaras li. Sa uver sime posibilite ki u pe anfet menas enn coup d’etat. Sa, asontur, li ogmant lanze la plis ki bann dirizan realize. E, etan done tu sa bann but lopozisyon extra-parlmanter – an partikilye Bruneau Laurette ek Rama Valayden – ki pe tultan deklar ena linformasyon depi andan dan lafors polisyer, menas enn ku-deta kapav sonn pli reyel ki li ete.
Sa kalite slogan, kuma “BLD”, osi uver sime pu parti lopozisyon ordiner al rant dan lalyans ar tu kalite lafors politik ki vreman zenofob, nasyonalis, anti-demokratik, kominalist – purvi “BLD”. Sa danze la ogmante kan tit-burzwazi e tu sa bann kontrakter an-kriz, kuma zot ete zordi, kumans bez fu.
Kan tu sa parti Lopozisyon viz pu zis defalke rezim MSM par nerport ki mwayin, san servi lespri, sa, asontur, li vedir pena okenn baz programatik an-komin pu dimunn sutenir sa lopozisyon la. E, u pa kapav zis “kol” enn program lor enn muvman demas ki fini deklanse dan enn move direksyon. Li pu kontinye dan move direksyon. Ni u pa kapav galfat enn program lor enn veykil ki mal-konstrir. Tu parti ki swiv sa bann muvman BLD, pu zis invite pu bez fu ansam. An Angle, apel sa “petty bourgeoisie running amok”. Kan pena program, li kapav enn grav risk. Li kapav amenn pli pir ki deza existe. Lide ek program baze lor rezonnman, li bizin dan konstriksyon enn muvman depi ki muvman la demare. Samem ki ed dimunn azir ver sanzman pu seki meyer, e pa zis kol ansam enn ta mekontantman ar enn slogan, mem vid, ki danzere, kuma BLD. Li politik kildesak. Li likidasyonist. E li pe deza amenn enn dezintegrasyon akselere tu sa parti dan lopozisyon la, zot-mem.
3. Swiv deryer ex-azan MSM Ki pa Finn Gayn zot But, li enn move fason opoz MSM
Enn zafer tipik demokrasi burzwa dan Moris zordizur, se azan politik travay pu enn parti dan lespwar ki, an-esanz, li pu “gayn so but” si zot ranport laviktwar. (Zis adverser apre eleksyon pu apel sa “koripsyon”!) Dimunn dan elit gayn rekonpans ki gran. Seki modest, gayn seki modest. Tit-antreprener ek kontrakter viz pu re-pey tu zot det atraver enn seri kontra ek tennder. Purvi sakenn gayn so but. Zis 19 par la manb MSM pu vinn Minis, me lerla zot pu partaz enn parti sa bitin la, sirtu “tennder’ ek “komann pu prokyurmennt”. Sa alokasyon bitin la, asontur, li natirelman kree enn lot kategori apel “azan ankoler akoz pa finn gayn zot but.” Sa li normal. Seki napa normal se kan lezot dimunn swiv dan konplo politik ek demars politik ki form parti sa laraz azan ki pa finn gayn so but la. E seki pli pa normal, seki grotesk e mem danzere, se kan gran, gran parti avek zot listwar respektiv kuma Travayis, MMM, PMSD swiv deryer sa kalite azan ki pa finn gayn so but.
Purtan nu finn truv li.
Bruneau Laurette pa ti reysi dekros okenn kontra sekirite ubyin sekirite maritim. Li grav, li krwar e li dir. Apre tu seki li finn fer pu Minis kuma Pravind Jugnauth, Ramano ek Lejongard, san mansyonn PPS Subashnee Roy, dan 2 dernye eleksyon zeneral – dan sirkonskripsyon Nimero 8, 14, 4, li pa gayn kontra? Li ti deza andete, dapre lagazet. Lekonomi finn kriyel anver tit-burzwazi, kuma proprieter konpayni kuma li. Alor, li araze. Nu konpran. Me, eski sa fer li enn gran gran lider ki dimunn kuma Ramgoolam, Bérenger, Duval, ubyin mem Ashok Subron, Rama Valayden ubyin Shakeel Mohamed, swiv li? Non. Li fer li selman enn ex-azan MSM ki pa finn gayn so but. Enn pwin se tu.
Fe Soopramien Kistnen, asasine kriyelman dan enn ka pankor eliside, ti enn lot ex-azan MSM ki pa ti’nn gayn so but, e ki ti firye. Li, osi, li ti andete. Li ti pe atann kontra. Li ti mem, lagazet dir, inplike dan trik tennder ansam ar lezot dan MSM kot met for, lerla kas fann – selman li pa ti gayn so but. Li amerde. Li normal. Me, eski sa fer li vinn enn lider lopozisyon politik postim? Non. Li res seki li ti ete. Enn ex-azan MSM ki ti vinn amer kan li pa ti gayn so but – e sa, dan sirkonskripsyon Premye Minis limem, kot santaz enn tantasyon fasil. So asasina bizin eliside. So lamor bizin explike. Kupab bizin expoze. Lanket Zidisyer finn donn DPP ek lapolis gaydlaynz. Li esansyel ki sosyete Moris gayn explikasyon pu sa krim orib la avek tu sa ramifikasyon politiko-ekonomik la.
Sa 2 azan ki pa finn gayn zot but – Laurette ek Kistnen, tulde zom dezespere – ti mem rankontre zot kamarad, lagazet dir, avan Kistnen so asasina. Zot ti pe diskit zot sor. Kistnen ti mem re-met ar Laurette orizinal seki lapres apel “Kistnen papers” (ki li paret finn pran deryer ledo enn lot azan MSM ki ti ansarz dosye la). Dosye la ena resi ek lezot eleman kontabilite ki montre prev ki trwa Minis, inklir Premye Minis, finn petet depas limit legal depans dan dernye kanpayn elektoral. Si li vre, li vedir zot riske ka o-kriminel lor enn-de sarz grav, e osi zot riske perdi zot syez dan Lasanble Nasyonal. Sa, li grav.
Me, pu opoz rezim MSM, bann parti politik pa kapav fye lor swiv deryer azan ki pa finn gayn zot but. E li pa zis sa 2 la ki finn ondire santral dan politik depi 3 dernye banane ki MSM opuvwar. Ena lezot, parmi ena seki pli o-plase, e ki pli ankoler ankor. But ki zot pa finn gayne, li pli gran, alor zot pli ankoler.
Ala bann lezot ex-MSM ki finn amenn tu sa lider dan Lopozisyon meynstriym an-bato osi byin ki tu sa lider extra-parlmanter.
Ena avoka Avengers Sanjeev Teeluckdharry, ex-Depyuti Spiyker MSM, ti nome par Komisyon Danket lor Trafik Ladrog e alor pa ti gayn tiket MSM an 2019. Li ankoler. Asterla, li espes enn lider Lopozisyon extra-parlmanter. Li koze dan miting, dan rasanbleman, li ale-vini dan lagrev lafin lor zafer pri lesans kumsidire li enn labutik. So oportinism politik finn retir valer dan bon travay li ti fer pu expoz vyolans polisyer kont zenom dan kaso. E sa enn patern nu pu remarke. Nerport ki bon travay enn sa bann ex-MSM ankoler fer, li byin vit kuver par popilism tu zar.
Apre, ena ex-sef Mauritius Telecom enn MSM nome Sherry Singh ki finn demisyone, fer enn miz-an-senn anti-MSM, e zet li kareman dan larenn politik. Li ti reysi determinn azanda politik tu sa bann parti Lopozisyon la pandan plizir semenn, san kont lapres burzwa. Li, osi, li ti enn ex-azan MSM gran-bann, sef advayzer politik dan lakwizinn, e osi enn stratezist pu Jugnauth dan MUGA, kot Telecom so larzan Corporate Social Responsability ti pe servi pu proze “fun and fitness” ki apre atribiye ar rezim MSM. Me, li ek Jugnauth ti gayn lager e li osi ti santi li pe exklir depi MSM. Tusala konpreansib. Seki drol se kan tu sa bann parti politik ti apandan ar Sherry Singh.
Avan sa, ti ena ex-Minis MSM Roshi Bhadain. Li finn demisyone kan Pravind Jugnauth pa ti nom li Minis Finans. Li ti plito enn zom Aneerood Jugnauth. Li osi ti byin ankoler. Zordi li telman inportan ki li anmemtan dan Lalyans L’Espoir ar PMSD ek MMM, e pa ladan. Kan li pa ladan, li mars ar Bruneau Laurette. Kan li vinn miting Bruneau Laurette, li truv li ansam ar Ramgoolam, kan sa 2 la ti sanse gran adverser. Bhadain li dan Avengers ar Rama Valayden, me kan Rama Valayden ek so LPM pa dan miting Bruneau Laurette, Bhadain ladan. Sa kalite danse partu-partu pa serye si pe rod opoz enn rezim kuma rezim Jugnauth. Li pa pu marse.
E apre Bhadain, ti ena enn lot ex-Minis MSM Nando Bodha, enn lot zom Aneerood Jugnauth plito. Li finn ankoler akoz, malgre li-mem finn prepar tu terin pu metro ant 2014 ek 2019, Alan Ganoo ti nome Minis ansarz metro, e li pa ti mem enn MSM. Asterla, li, Nando Bodha, li dan pozisyon kot li pa sir si li Paul Bérenger so Premye Minis inn-weyting, ubyin si li dan karo kann akoz Bérenger pe mars ar Ramgoolam. Bérenger vasiye ant sa 2 taktik elektoral sak semenn.
Tusala pu dir ki sa kalite lopozisyon a MSM li ena byin tigit sans marse. E si li marse anterm BLD, nu pa sir pa fini ar kiksoz pli move ki MSM deza ete.
