Amizir ki Limanite pe Balote Avegleman Ver Lager Nikleer ...
13.07.2022
Kan Boris Johnson, avan li donn so demisyon, anonse ki Grand Bretayn ti vinn delavan pu ofer enn “trete defans bilateral” avek Finland, ki enn pei nert e ki ena enn frontyer ar Larisi ek enn lot frontyer ar enn lot pei ki pretann li nert setadir Laswed*, li anfet ti pe ofer enn lonn akurterm anterm sutyin militer a Lamerik ziska ki NATO ariv dan tule 2 pei, Finland ek Laswed.
Sa kalite trete bilateral la azut dan bann siyn ki sa lager dan Ikrenn la li resanble prelid Premye Ger Mondyal – ki alepok ti apel “La Grande Guerre”, osi “Lager 1914-18”. Li ti anfet enn lager sanglan pu pei kolonyaslist dan Lerop diviz tu sa teritwar ki ti dan 2 imans ansyin lanpir: Lanpir Ostro-Ongrwa ek Lanpir Otomann. Sa de lanpir imans la ti pe asiz lor rezerv imans prodwi petrolye; lesans ti ena enn imans nuvo “demand”, akoz ti fek kumans komersyaliz veykil kuma bis, kamyon, loto (tu avek moter “internal combustion”). Alepok tu dimunn ti panse zis laba, dan sa but Mwayin Oryan, ki ena “saplay” sa resurs an-demand la.
Zordi, Lamerik ek Larisi pe bes latet, fonse ver lager total dan mem fason ki bann Leta inplike dan lager an 1914 ti bes latet, fonse alepok. Zot pa pe get pli lwin ki but zot nene ek but nene zot burzwazi respektiv. Lager ki pe vini, parey kuma Premye Ger Mondyal, li enn lager kapitalis klasik pu gayn ubyin gard kontrol resurs premyer, kontrol lor larut ek tiyo petrol, kontrol marse tu kalite, e kontrol puvwar politik. Sa kalite lager la, li anmemtan enn fason re-lans prodiksyon kapitalis kan li an-kriz atraver alwe buku nuvo tennder ek kontra a konpayni armaman ki pros ar puvwar. Lindistri armaman, li sa lindistri ki depann lor komann depi Leta ki anfet azir pu redemar prodiksyon kapitalis pandan lepok kriz.
Zordi Larisi finn invayir Ikrenn. Leta Zini ti deza fini met sanksyon kont Larisi e ti deza fini anserkle Larisi ar misil L’OTAN, anmemtan ti fini avoy zarm masivman a larme Ikrenn e osi antrenn solda dan larme Ikrenyin. Pa zis “laparey deta” Amerikin ek Ris ki pe fonse dan enn fason teti dan sa lager la, me inntelijennsya sak pei pe ris lamas dimunn pu dibut ansam ar zot Guvernman respektiv pu defann enn pozisyon nasyonalist siper sir-konfyan ki zot ena rezon. Glwar a Ikrenn! Glwar a Leta Zini! Glwar a Larisi! E Lamerik inn anbark Lerop dan so NATO, so lalyans militer pu defann kapitalis Oksidantal.** Erezman sa nuvo “lager mondyal” li pankor, ziska ler, reysi ris “lemond antye” dan so turbiyon. Ziska ler, laplipar ansyen-koloni pe res a-lekar – malgre lobi grotesk ek presyon malsin depi Leta Zini ek Langleter. Nu note ki Lind, Lasinn, e laplipar peyi dan Lafrik, Lazi ek Lamerik Latinn pa finn rant ladan. Pei seki apel Tyer-Mond reprezant plis ki lamwatye popilasyon lemond e, ziska prezan, zot pankor angluti dan sa nuvo lager mondyal ki Lotan ek Larisi pe instige. Dimunn dan Tyer-mond inn sitan truv sufrans ki Lamerik finn inflize ar so bann lager agresif la ki nu napa kapav dizer sa lipokrizi kan li atak Larisi e defann Ikrenn. E kan nu get gran alye USA Izrael asasinn enn gran zurnalis Palestinyin Shireen Abu Akleh an-direk lor televizyon lerla atak so serkey osi andirek pandan enn lokipasyon brital Israel lor Palestinn pandan 55 an, sa-mem Israel finanse e glorifye par USA, lerla Biden so stil propagann anti-Larisi sonn kumadir li enn komedyin pe imit li-mem dan enn sketch an movez-gu.
Pa zis nu dan LALIT ki truv konparezon avek Premye Ger Mondyal, kan nu tu pe get sa nuvo lager mondyal pe menase. Anu get seki analist saz profeser Noam Chomsky dir dan enn intervyu dan Truthout (11 Me 2022) a enn kestyon lor enn lot size. Zurnalis dimann li kifer lider internasyonal pe kontyinn servi lenerzi fosil e mem investi dan lenerzi fosil malgre katastrof kriz klimatik deza preske la. Noam Chomsky re-santre nu latansyon lor enn lot size pu explik kimanyer bann tel refleksyon a-kurterm zot pa nuvo. Li dir: “Kifer lider politik finn rant dan enn lager an 1914, konfyan ki zot ena ful-rezon? E kifer pli gran intelektyel dan sak pei ki ti pe al ver lager finn asosye zot-mem ar sa demars la, finn sutenir avek enn tel lantuzias, enn tel pasyon, zot prop Leta – apar enn poyne disidan, parmi bann pli koni ti ena Bertrand Russell, Eugene Debs, Rosa Luxemburg ek Karl Liebnecht, e ki laplipar parmi zot ti anfet anprizone? An realite, tule kat finn anprizone, e Rosa Luxemburg ek Karl Liebnecht finn asasine, anplis.***
Kestyon ki nu bizin poze zordi, kuma Noam Chomsky dir li, se “Kifer lider politik pe presipte ver lager kumsa an 2022, konfyan ki zot ena ful-rezon? E kifer laplipar intelektyel an-vi dan sakenn sa pei ki pe al ver lager la, pe aliyn zot deryer zot prop Leta, mobilize avek enn antuzias pasyone pu sutenir zot prop Leta? E, kifer fer sa travay fer ris lamazorite dimunn deryer zot?”
Popilasyon Larisi anfaver “intervansyon spesyal” zot guvernman dan Ikrenn. Dapre enn sondaz resan, ena 71% dimunn anfaver sa “loperasyon spesyal” la. Zot kwar ki Larisi pe fer enn lager defansiv kont atak agresiv par l’OTAN ki telegide par Leta Zini. Zot krwar ki USA finn akimil misil lor frontyer Larisi pandan 20-an san respekte obzeksyon ki leta Larisi ti exprime, ni bann “laliyn ruz” ki li finn demarke. Popilasyon Larisi kwar ki Larisi dan enn lager proxi kont Leta Zini atraver Ikrenn, e osi enn lager alinteryer Ikrenn kont bann brigad Nazi ki finn antrene par Leta Zini, e ki kupab lager sivil ki ti masakre kominote minoriter Risofonn ki ti refiz aksepte lezitimite Guvernman ki ti met dibut apre ku deta mertriye ki ti telegide par Leta Zini dan Ikrenn an 2014, e kot finn depoz Prezidan ki ti eli. Sa bann rezyon Risofonn la finn met dibut 2 leta “separatis”. (Nu bizin petet azute ki sa bann eleman Nazi la finn aster integre su komand militer Zelensky). Ala vizyon lemond ki medya Ris, kontrole par Putin, finn prezante e ki finn modle lopinyon piblik dan Larisi.
Laplipar popilasyon Amerikin ankor plis infliyanse par zot prop lider. 83%, dapre enn sondaz resan Liniversite Maryland, dakor pu furni zarm Ikrenn ki kut 4 milyar dolar Ikrenn pu lager. Apre sa, plis ki 20 milyar dolar fini vide ladan! Pu gayn enn lide lor enormite sa som larzan la, li plis ki Leta Zini abitye sibvansyonn so alye favori Israel pu finans so agresyon militer Palestinn (li gayn 3.3 milyar Dolar). Li usi reprezant plis ki Leta Zini depanse pu pomp so dezyem pli gran diktater favori, Ezipsyin Abdel Fattah El-Sisi, ki finn amand Konstitisyon pu res opuvwar ziska 2030 (li gayn 1.3 milyar dolar). Ala politik Leta Zini aster la. Lapliar popilayson Amerikin sutenir sa. Remarke ki zot sutyin li selman anterm zarm. Zot pa met zot prop lavi an-danze, non. Amerikin arm Ikrenn kuma Inperyalis Romin ti pe arm zot gladyater pu konba. Laplipar Amerikin kwar sa propagann la. Zot kwar ki Larisi, san provokasyon, finn invayir so tipti vwazin, leta suvrin Ikrenn, kumadir enn fu, ubyin enn paranoya finn al mont dan latet prezidan Vladimir Putin.
Zot kwar ki lepep Ris sibir lavaz-servo par medya ki kontrole par leta Larisi. Sof ki, dan mem fason, medya Amerikin ena sa mem fonksyon la. Zot manipil lopinyon piblik anfaver lintere leta-nasyon USA. Medya Amerikin pli efisyan dan sa kalite travay la ki medya Ris. Lekip antye CNN, par egzanp, finn demenaze depi Atlanta, Georgia ziska Kyiv, Ikrenn. CNN fer propagann depi alinteryer larm Ikrenn. E zot fer li 24 lor 24, ziska mem difiz video ek intrevyu batayon notwar extrem-drwat Nazi. Travayer CNN, ki al res dan lotel delix InterContinental o-bo-milye lager. Zot raport versyon Ikrenn lor bann evennman ki pe arive mo-pu-mo. Seki prezan dan Ikrenn pandan lager inklir enn lekip konple otur sak zurnalis koni kuma Sam Kiley, Nick Paton Walsh, Hala Gorani, Ben Wedeman, Christiane Amanpour, Erin Burnett, Jake Tapper, Don Lemon, Jim Sciutto, Brianna Keilar, John Berman, Anderson Cooper, Kate Bolduan, Ana Cabrera, Clarissa Ward, Fred Pleitgen, Nick Robertson ek Matthew Chance. Zot tu sutenir prezidan Joe Biden a 100%. Kan li ti Vis Prezidan pandan rezim Obama, li ti ansarz dosye Ikrenn. Sa, li inportan gard antet, parski ti sa mem moman ki Leta Zini ti finans e donn baking pu sa ku-deta sanglan dan Likrenn. Sa ku-deta la-mem ki ti provok lager sivil sanglan depi 2014, dan lekel 14,000 dimunn finn truv lamor. E se sa lager sivil la ki finn amenn sa lager total ki finn eklate kan Larisi invair.
Intelektyel dan Larisi ek Leta Zini “dibut ansam dan enn antuzias pasyone pu sutenir zot prop Leta”. Parey kuma an 1914, bann intelektyel ti fer – apart sa poyne intelektyel ki Profeser Chomsky finn mansyone la.
Me ena enn diferans. E li ramenn nu par deryer a natir existansyel sa kriz klimatik ki ti mansyone dan kumansman intervyu Noam Chomsky. Sa fwa la, tulede, Larisi ek Leta Zini ena zarm atomik. Sa 2 puvvwar la, sakenn, ena ase zarm atomik pu, enn sel kut, eklat lemond ek tu sivilizasyon 100 fwa. E se enn fasad pu mintenir ki Leta Zini pa enn konbatan. Li anfet anferme dan enn konba mortel kont Larisi.
E bann lider kuma Biden ek Putin, Boris Johnson ek Jens Stoltenberg zwe sa kalite war-games la, fer lalyans-deger e furni armaman ki zot-mem zot apel “mortel” dan kad enn tyiri de mas? E nu pa kapav aret zot? Komye Ikrenyin pu bizin perdi zot lavi avan ki sa foli la arete? Ubyen eski Leta Zini pu kontinye lager ziska dernye Ikrenyen?
Anu dibut ansam ar dimunn kuma Bertrand Russell, Eugene Debbs, Rosa Luxemburg ek Karl Liebnicht e opoz sa lager terib la. Anu ansam dir Larisi bizin tir so trup depi Ikrenn aster lamem! NATO bizin demantel limem aster lamem! Ferm tu baz etranze militer! Nu pe amenn lalit pu ferm baz Amerikin lor Diego Garcia. Konverti tu baz militer an bann obzervatwar pu sanzman klimatik ek bann sant resers lenerzi prop! Aret tu prodiksyon ek lavant zarm! Konverti zot an institi resers pu lenerzi renuvlab ek pu prodiksyon manze pu tu dimunn, pu lozman, lasante ek lasante piblik, ledikasyon, spor, lar ek kiltir pu tu dimunn!
Not
* Leta Swedwa finn akize konivans avek Nazi dan Dezyem Lager Mondyal. Parey kuma rezyon dan Lwes Likrenn, Nazi onivo lokal dan Laswed finn azir uverteman an konivans avek Leta Alman Nazi, e enn rezo organizasyon Nazi kontyin persiste depi sa lepok la dan tulede peyi.
** Leta dan Linyon Eropeyin, kuma Lalmayn ek Lafrans, kan zot swiv Leta Zini, zot azir kumadir fam bati pu Leta Zini - blese ek disan pe kule, imiliye, Leta Zini pe bros tanpann depi kol zot kostim, me zot inkapab sorti depi “proteksyon” konzigal – tandi ki Boris Johnson so Langleter galup divan, kuma Leta Zini so prostitye, ki furni ‘linformasyon sekre’, parey kuma li ti donn “prev” ki Lirak sipozeman ti posed “zarm destriksyon masif” ki finn prepar simin pu Bush so bann sanksyon infernal ek pu so invazyon ki finn tuy enn milyon dimunn. Enn lalyans larz li an-konstriksyon aster lamem: Koloni-settler Amerikin, Lostralyin, Kanadyin, Nuvel Zelande ek san okenn dut Israelyin pu azute ladan – ansam avek bann ansyen puvwar Kolonyal zot-mem -- Langleter, Lafrans, Lalmayn, Denmark, Litali ek zot alye Eropeyin. Plis Zapon, enn lot fam bati Leta Zini, eternelman imilye e ki inkapab kite.
*** E, dan mem kontex, li vo lapenn nu rapel ki se selman apre 3 banane ek apre 3 milyon lamor, ki sa foli metriye Premye Ger Mondyal la inn kumans al ver so lafin. Lafin finn kumanse avek sulevman klas travayer ek peizannri pandan Revolisyon Larisi; mwins ki 3 mwa apre sikse revolisyon Oktob 1917, Lenin ek Trotsky, ki finn ansam amenn sa gran revolisyon la, ti negosye Larmistis apartir Desam 1917.
Par Lindsey Collen, tradir par CC ek GH, depi lartik orizinal an Angle 15 Me 2022 pibliye lor nu sayt sa dat la. Depi lerla lartik la finn re-pibliye an 7 lezot langaz,(Franse, Espanyol, Portige, Alman, Arabik, Ongrwa ek Italyin,
