26.05.2022
“Mo finn swazir fer zurnalism pu res pre ar lepep. Kapav li pa fasil sanz realite, me omwin mo pu kapav fer lemond antye tann lavwa lepep Palestinn”.
Sa parol resan Shireen Abu Akleh enn rezime presi so langazman ansam ar so lepep Palestinyin. Li ti zurnalis Al Jazeera pandan 20 an dan Palestinn, depi lepok 2yem Intifada. E li ti, atraver so metye, rant dan lakaz tu Palestinyin tule swar. So reportaz kalm, angaze, salere ti san egal dan lemond.
E li finn asasine dan Jenin, Wes Bank le 11 Me pandan ki li ti pe fer so travay. Sa travay pu lekel li ti otan pros ar tu fami Palestinyin.
Li ena dub sitwayennte. Li osi Amerikin.
Sa zur la, li ti pe dibute, fer reportaz lor enn atak larme Israel dan enn kan dan Jenin, avek so zile parbal lor li. Lor la ti klerman marke ‘PRESS’ an gran-gran let. Anfas ti ena enn ranze solda Israelyin ki ti’nn tir kut bal dan so direksyon; enn bal finn tus li anba so zorey, ondire finn viz sa plas exak anba so helmet,finn tuy li. Bal ki finn tuy li sorti enn fizi M16 kuma larme Israel servi. Sa li pa sel prev ki larme Israel finn tire pu tuye. Zot finn osi tir kut bal lor so koleg ki ti ar li kan ti sey ris so lekor dan enn plas proteze.
Malgre ki Nasyon Zini finn dimann ki ena enn lanket indepandan lor lamor Shireen Abu Akleh, larme Israel finn deza fer enn seri diferan “zistwar”. Kumansman,Guvernman Israel ti dir enn snayper Palestinyin sirman finn tuy li par erer. Zot ti mem montre enn klip video ki sipoze montre sa, me li finn diskredite anplas-anplas par Al Jazeera. Lerla Guvernman Israel inn sanz koze, inn dir so solda ti pe fer fas enn grup Palestinyin arme. Apre, kan sa klerman pa vre, portparol larme Israel, Ran Kochav, finn mem al ziska zistifye lamor zurnalis Palestinyin par militer Israelyin akoz, li dir, zurnalis “arme ar kamera.” Par sa koze li devwal lefet ki, pu larme Israel, enn linstriman ki servi pu dokimant lor realite e pu expoz laverite, li enn linstriman mortel. Finalman, kan li kwinse net, Guvernman Israel finn vinn ar enn seri koze dekuyone kuma “Buku zurnalist mor, kifer fer tapaz zis kan enn zurnalist Palestinyin mor?”
Laplipar gran medya Oksidantal finn plito rabas tu sa zistwar Israel la. Zot sertennman pa finn anons lamor Abu Akleh kuma enn asasina par larme Israel. Zis Al Jazeera ti fer sa.
Lerla ep! CNN, ki ti plito swiv kuma li abitye tu laliyn Leta Israel alalet,finn anonse ki li finn fer enn lanket, e so rezilta finn aport linformasyon “disturbing”. Anfet, zot finn vini avek nuvo prev ki larme Israel finn komet enn asasina. Zot finn fye lor temwin okiler serye, lor analiz odyo kote balistik, lor etidye tu lang depi kot truv Abu Akleh ek so koleg, lor analiz mark bal lor pye ki ti deryer li, e zot finn konklir ki ena solda Israel otur enn jip larme ki finn viz sa grup zurnalis, fizye zot. Zot finn osi rekeyir temwanyaz depi zurnalis ki solda Israelyin ti pe sible kan li ti pe sey ris lekor Shireen Abu Akleh.
Sa ti premye fwa larme Israel finn asasinn Abu Akleh. Sa ti dan Jenin.
Lerla, kan pe lev so lekor pu so lanterman dan Zerisalem, larme Israel inn asasinn li enn 2yem fwa. Zot finn atak dimunn ki pe sarye so serkey, finn preske zet serkey anba. Ondire, mem kan li fini mor, larme Israel finn atak li.
Tu Leta dan lemond bizin kondann sa asasinasyon la. Nu pe atir latansyon Minis Zafer Etranzer, Alan Ganoo, pu li pran pozisyon. Linyon Afrikin bizin sutenir demand pu enn lanket Nasyon Zini, e denons pei kuma Leta Zini ki pa pe akiz Israel sa asasina la. E purtan, Shireen Abu Akleh enn sitwayin Amerikin.
Israel sible seki expoz so krim kont Palestinyin
Lepep Palestinyin finn, e pe kontiyne, fer fas kolonizasyon pli long e lokipasyon militer pli brital listwar modern. Israel finn kapav perpetye enn tel atrosite e bafwe lalwa internasyonal avek inpinite akoz baking Leta Zini e sutyin pei inperyalist dan Lerop.
Anfet Israel tultan azir pu sey kasyet vyolans ek krim so larme komet tulezur dan Wes Bank, dan Zerizalem Est e dan Gaza. Akoz samem larme Israel tultan bombard batiman televizyon, sible zurnalis ek medya internasyonal. Asasina Shireen Abu Akleh form parti sa kanpayn terer e asasina kalkile Israel kont tu seki oz expoz so krim kont Palestinyin. Israel, dan so asarnman,finn mem atak kortez finerer Shireen Abu Akleh. Kimanyer bann militer Israelyin kapav fer enn zafer osi sadik ki matrak fami ek lezot dimunn ki ti pe sarye so serkey anplin laprosesyon rekeyman ver simityer?
Anfet Israel finn tuy 50 zurnalist Palestinyin dan 20-an. Li finn bles pre 150 zurnalist nek dan dernye katran.
Asasina Shireen Abu Akleh, ki koni pu so lartik ki rakont realite lokipasyon Israel,finn arrive dan mem moman kot pe komemor Nakba (15 Me 1948) setadir kumansman exil forse Palestinyin e destriksyon sosyete Palestinyin.Li rapel lemond seki lepep Palestinyin finn,e pe kontinye, andire akoz lokipasyon, deposesyon, opresyon ki Israel inpoze depi 1948.
Israel anpes lemond konn laverite
Enn grup depite Parlman Linyon Eropyin finn mem bizin anil zot vizit dan Israel apre ki lotorite Israel finn refiz donn enn viza zot sef delegasyon Manu Pineda pu rant dan Palestinn.Sa donn lekter LALIT enn lide ki “lokipasyon” vedir: parlmanter EU bizin mandye enn viza pu al Palestinn ar Leta Israel.Sa delegasyon Parlmanter la ti akonpayne ar enn lekip avoka Eropein ki ti pu examinn seki finn pase apre asasina Shireen Abu Akleh, sirtu atak larme kont lanterman.
Sa asasina la pe vinn dan enn moman kot sityasyon deklas dan teritwar okipe pe vinn deplizanpli “so”,sirtu depi lager dan Ikrenn. Dernye 2 mwa larme Israel finn fer bann latak preske tulezur dan Wes Bank. 30 Palestinyin finn truv lamor e enn 100-enn finn blese. San konte ki depi kumansman sa lane la, 58 Palestinyin finn mor akoz vyolans kolon Israelyin kont zot laferm, zot lakaz, ubyin kan larme Israel demoli zot lakaz. Sityasyon finn ankor exaserbe depi sanksyon US kont Larisi ki finn antrenn ogmantsyon pri lesans, pri fertilizan ek pri manze.
Israel tultan finn benefisye ful baking Leta Zini. Li finn osi gayn sutyin lezot pei inperyalist, bann pei ki pretann zot defanser demokrasi ek drwa imin. Zordi sa bann mem pei la, ki finn amenn Lakur Kriminel Nasyon Zini fer lanket lor krim larme Ris dan Ikrenn, e finn kapav reysi aplik sanksyon kont Larisi pu so lokipasyon ilegal, zot zame pa finn lev enn ti ledwa kan Israel teroriz e masakre Palestinyin, kan larme Israel asasinn aktivis ek zurnalis, kan Israel finn invayir e okip Palestinn.
Shirenn Abu Akleh ti konn rakont realite lavi tulezur Palestinn su lokipasyon.Seki lepep Palestinyin pe viv, li parey sinon pli pir ki Aparteid Sid Afrik. Komye letan ankor Israel pu kontiyn so krim kont lepep Palestinyin?
Israel enn leta orlalwa, enn leta bandi. Bizin izol Israel.
Selman atraver lalit deklas e lalit anti inperyalis kot inifye klas travayer, lazenes e tu oprime antye Palestinn, antye Mwayin Oryan,ansam ar kanpayn internasyonal BDS ki pu kapav amenn lafin kolonizasyon e lafin lokipasyon militer teritwar Palestinn. Li devwar klas travayer ek so lorganizasyon pu solider ar lalit pu liberasyon lepep Palestinyin pu ki alafin zot viv dan dinite. LALIT depi so nesans finn solider dan lapratik avek lalit lepep Palestinyin e pe kontiyne aktif dan kanpayn BDS.