Kan lamas dimunn desann dan lari, fer lemet, zot pa fer li pu naryin
25.04.2022
Ena problem deza pu buku dant nu: pena ase manze dan lakaz, e pri pe ogmante ankor. Pena travay stab ubyin pena travay ditu.
E, akoz nu imin, nu konn get pli divan, nu konn mazinn lavenir: nu truve ki Guvernman pena okenn “plan” pu asire ki nu gayn manze dan lavenir, e ki pri sa manze fitir la li pu stab. Guvernman pena okenn “plan” pu kreasyon anplwa stab pu lamas dimunn.
Reaksyon Guvernman
Alor, initil Premye Minis Pravind Jugnauth ubyin Vis-Premye Minis Steeve Obeegadoo vinn dir ki pri pe monte “akoz pandemi”, ubyin “akoz lager”, ubyin vinn dir kumkwa dimunn desann dan lari “akoz politisyin lopozisyon pe fer konplo”.
Ena pandemi, ena lager, ena popilist. Li vre. Me, pli gran verite se leswivan:
Napena, e napa finn ena, okenn plan guvernman MSM pu fer fas ni pandemi, ki la depi plis ki 2 banane deza, ni “ lefe lager” ki LALIT finn predir depi plis ki 2 banane dan nu trak, lartik, editoryal. E li sa mank enn plan koeran, mank enn program pu sosyete pu pli divan, ki vreman alabaz tu sa seri dezord ki ena inpe partu dan Moris, ki permet popilist kuma Rama Valayden, Bruneau Laurette e lezot lev latet.
Alor, nu akiz guvernman MSM ki li finn promet sekirite alimanter an parol selman. Li pa finn fors tablisman ras mem enn sel arpan so kann, plant manze debaz. Li pa finn fors tablisman re-organiz so karo pandan sa 2-3 an, pu plant prodwi alimanter dan totalite antre-liyn kann.
Nu akiz MBC, koz “sekirite alimanter” e lerla dan mem item nuvel vinn koz mezir guvernman MSM pu met ankor plis sibsid pu plant plis kann ankor!
Nu akiz, totalite lapres ek radyo ki zot tro per pu dir sa 2 mo “ras kann” ubyin mem “fors tablisman”, akoz zot kapon divan puvwar larzan. Oligark Moris pli for ki oligark Ikrenn, pli for ki oligark Larisi, relativ a sosyete dan lekel zot truve – e sa ziska zordi.
Klas oprime
E nu dir, lamas dimunn, klas travayer organize, sak dimunn dan Moris-Rodrig-Agalega ki konn reflesi, nu bizin realize, enn fwa pur tut, e azir lor sa realizasyon ki “desann dan lari”, par li tusel, li pa marse; zame li kree enn pli bon sosyete, par li tusel. O-kontrer, li kapav anpir lavi pu lamas dimunn oprime. Mem, avek bon lintansyon, “desann dan lari” par li tusel, li pa fer enn pli bon sosyete: okontrer, sime ver lanfer li pave ar pavaz bonn-intasyon. Seki neseser se aksyon, inklir desann dan lari, inklir eleksyon, inklir petisyon, inklir tu kalite aksyon protestasyon, inklir lagrev kot napa al travay an-gran-gran-grup mem zur mem ler, me fode li aksyon ki baze lor enn konpreansyon an-komin enn program pu sanz sosyete.
Kimanyer nu anvi sosyete ete? E kimanyer nu sorti kot nu ete zordi, ariv laba? E ki bizin fer pu amenn nu laba. Setadir, par ki stratezi nu ariv laba?
Kan dimunn finn desann dan lari dan Kan Levye, dan Valijee, dan Gran Rivyer, dan Sint Krwa, dan Tru-do-dus, Bobasin, Mangalkan, Bwa Marsan, Semin Grenye partu, li ule dir zot pe viv dan enn angwas akoz 2 zafer: dabor lamonte fles pri danre-debaz, answit li pe arive dan kad enn mank enn tel program e mank enn tel stratezi. Ala travay divan nu: kree enn tel program an-komin, e fasonn enn tel stratezi.
Me, sa li dimann pasyans. Pasyans revolisyoner. Li dimann reynion. Li dimann refleksyon. Li exziz kuraz. Li dimann konpreansyon ki kalite sosyete nu viv. Li dimann kapasite konpran ki sakenn li pa zis enn sakenn, me li dan enn klas sosyal – kot an-gro swa li anplway dimunn ki travay pu li, li met profi dan so pos. Swa li travay ar enn kikenn pu li viv, pu li sirviv, li ek so fami. Li dimann kapasite konpran flo listwar, e kimanyer rant ladan. Li dimann kapasite ekut nu prosen ki kone par natir so travay, kimanyer lemond marse. Samem dan LALIT, nu ena enn Revi sak 2 mwa depi otan lane. Nu rekrit dimunn lor baz sa kalite program-an-formasyon la, lor baz sa kalite stratezi-an-vwa-devlopman la.
Sanzman, kan vini, vinn vit
Tu kapav sanze vit. Me, pa pli vit ki nu degre refleksyon an-komin, pa pli vit ki nu kapav tom dakor lor enn program. Enn program, li sinp. Li pa enn seri ve-pye, kuma “valeurs” ek lezot mo vag. Li pa enn lalist karne rasyon nonpli, kot liste zafer miner enn apre lot – bes tel pri, tir tel lalwa. Non. Enn program li enn konpreansyon an-komin ki bizin fer – ki bizin fer pu amenn sanzman akurterm, ki al dan direksyon sanzman alonterm ki nu pe vize. E sa konesans “ki nu bizin fer”, li baze evidaman lor nu kapasite, ansam, pu analiz sosyete zordi, so diferan klas, e dan ki muvans li pe ale dan listwar. Lerla nu pu tom dakor ki “demand”, ki seri revandikasyon prinsipal, pu amenn nu ver nu bi: enn sosyete egaliter, enn sosyete san klas diferan, enn sosyete lib, enn sosyete san represyon ni militarism ni dominasyon par patriarsi, ni explwatasyon par dimunn ki swaf profi lor travay so prosin.
