Konsta lor parti lopozisyon an 2022
04.03.2022
Apre sirvol Lindsey lor natir bann parti politik opuvwar dan Moris (get lartik), anu get enn ku kote bann parti dan lopozisyon, ki nu konstate. Nu pu get parti ki dan Parlman osi byin ki parti ek grup politik extra-Parlmanter kimanyer zot finn evolye depi eleksyon Novam 2019 fas a guvernman MSM ek so bann alye.
Dan Parlman
Apre plis ki 2 an, rapor defors ant Guvernman ek lopozisyon anterm nomb depite ankor parey malgre enn seri evennman ki finn atak kredibilite guvernman Jugnauth. Guvernman ankor ena 44 depite kont 26 dan Lopozisyon.
Pandan sa 2 an la, depite Abbas Mamode dan lopozisyon (PMSD) finn zwenn MSM dan guvernman e Nando Bodha finn kit MSM e zwenn lopozisyon avek formasyon so parti Ralliement Mauricien (RM).
Tutswit apre eleksyon Novam 2019, PTr, MMM ek PMSD finn demare avek enn kanpayn pu konteste lezitimite guvernman lalyans MSM-ex MMM lor plizir pwin.
Zot ti dir ki sa Guvernman la ilezitim akoz zot finn eli avek zis 37% vot kan, avek enn 3-way split kuma ti ena, mem avek sistem ‘First past the Post’, kapav gayn enn tel rezilta. Lider PTr, Navin Ramgoolam parey kuma so labitid pa finn aksepte defet e finn kestyonn rezilta eleksyon anplas-anplas. MMM ek PMSD finn alatrenn sa kanpayn Ramgoolam pu konteste eleksyon Novam 2019. Enn seri ka lakur finn swiv lor baz diferan pwin, ki inklir kontestasyon rezilta, konteste itilizasyon Computer Room, konteste lor baz elekter pa’nn resi vote etc.
Parkont MMM ek PMSD finn met ka pa kont eleksyon li-mem, me plito ka kot pe dimann rikawnt.
Pandan sa peryod 2 an la, kandida PTr, Lormesh Bundhoo ek Anil Baichoo, finn retir zot ka kont eleksyon. Ka kandida PTr Ezra Jhuboo kot li konteste itilizasyon Computer Room zur kawnting, finn rezete. Parkont, kandida MMM, Jenny Adebiro finn gayn drwa fer so rikawnt. Me, rikawnt finn vinn plizumwin konfirm rezilta Novam 2019. Pli bizar, kandida Adebiro finn demisyone depi MMM zis apre rezilta rikawnt lor baz ki li pa finn gayn sutyin depi ladireksyon MMM zur rikawnt, e mem avan.
Lopozisyon ankor ena ka dan lakur, ki tuzur pe debat swa pe atann zizman.
Zis apre eleksyon Novam 2019, PTr, MMM ek PMSD finn kordinn zot aksyon alinteryer Parlman avek Arvin Boolell kuma lider lopozisyon. Me sa kolaborasyon dan Parlman ant parti lopozisyon pa finn dire pu lontan, apre kreasyon ‘L’Entente Lespoir’ avek MMM, PMSD, Bhadain ek Bodha. PTr finn exklir limem depi L’Entente lor dezakor avek Bérenger konsernan so pozisyon ki Navin Ramgoolam pa prosenn kandida pu pos Premye Minis. Swit-a sa konfli dan lopozisyon, Xavier Duval finn ranplas Arvin Boolell kuma Lider Lopozisyon, etan done L’Entente ena 14 depite kont 12 dan PTr, e Bérenger ti refiz aksepte rol la mem si MMM pli gran ki PMSD anterm nomb depite. PTr, MMM ek PMSD dezespere. Eleksyon zeneral kapav lwin divan. E zot tu ronze ar bann problem intern, mem si zot pe fer sanblan tu korek. Pur lemoman ena koz-koze kinn demare ant Paul Bérenger ek Navin Ramgoolam an preparasyon eleksyon Minisipal ek Eleksyon Zeneral pli divan. Sa rankont deza pe fer problem alinteryer sak sa sa bann parti la, ki dezespere. Zot tu pe sibir atak depi Guvernman MSM anmemtan ki zot pe perdi inpe lavaper akoz lopozisyon popilist andeor Parlman pe griynot depi sakenn so labaz elektoral. Sak sa bann parti dan lopozisyon pe travers bann kriz intern anplis ki kriz kan zot ansam.
PTr
Apre eleksyon zeneral, PTr ena mazorite depite dan lopozisyon e Arvin Boolell vinn lider lopozisyon. Sa par limem li potansyelman enn surs konfli ant Navin Ramgoolam ki lider PTr andeor parlman ek Boolell ki lider PTr dan parlman. Arvin Boolell kwinse suvan, dan sans ki li pa kapav pran linisyativ, e li bizin azir dapre Ramgoolam.
Nu truv osi konfli lor diferan pozisyon dirizan PTr finn pran lor lager uver ant Shakeel Mohammed ek Roshi Bhadain, tulde dan Lopozisyon, lor Radio Plus. Roshi Bhadain ansam ek MMM, PMSD, RM (Nando Bodha) dan L’Entente Lespoir. Mem moman ena koz-koze ant Navin Ramgoolam ek Bérenger ena sa lager uver ant bann partner dan lopozisyon.
PTr pe sirman gayn difikilte pu zwenn kuma enn parti, e alor bann dirizan pe pran pozisyon lor diferan size kuma fek la depite Eshan Joomun finn dir ki pansyon vyeyes bizin “means tested”. Eski lider PTr ek lezot dirizan, alor, finn sanz zot pozisyon, e asterla dakor ar sa pozisyon la? Sa montre nu leta dekonpozisyon PTr ki so BP pa pe mem pe kapav zwenn.
MMM
Vag demisyon depi diferan striktir MMM finn kontinye. MMM antan ki parti, ki lontan ti ena striktir onivo nasyonal, finn lamine ar demisyon e zordi finn redwir a enn parti ki sirtu reprezant tit-burzwazi dan elektora irbin. Dirizan MMM atribiye sa seri demisyon a operasyon aste-vande depi MSM, ki kapav vre, me ki osi expoz febles MMM ki ena manb ki finn zwenn MMM pu tiket san angazman. Sa li enn rezilta lefet ki MMM nepli ena enn program, me kuma lezot parti burzwa, prezant enn lalist mezir e koze vag lor “valeurs”.
MMM pe pas letan pu fer kalkil elektoral san ki ena enn program ki reponn a problem imedya lamas dimunn ek klas travayer. MMM finn likid limem kuma enn parti ki reprezant lintere klas travayer, e sa kumanse depi 1981 vini-mem depi moman ki li abandonn lalit de klas e adopte “nuvo konsansis sosyal”, dimoman anmemtan ki li fer lalyans ar Harish Boodhoo e lakor ar Sylvio Michel, tulde lor baz kominalist. MMM telman finn afebli ki zordi li suvan truv li dan pozisyon anbarasan kot li alatrenn sa lopozisyon popilis Bruneau Laurette ek Rama Valyden.
PMSD
Apre eleksyon 2019, PMSD finn retruv li avek 5 depite, me lerla sa osi finn redwir a 4 depite apre ki depite Abbas Mamode finn demisyone pu zwenn MSM.
Finn ena demisyon lezot manb so biro politik pandan sa peroyd la. Avek 4 depite dan lopozisyon Xavier Duval finn vinn Lider Lopozisyon kan Arvin Boolell finn return pos la apre dezakor avek L’Entente L’Espoir. Avek repriz parlman le 29 Mars, eski sa pos la pe return ar Arvin Boolell apre koz-koze Ramgoolam-Berenger? Nu pa kone.
Ralliement Mauricien (RM)
Lopozisyon dan parlman finn perdi depite Abbas Mamode me finn gayn enn nuvo veni swit a demisyon Nando Bodha depi MSM pu form RM. Byin vit RM finn zwenn L’Entente L’Espoir e prezan dan konferans depres sa regrupman la. Nando Bodha ki gayn ponpaz lapres pro-MMM e finn montre so lanbisyon pu vinn Premye Minis, e li pe fer ennde reynon dan rezyon riral pu prezant sa nuvo parti la.
Nando Bodha ki ti enn minis dan guvernman MSM finn konplis ar plizyer desizyon anti-demokratik sa guvernman la. Asterla Bérenger pu itiliz li kuma enn stepne kan pe negosye lalyans ar Ramgoolam, kuma petet Ramgoolam pu servi Laurette ek Valayden ki ena tandans pro-PTr.
Emerzans muvman popilis andeor Parlman
Apre eleksyon Novam 2019, PTr, MMM ek PMSD ti kordinn zot aksyon onivo parlman, kuma mo finn mansyone. Zot ti mobilize sirtu otur kanpayn kontestasyon eleksyon avek tu sa bann ka lakur, laplipar feb net. Byin vit sa kanpayn la finn perdi lavaper a enn tel pwin ki okenn zurnalis pa ti prezan dan Lakur Siprem pu premye ka ki pe an-pran mem.
Kan bann parti lopozisyon dan parlman an kriz, enn seri lezot evennman finn arive dan sa 2 an la, ki finn kontribiye pu kreasyon enn lopozisyon popilis ki finn serf lor tu kalite move politik MSM e lor tu kalite mekontman ki ti ena kont guvernman MSM.
- Finn ena propagasyon pandemi Covid-19 e promilgasyon lalwa Quarantine ki amenn restriksyon lor drwa ek liberte lamas dimunn, e atak klas travayer so drwa lagrev. Pandan sa peroyd la ti ena skandal otur tennder pu aste mask, ekipman ek medsinn, kot bann proteze guvernman MSM finn dekros kontra mirobolan atraver emergency procurement. Finn ena osi fermtir frontyer ki burzwazi dan lotelri ek dan lapres ti opoze.
- Dan Sid-Est, finn ena nofraz Wakashio avek polisyon lagon ar fwit delvwil ki finn reprezant enn menas direk lor rant peser, proprieter ek travayer kote plezansye ek ti komers, osi byin ki travayer lotel dan sa rezyon la.
- Dan sirkonskripsyon No. 8, finn ena dekuvert kadav enn azan MSM, Soopramanien Kistnen ki lanket zidisyer finn konklir enn asasina. Ex-minis Yogida Sawmynaden finn bizin demisyone kuma Minis, swit-a enn seri suzantand e mem alegasyon so inplikasyon direk ubyin indirek dan lamor S.Kistnen.
- Finn ena nofraz remorker Sir Gaetan avek lamor 3 ofisye e enn ki finn disparet swit a sa aksidan dan lamer.
- Finn ena lalwa CSG ki enn tax lor Gro Lapey ek Patron. Sa tax la finn amerd gran kad osi byin ki patron.
Sa bann evennman finn kontribiye pu formasyon enn lopozisyon popilis andeor Parlman avek Bruneau Laurette, Rama Valayden, 100% Citoyen ek par fwa Rezistans. Finn ena gran, gran manifestasyon ki regrup tu fristrasyon, san enn demand koeran ek kler. Demand prinsipal ti BLD. Sa muvman finn ris deryer zot PTr, MMM, PMSD, Roshi Bhadain so Reform Parti e sa, par limem, ti enn surs buku konfli alinteryer.
Sertenn moman ReA finn detase lor baz ki zot pa pu asosye avek parti tradisyonel, me finn kontiyn inisye bann aksyon otur evennman Wakashio inpe dan zot stil. Savedir fer enn aksyon pu gayn kuvertir lapres apre fer enn lot, apre fer enn lot san ki azir avek konsistans otur enn program koeran.
Asterla, sa regrupman Bruneau Laurette-Rama Valayden-Dev Sunnasy-J.C. Barbier pe anons formasyon enn parti politik pu byento. Li enn regrupman ki finn afebli e, li osi, li dezespere swit-a efritman sutyin masif ki ti ena enn an desela.
Andeor parlman ena osi Roshi Bhadain ki finn zwenn L’Entente L’Espoir MMM-PMSD-RM me li, li anger avek manb PTr Shakeel Mohammed. Asterla, Roshi Bhadain finn sorti lor kosyon swit-a akizasyon ki ena kont li pu so konplisite dan kokin dibwa tek ki apartenir a Leta.
Ena osi Les Verts Fraternels ki pran ennde linisyativ otur komemorasyon abolisyon esklavaz ek lor lanvironnman. Sa parti la pa finn asosye avek muvman popilis, ki finn emerze apre eleksyon, me finn kontiyn kombat lor so bann tem politik ki li finn devlope lor letan.
Konklizyon
Fas-a sa bann parti lopozisyon ki, pu diferan rezon, dezespere, e ki kontiyn opere dan enn inkoerans indestriptib, dan sa lopozisyon a MSM la, ena LALIT osi.
Nu reprezant enn lorganizasyon politik koeran ki travay lor baz enn program baze lor kimanyer sort dan realite aktyel pu ariv kot sosyalism. E nu finn chalennj MSM lor bann pwin serye: so politik lor kestyon kann, so politik lor kestyon donn bay USA pu Diego Garcia, so politik pu les tablisman bayant later agrikol pu vila, so politik langaz, so politik lozman. E nu pe reponn a kriz aktyel ki klas travayer ek dimunn mizer pe fer fas. Me, kuma sa kozri la montre, li inposib pu LALIT travay ansam avek enn tel panye krab dan lopozisyon kont MSM. Nu bizin fer li tusel – ubyin, kuma nu fer, ansam ar sindika ek lezot lorganizasyon travayer ek fam ek konsomater.
NOT: Sa papye la ti prezante dan enn Seminar LALIT ki ti pu fer le 20 Fevriye, me akoz siklonn finn ranvoye enn semenn ziska 27 Fevriye.
Rada Kistnasamy
Pu LALIT
