Galleries more

Videos more

Dictionary more

Blog 2 – Fer Fas Danze Kovid e Konbat pu Anpes li Propaze

17.11.2021

Partisip dan enn renyon atraver Zoom avek kamarad, koleg depi antye Moris montre nu, layv-enn-dayrek, vites san relas avek lekel Kovid pe propaze– sirtu dan so form tirbovaryan Delta. Dan enn vilaz misye-madam inn desede – madam la ti, ilevre, ena kanser. Zis dan enn kolez, enn zelev inn perdi so mama ek enn lot zelev inn perdi so papa. Nu aprann ki enn nu manb, enn ners, apartir asterla, pe travay dan enn lasal kot ena pasyan teste Kovid pozitiv, setadir rekumans avek konbinezon astronot dan sa saler lete. Enn lot manb ners, ki finn travay pandan enn long dire dan ICU Lopital ENT, finn transfer pu al fer enn travay mwin lur dan enn lot lopital pu enntan. Enn brek depi PPE. Alor, kuma enn sosyete, partu kot nu gete, nu pe truv danze anfas. Plizyer dese ek travay dir staf lopital tulede donn nu enn vi-dansanb sityasyon. Ek sa vi-dansanb, asontur, bizin insit  nu rant an aksyon pu nu kapav ralanti vites propagasyon.


Sa amenn nu lor kestyon vaksinasyon. Nu finn usi aprann ki parmi seki ti pe refiz fer vaksin, seki ti pe ezite ubyin seki ti pe zwe sove, pe finalman realize, ki finn ariv ler pu vinn delavan ek fer vaksin – kumsa kapav ralanti vites propagasyon, ena bizin al bann plas kot bizin ena prev vaksine, ek ena lezot parmi akoz zot lafreyer atrap enn form grav Kovid. Anfet, ena lake kot dimunn pe al fer swa premye doz uswa burster doz. Sa, asontur, ankuraz nu pu kontinye fer zefor pu ankuraz dimunn nu kone ki pe refiz al fer vaksin ek, dizon, ofer pu akonpayn zot, uswa fer seki neseser pu ed zot ed nu tu.  Sa seksyon la amenn nu lor paz 15 lagazet Le Mauricien yer, kot ena de lartik de so pli pir espes inn gayn lespas: enn par enn kandida, li paret, Reform Party Roshi Bhadain an 2019, Ismael Nazir, kot li pretann “seki vaksine ”(tradir mo-ta=mo depi Franse) enn danze potansyel pu lasante sosyete Moris [“les vaccinés (sic)sont un danger potentiel pour la santé de la societé Mauricienne”], seki li apel “masak” (tradiksyon verbatim) [“le massacre” (sic)],mem parey, kuma Trump, komkwa “vaporizasyon avek haydrozenn peroxayd dan bann ler fix ek regilye[“nebulisation au peroxyded’hydrogène périodique mais regulière”]kapav marse pu sov lavi seki deza vaksine. Samem dimunn, pa kone pu ki rezon, gayn enn lespas regilye dan paz lagazet Le Mauricien lor plizyer lane. Si vremem li samem Ismael Nazir ki ti enn kandida Reform Party, kapav Roshi Bhadain pu bizin disosye avek li. Dezyem lartik sinye Eliezer Francois kot li pe site depi Labib “Les seki teste pozitiv al vaksine”(tradir depi Angle mo-ta-mo) [“Let those who are tested positive be vaccinated” (sic)]. Kan donn lespas pu sa kalite lartik la pandan enn pandemi li kumadir u pe donn enn oparler ar kikenn ki pe kriye “Dife” dan enn stad ranpli kot tu Exit ferme ar kadna. Sa li klerman mortel. 


Dan renyon lor Zoom, nu finn aprann partu dan pei, lor sa dernye de zur, finn ena mwins dimunn dan transpor piblik, mwins dimunn dan labutik ek sipermarket, ek mwins dimunn pe sorti. Sa li bon. Nu bizin rapel se samem, sakenn nu aksyon, ki pu responsab pu kal vites transmisyon viris. Nu aprann ki dimunn finn aprann, san bizin servi vyolans ek menas, pu sutenir enn kontroler bis kan li met kikenn su ki ti pe refiz met mask (purtan li ti ena enn mask). Li ti plis difisil dan enn lot bis, kan pasaze inn met kikenn deor kan enn lot pasaze anons lezot pasaze ki sa madam la finn teste Kovid Positiv lopital ek li lor so sime pu al lakaz. Nu finn diskite ki u fer dan tel sityasyon – ek finn ena plizyer lide. Panse ki u pu sigzer Sofer ek Kontroler dan enn tel ka? Travayer lotel turist dir ki staf ek viziter byin strik dan swiv prekosyon saniter – avek exepsyon remarkab, nu tann dir, enn-de Morisyin ris ek zot fami, ki pa swiv tu prekosyon kuma bizin.


Dan ena mes lor sayt travay, travayer pe al manze an ti grup par shift – akoz zot ena pu tir zot mask pu zot kapav manze ek bwar.


Nu finn aprann kuma bann vwazin inpe partu pe al fer shoping pu seki dan oto-izolasyon, ek apandan sak komisyon lor dimunn so laport lanturaz.


Pu rezime, nu bizin mintenir nu prop res-lakaz volonter otan ki nu kapav. Anmemtan ed tu dimunn ki finn deside pu al fer vaksin. Tretman pu pasyan avek Kovid kapav pu gayn li lane prosenn me li pa pu ranplas vaksinasyon me li pu plito vinn ranforsi vaksinasyon. Alor, antretan fode pa seki pankor vaksine servi sa posib medikaman tretman Kovid kuma enn pretex pu pa al fer vaksin. 


Lindsey Collen


Pu LALIT 17 Novam, 2021