Galleries more

Videos more

Dictionary more

Roland Bousac – Obityer

27.09.2021

Roland Clovis Bousac, manb Komite Santral LALIT, finn desede gramatin boner dan Lopital Jeetoo le 26 Septam. 


Li ti brav ziska lafin, apre enn-an maladi. Li ti ena 80 an. Li ti kontiyn donn kudme aktif ziska sa lane la, mem kan li pa ti byin ditu. Pu Revi 145, li ti pe sey vini pu kolasyonn paz Revi, kuma li abitye, me li pa ti ase byen. 


Premye fwa mo truv li ti dan enn Fet Kiltirel Soley Ruz lor laplaz Flik-an-Flak, kan Bam Cuttayen ek Micheline Virahsawmy ti a zot nivo lamizik pli siblim, mo krwar pu Lane 1975-76. 


Avan li zwenn LALIT, li ti’nn deza enn militan politik. Li ti dan MMMSP ziska parti la ti disud an 1982. Li ti parmi fondater Federation des Travailleurs Unis e li ti enn mener dan so prop sekter travay e ti donn kudme met dibut so sindika, Cold Storage Workers’ union. Pandan gran muvman lagrev Ut ’79 e pandan muvman lamas dimunn ver Septam 1980, li ti parmi reprezantan FTU, dan lidership GWF-FTU-OUA.


Seki ti spesyal ar Roland, se li ti enn sa bann rar lider klas travayer ki finn res politikman aktif anmemtan pandan bann lane “up-turn” dan lalit klas travayer dan bann lane 1970 ek 80, e li ti res osi aktif, sinon pli aktif, dan bann deseni kot nu finn sibir enn “down-turn”, e kot klas kapitalis finn angres li, ranforsi li, vizavi klas travayer. Petet so sans limur – li ti ena enn sans limur telman vif – ki finn permet li sa flexibilite pu li aktif dan bann lane lespwar pu klas travayer e dan bann lane buku pli difisil. Anfet, li ti ena kapasite pu riy swa birokrat sindikal, mem kan zot pe vande, swa travayer avek lide reaksyoner, ki li ti truv ridikil e kont zot prop lintere deklas. Anplis so sans limur, li ti ena kapasite, mem li enn dimunn ase trankil – anfet li ti kapav silansye dan trwa-kat reynion antye – enn sel ku, li pran laparol, li denons argimantasyon kikenn, li fer enn long diskur. Sirtu kan li truve ki kikenn pe al ver fer enn erer grav, pran enn sime ki pu amenn klas travayer dan tru, li santi li bizin averti u ki u dan erer. E lerla, kan li fini koze, li fixe u ar so regar. E so silans, so kalm, so serenite abityel returne. 


Anfet, li ti pandan kat banane kan All Workers’ Conference ti inifye muvman sindikal an antye kont neo-liberalism ek privatization 1996-2000, kan li ti parmi delege ki reprezant FTU ki li finn deside, li finn explik nu, pu zwenn LALIT. Alor, kumsa li ti kontiyn lalit sindikal, me aksantye so langazman politik antan ki militan politik. Sa ti so lafors. 


Li ti enn manb regilye dan Brans LALIT Port Louis, osi byin ki manb Komite Santral, e li ti pran so tur dan Biro Politik. Li enn sa bann intelektyel dan klas travayer – ki pena ledikasyon formel ditu – ki konn plis lor natir lalit ant klas, e lor natir Leta, par pir lexperyans, par pir partisipasyon, par pir analiz dan bann reynion. Li enn dimunn ki konn fer so lespri travay. Li ti enn panser indepandan.


 Li finn kandida LALIT pu eleksyon zeneral dan de dernye eleksyon.


Li enn dimunn ki zame pa rat enn manifestasyon lor enn pwin ki li dakor. Kan li dan lekip kolaz lafis politik, li metikile lor ki kote bizin kol lafis – enn perfeksyonist ki ti konpran sinifikasyon politik enn kolaz lafis – pa zis so mesaz, me ki kote afis li. Zame li pa ti rat enn distribisyon trak – li ti dan lekip Lagar Dinor, e parfwa Lagar Viktorya. E, so bann matlo dan sa 2 lagar la kan distribiye trak LALIT dir ki zame pa bizin sonn li pu lev li: si randevu 6-er dimatin, li vini a-ler. Si li 5:30 gramatin, li vini a-ler. Li finn partisip dan tu kanpayn LALIT – depi kanpayn pu servi later pu kreasyon anplwa ziska kanpayn sutyin pu Palestinyin, depi lor langaz maternel, ziska lalit pu fer larg Oscar Lopez Rivera, depi lalit sindikal ziska lalit kont Apartheid dan Sid Afrik. Li ti tultan prezan. Li ti ena so prop rezo pu distribisyon militan pu Revi LALIT. Kote pratik, li ti tultan a-zur ar so oto-tax, ki ful manb LALIT peye tule-mwa. Li amenn so Kart Manb, li peye rekta. Zame li dwa. E si enn lot manb pe organiz enn minibis pu Rezyonal pu enn Seminar, li pu premye pu vini avek so kontribisyon, kare-kare, pa bizin zame al rod li. 


Roland ti osi enn sanpyon dan zwe domino. Li tultan gayne. Byin vit li ariv kone ki but sirman ena dan lame so adverser.


Dan LALIT, tu nu manb pu byin mank Roland. Li ti kontan bwar kafe nwar – avek 4 kuyer disik. Si u dir “Kat?” li riske reponn, “Ena peniri?” Sa ti so sans limur.


Nu prezant nu kondoleans ar so partner, Corinne, so garson ek so frer, ek tu lezot dimunn dan so fami.


Lindsey Collen, lor nom tu dimunn dan LALIT.