Galleries more

Videos more

Audio more

Dictionary more

Papye lor Organism Zenektikman Modifye ki ti prezante dan lansman kanpayn politik ekonomik alternativ

20.01.2005

OGM



Tu dimunn kapav finn tand koz Koze OGM, buku pliblisite finn ena lor la kumkwa li pu fini lafaminn dan lemond, me ki li ete ofe? OGM li enn organism ki dimunn inn modifye so bann zenn pu donn li bann lezot propriete. Enn zenn se enn parti dan enn organism (par ekzamp enn lagrin) kot so bann propriete ki li ena inn fini programe. Zot fer sa pu ogmant rannman enn lagrin ki nu plante ek pu fer li vinn pli rezistan kont bann bakteri, parazit ek kondisyon klimatik. Me so bann danze li dan trwa fason.



Premyerman li detrir lanvironman, parski labriz ek insek polinater kapav kontaminn lezot plant ki dan la natir uswa lezot plantasyon ek OGM kapav fini bann insek ki bon pu ekosistem.



Dezyemman so konsomasyon kapav byen danzere pu lasante, dayer resers pa finn fer lor enn long peryod letan lor lefe OGM lor lasante.



Trwazyemman zot komersyaliz li dan enn fason pu ki zot ena kontrol lor planter ki servi li pu prodwir manze. Zot fer sa par tir patant lor bann lagrin la pu anpes dimunn servi fri so premye rekolt enn dezyem kut pu gayn lagrin pu seme, ek usi par prodwir insektisid ek erbisid ki al zis ek sa lagrin la ek kot zot ankuraz dimunn servi plis erbisid ek pestisid.



Dan Moris guvernman MMM-MSM ti pas enn lalwa lor OGM an Mars 2004 ki donn enn kad legal ki permet itilizasyon ek marketing OGM dan sekter alimanter ek agrikol. Klerman zot finn fer sa su enn lobi dan miltinasyonal kuma Monsanto, Novartis ek Avantis; ek sa malgre ki dan lemond antye ek usi dan Moris ena bann muvman progresis (Lalit parmi) ki finn fer protestasyon kont sa bann kalite lalwa kot bann guvernman pe sutir vis bann miltinasyonal pu profi enn de gran misye ek kot pe met an danze lavi lor nu bul later.



Ala bann demand ki nu panse ki pa zis rezonab me ki usi irzan pu protez lavi lor nu bul later ek pu anpes nu vinn esklav bann miltinasyonal:



(Mo finn fer enn melanz ant bann demand ki ti deza ena dan protestasyon komin kont OGM an 2004 ek bann nuvo demand ki dan nu liv program ‘politik ekonomik alternativ'.)



1. Rezet tu propagann bann konpanyi miltinasyonal ek sekter prive lokal kumkwa pe fer OGM pu sanse diminye sufrans dan lemond.



2. Demand retre imedya lalwa "Genetically Modified Organism Act" ki Guvernman MMM-MSM-PMSD-FTS-Les Verts finn mete.



3. Demand ki Guvernman vinn delavan avek enn proze de lwa ki exize ki tu manze inporte ena enn letiket ki li "GMO-FREE".



4. Demand konversyon a enn prodiksyon alimanter masiv atraver metod "organik" ek "green" lor enn lesel imans, pu marse lokal ek pu exportasyon. (Sa lesel imans kapav gran inite kuma tablisman aktyel ek usi buku buku inite pli tipti ki travay ansam kuma veritab korperativ) Kumsa Moris kapav konturn dezas ki lindistri sikriyer pe fer fas avek demantelman protokol disik e an mem tan vinn an avan gard prodiksyon alimanter ki "garanti-non-OGM" (GMO-FREE). Sa pu kree buku lanplwa anmemtan gard moris so leritaz natirel an armoni. Nu ena lavantaz ki Moris enn seri lil alors nu lagrikiltir kapav proteze kont kontaminasyon OGM.



5. Bizin enn politik ki batir konesans siantifik lor konesans ek lexperyans ki planter, elver ek peser finn akimile lor enn long peryod. Liniversite Moris bizin oryant resers ver prodiksyon agrikol baze lor devlopman konesans tradisyonel, pa lor so ranplasman. Sa resers la bizin oryante ver sekter agro-alimanter plito ki ver prodwi ki ena zis valer azute komersyal a-kur-term. Ek exige ki tu resers-ek-developman fer par Guvernman san okenn linflyans ni larzan depi sekter prive ni konpanyi miltinasyonal.



6. Bizin stop tu OGM ki fer lor baz profi. Guvernman bizin sanz lalwa lor bio-teknolozi pu ki li baze lor "Precautionary Principle" setadir ki li devwar sa konpanyi ki pu vann kitsoz ar piblik pu limem o-prealab vinn pruve ki li pena lefe nefast lor enn itilizater fitir. Moris bizin devlop enn marse pu prodiksyon agrikol ki "Guaranteed GMO-FREE".