Galleries more

Videos more

Dictionary more

2em Lokdawn – Zur 30 – Lor Vaksinasyon

08.04.2021

Ena dimunn drol lor kestyon vaksin. Zot kone vaksin finn sap sosyete imin depi lavaryol, lakoz prinsipal buku buku lamor. Plis ki 30% ka infeksyon lavaryol mor, sirtu zanfan. Kanpayn vaksinasyon ti telman enn sikse partu ki ariv 1980 WHO sertifye ki maladi la finn eradike dan lemond. Ereka!


Dimunn usi konn polio, responsab lamor ek paraliz par milyon zanfan, inn plizumwin vinn su kontrol onivo mondyal. An 2018, ti sertifye eradikasyon de dan sa trwa diferan tip polio. Zis trwazyem tip inn kontinye persiste. Li finn persiste zis dan enn rezyon, Afganistan ek Pakistan. E ala enn leson bulversan.


Vre zistwar deryer kimanyer kanpayn vaksinasyon al derape dan sa rezyon la anseyn nu enn leson. Li montre nu ziska ki pwin enn leta nasyon kapav frwad ek fupamal. Isi mo pe fer referans a Lamerik. Ala seki finn arive.


Nu pe koz 2011. Lamerik ti ule kut-ke-kut gayn Osama Bin Laden, mor u vivan. Zot inyor lalwa internasyonal. Zot organiz enn program vaksinasyon manti-manti. Mo repete, zot organiz enn program vaksinasyon bidon. Li ti nek enn kuvertir pu kokin DNA depi Osama Bin Laden ek/ubyin so bann zanfan ki viv dan Pakistan. – pu enn lexersis idantifikasyon. CIA ti pe kont-verifye so idantite avan lekip Navy Seals, inite spesyal Lamarinn militer Lamerik pu rant direk dan Pakistan pre kot Islamabad par elikopter, fer enn lennding katastrofik, rod ek kidnap Bin Laden, tuy li ek lerla, zot deklare, inn al zet so lekor dan lamer parla. (Konportman sivilize sa?) Enn fwa laverite sokan lor Lamerik so “program vaksinasyon” bidon ariv ziska dimunn dan Pakistan ek dan Afganistan, ditor ti fini fer kont tu zot kanpayn vaksinasyon. Enn tel fyasko total, asontur, “antrenn anilasyon tu lezot program vaksinasyon internasyonal, ki asterla konsidere kuma enn kuvertir pu maske espyonaz Amerikin.” Mo pe site depi meyer lartik* zame ekrir lor exekisyon extra-zidisyer Bin Laden, par enn top zurnalist investigasyon Seymour Hersh*. Kan eski Lamerik pu dimann eskiz pu sa? Kitfwa so ler inn arive asterla kan pe telman bizin fer vaksin.


Dan Pakistan ek Afganistan, Lamerik so inpinite ek so barbari literalman defye larezon. Laba, retisans kont vaksin, uswa refi-kategorik vinn “rezonab” an repons a loperasyon grotesk CIA. Sa ti arive, les mo rapel lekter, su Prezidan Obama. Li fer u ganase. Me li finn relman arive.


Anmemtan, teori konplo finn tultan plis trape otur kestyon vaksin. Wadire zot zwe lor dimunn so krwayans kot bann bondye pa pu al sem enn tel pagay par kree et imin telman frazil e pa kapav defann kont bann form miner lavi kuma viris. E viris so sel remed li truv dan enn sinp vaksin invante par imin.


Tutfason, mem kan dimunn partu dan lemond kone zot zanfan fer plizyer vaksin pu anpes zot malad e mem mor, malgre sa zot kapav perdi konfyans dan vaksin. Dan Moris par exanp, li enn rutinn pu zanfan e sa li enn but formidab dan lasante prevantiv, vaksine kont tiberkiloz, enn form dyare sever, epatit, dipteri, meninzit, tetanos, polyo, nemoni, laruzol, malad muton ek laribeol usi koni kuma laruzol Alman ek papillomavirus. Sak lane, vye dimunn, usi pli zenn avek lasante frazil, fer vaksin linfliennza. Kan u mars lor enn kulu ruye, u al fer enn pikir tetanos pu topep seki u ti deza fer dan lekol. E kan u vwayaze, u al dan enn seksyon Guvernman ek fer u doz tifoid ek lafyev zonn. Dimunn konn sa, avan eradikasyon sa bann maladi la, u ti bizin ena u ti liv vaksin ubyin u Kart Zonn, zis akote u paspor ek viza, pu permet u kit pei ubyin rant dan ninport ki lot pei. Ziska ler u pa kapav vwayaze pu al sertenn pei, uswa returne depi sa bann pei la, san vaksin Lafyev Zonn. Ena enn provizyon WHO date depi 1969 lor enn Sertifika Vaksinasyon Internasyonal u Profilaxis (ICVP [International Certificate of Vaccination or Prophylaxis]).


Tutfason, lor dernye 10 a 30-an, dizon, finn ena enn renuvo dan sa kanpayn anti-syans pu fann tu kalite absirdite. Ena mem al aval foste komkwa vaksin ena enn maykro-chip ki, sipozeman, inzekte ar u san u kone. Foste kapav et li al ranforsi par lefet, mo pe sipoze, ki zanimo gayn zot vaksin ek maykro-chip anmemtan,? Lerla, Bill Gates dan kitfason prezante kuma enn servo tu sa bann program imaziner. Li finn, efektivman, sutenir kanpayn vaksin ek li efektivman furni mustiker kont mustik pu anpes dimunn mor avek malarya. Lezot dimunn mintenir ki vaksin Kovid li initil pu tu kalite rezon bizar: sanse Kovid vinn depi rezo 5G. Tandi ki lezot – kumanse par ex-Prezidan Lamerik – parfwa dir li enn larnak, Kovid pa existe.


Yer, Associated Press ti pibliye enn analiz lor persistans dimunn pu al kwar tu kalite konnri. Li paret dimunn kapav gayn “enn santiman fose lor zot puvwar” dan enn lemond kot zot santi zot pena okenn puvwar. Teori konplo, “par ofer enn explikasyon kasyet ubyin sekre ... donn seki kwar la enn santiman ena kontrol lor sityasyon ki sinon paret arbitrer ubyin efreyan.” Dimunn ki kwar dan teori konplo zot byin regardan: zot kwar zis dan syans-sarlatan, zame dan syans. John Cook enn syantis kognitif exper dan teori konplo dir dimunn kontan explikasyon farfeli lor bann “gran” evennman. Kan blam kiksoz kuma “sovsuri”, li dir, “li sikolozikman pa sifi pu satisfer” zot. “Sa volonte la telman for, Cook dir, ki dimunn suvan al kwar dan diferan teori konplo kontradiktwar,” pu sit depi AP. Dan sa mem fule la, enn misye 26 an apel Daniel Roberts, ki finn fer so vaksin Kovid malgre so fami antye kont vaksin, dir so paran “dan kumansman ti kwar ki COVID-19 ti liye avek lantenn-rele telefonn portab, avan desid pu al kwar viris nek enn larnak. Zot pa ule ekut ditu, li dir, okenn linformasyon depi bann exper medikal.


Ki pe propoze, dan analiz AP, pu diyl avek sa “lepidemi” pu al kwar tu sort kalite betiz? Tu pran depi so kur lor panse kritik ek sansibilizasyon lor media – pu nu tu – pu ena plis responsabilite depi bann proprieter sosyalmedia, bann ki fer profi lor lamas dimunn kuma trupo dan deplizanpli tu kwin ek rekwin dan Internet, pu seki zot pibliye. Sa ule dir bizin tret konpayni sosyalmedia plis kuma lagazet ek non pa kuma enn servis livrezon lapost.


Alor, dan Moris, pu reponn a opozisyon irasyonel lor vaksin, nef lorganizasyon finn vinn ansam, e konzwintman finn siyn enn Deklarasyon lor Vaksin Kovid kot kuver plizyer laspe lor sa kestyon la. Yer, ti avoy li a lapres.


Apre mo sinyatir ek futnot, u pu gayn text integral Deklarasyon la.


Lindsey Collen


 


* An 2015, top zurnalist investigasyon Seymour M. Hersh ti ekrir enn lartik lir par plizyer milyon dimunn. Li enn lartik fode lir.


Linnk: https://www.lrb.co.uk/the-paper/v37/n10/seymour-m.-hersh/the-killing-of-osama-bin-laden


 


Deklarasyon Komin lor Vaksin Kovid


Premyerman, nu, bann sinyater, pe fer enn apel a tu rezidan Repiblik Moris pu fer vaksin Kovid. Vaksinasyon kont Kovid protez enn individi vaksine, so fami, kamarad ek koleg; li protez travayer frontlayn ki, kan zot pe okip nu tu, zot ena pu sarye fardo lepidemi; e usi, plis inportan ankor, li protez totalite popilasyon, inklir tu lezot dimunn ki pa pe kapav fer vaksin – pu rezon kuma lasante, laz, groses.


An partikilye, nu fer apel a tu travayer lasante, ek tu lezot travayer frontlayn inklir personel anseynan, ki pankor fer zot vaksin, pu al fer li. Travayer lasante, sirtu staf nersing, bizin rasir piblik – inklir tu sa bann dimunn avek enn lafreyer pikir – e, pu kapav fer sa, zot bizin inn fini fer vaksin zotmem. Travayer lasante usi ena, par natir zot profesyon, enn devwar etik profesyonel vizavi dimunn malad anba zot sarz, ki par definisyon, byin suvan, frazil. Zot bizin evit ki zot pa al transmet viris par aksidan, kan zot pe pran swin zot pasyan. Asterla, inn al kone ki vaksin drastikman diminye risk propaz maladi.


Anplis, akoz linportans swin lasante pandan enn lepidemi, travayer lasante ek piblik tulede ena enn devwar swin anver enn sistem lasante iniversel, gratis, limem.


Dezyeman, nu lans enn apel a Guvernman pu sutenir, ek aktivman promuvwar, linisyativ Guvernman Indyin ek Sid Afrikin dan Organizasyon Mondyal Komers [WTO – World Trade Organization] pu eliminn tu “patant” lor vaksin Kovid. Sa pu ule dir kas sa monopol lor vaksin Kovid ki pe permet hording lor sa progre syantifik kuma propriyete konpayni prive, pandan ki dimunn pe mor avek lepidemi. Nu note Lasinn finn deza plas sekansaz zenom Nuvo Koronaviris dan domenn piblik osi boner ki Zanvye 2020, osito li finn konplet sa travay la. Nu usi note dan buku pei ris pe servi fon piblik pu finans resers lor vaksin. Nu, alor, fer apel pu tutswit fer devlopman vaksin rant dan domenn piblik, so plas kot li sipoze ete. Kumsa tu dimunn byinto pu kapav gayn vaksin a enn pri-kutan. Dan enn lartik dan zurnal medikal, The Lancet, reprezantan Sid Afrikin dan WTO dir “Seki sa propozisyon pu eliminn monopol konpayni prive lor vaksin [drwa propriyete intelektyel] fer se li uver lespas pu kolaborasyon adisyonel, pu ena transfer teknolozi ek pu ena plis prodikter zwenn pu asire nu kapav reponn lapel pu demand vaksin dan enn dele kurt.” Dan WTO, reprezantan Indyin finn dir, “Nu ena, enn kote, sa bann pei [ris] pe degaze aste stok vaksin vit-vit kan kantite vaksin ki pe kapav furni li limite, lerla nepli ena vaksin reste ... pu laplipar pei devlope ek pei mwin devlope. Lot kote, li byin drol pu truv sa bann mem pei la pe vinn pled kont kas monopol konpayni prive kan anfet kan kas zot monopol samem pu permet ogmant prodiksyon global ek furni ase vaksin pu permet pa zis enn akse ekitab, me usi enn furnitir vaksin atan ek a enn pri rezonab pu tu pei.” Editoryal dernye edisyon zurnal syantifik “Nature” inn sutenir sa lapel Lind-Sid Afrik la.


Enn interdiksyon monopol prive lor patant vaksin li inportan pu rezon pratik, usi. Byin suvan zot bann konpayni prive dan “gro lindistri farmasetik” ek kan zot sel motivasyon se pu fer profi, sa alimant teori konspirasyon anti-vaksin.


Sa kalite interdiksyon lor patant prive ena enn presedan lor medikaman pu HIV-Positiv.


Trwazyeman, nu fer apel a tu dimunn pu nu kontinye met mask byin kale lao nu nene, pu nu gard distans sosyal, pu nu gard lafnet uver, e pu nu lav lame byin ek ase suvan. Sa li pa zis dan nu lintere personel, me dan lintere nu fami ek sosyete antye me enn devwar swin, ki nu, an retur, dwa travayer lopital. Pu gard lepidemi su kontrol, pu evit travayer lopital fer enn travay dir ek riskan.


Ek finalman, nu lans enn apel a Guvernman pu konsolid sistem lasante iniversel ek gratis par rekrit staf adisyonel (sirtu dan departman nersing ek dan seksyon rikord) e kumsa batir ver perfeksyonn enn servis pu tu dimunn. Anmemtan, nu, signater, fer enn apel anfaver enn lalyans ant travayer lopital ek pasyan pu batir ver enn tel servis lasante perfeksyone pu nu tu dan pei.


Nom                             Nom Lorganizasyon


Vinod Seegum              Confederation of General Trade unions (CGTU)


Iqbal Amiran                Government Services Employees Association (GSEA)


Jane Ragoo                   Confédération des Travailleurs des Secteurs Public et Privé (CTSPP)


Deepak Benydin           Federation of Parastatal Bodies & Other unions (FPBOU)


Ram Nowzadick           Nursing Association (NA)


Rajni Lallah                  Muvman Liberasyon Fam (MLF)


Norman Tambanivoul    Centre Idrice Goomany (CIG)


Mosadeq Sahebdin        Consumer Advocacy Platform (CAP)


Alain Ah Vee                LALIT


 


Tradiksyon: BK avek kudme AA