Galleries more

Videos more

Dictionary more

2em Lokdawn – Zur Duz – Lor Renyon Zoom ek lor Maryaz Lisyin

21.03.2021

Monn prepare pu ekrir lor enn premyer, enn korl Zoom absoliman extraordiner pu renyon komite santral Lalit yer – kimanyer li ti enn evennman zwaye ek rilax ek kimanyer alafin renyon li ti telman extra pu truv tutu Lalit Larrki ki finn fer enn aparisyon sirpriz anbon konportman avek so ti figir trist tusala, dan kadran fim Zoom kot lakaz Rajni, kot Larrki pe reste depi dernye lokdawn ti kit li anplan dan Grand Rivyer, kot olye so vintenn “met”, li pa ti ena okenn, telman lokdawn ti sever e kimanyer monn planifye pu evit seri diversyon lor tu lezot tutu Lalit par mansyonn zis Larrki. Lalit enn parti ki finn tultan ena tutu – e mo pa pu rant dan kuma ena fwa dan nu Dayri Buk,  olye u gayn lantre kom, “Pa rat konferans depres Lider Lopozisyon 4.00 tanto” uswa “Get Linvitasyon Forum dan Flak Zedi kot manb Lalit intel pe koze” uswa lezot mesaz, u pu plito tap ar mesaz kuma, “Larrki, (u Julie, u Beauty u Gro Lulu or Ti-Lulu u Beti) fini gayn so manze gramatin” uswa “Larrki ti sove aswar ek inn al gayn li Sab Nwar dan enn gran latrupman lisyin” ubyin ar so pli dramatik, “Kamyon lisyin inn ramas Julie. Li dan depo lisyin Plaine Verte. Madu ek mwa inn al sers li” ubyin ar so pli trazik, “Sa li zur kan enn mini-vann inn tap ar Beauty


Ninport ki kantite u planifye tu kapav al dan badal.


Alor, olye koz lor korl Zoom ek evit bann detur dan zistwar tutu, mo finn leve pu rakont u kuma nu finn pas enn move lanwit akoz ti ena enn gran maryaz lisyin dan Ragoo Lane.


Alor, li revinn lor lisyin ankor. “Lom” so meyer kamarad.


“Maryaz” la, li fason imoristik pu apel enn tel evennman an Kreol, finn anpes nu dormi tut lanwit. Literalman. Zordi gramatin, olye dimann Ram, “pas enn bon lanwit? Mo turn ver li ek dir “Evolisyon inn byin defavoriz lisyin”, ek Ram reponn, “Pey enn pri byin ot pu seleksyon natirel.” Mo kas enn gran riye. Mo ankor pa kone si li ti ule dir enn pri ot pu bann lisyin uswa pu nu. Kan li prufrid sa, sandut li pu ekler mwa.


Antuka, akoz lapli ale-vini yer swar, bann lisyin ti desid pu rasanble, enn latrupman disparat lisyin pa zis bann depi Ragoo Lane me depi Lale Tamarin ek Rut Vaudagne, otur enn femel byin popiler, kareman dan nu park loto, ki truv zis de-trwa pye depi lafnet nu lasam dormi, kot bann mal lerla batay ant zot ek araze, fer enn son kuma enn gran “bonk” atuler kan zot tap ar latol loto, azute ar zape, groyne, ek lerla sa irlman duler inkrwayab kan ena blesir-morde. Anplis sa ena zape sanses enn zenn mal ki pa dan bann aktivite akoz li mank lexperyans, vedir li pa kone kuma pu prosede. E zis kuma nu pe kumans abitye avek sa tintamar la, e kumans asupi, nu somey kase brit ar enn tapaz ranpli ar linkyetid ek lafreyer depi enn femel deside, ki’nn plin avek tu sa komeraz la, pu dir, “Met aryer, bann mal! U sinon!”. Samem kifer apel zot femel. (Sa enn lot lexanp limur Morisyin)


Antuka, lerla kumans ena enn ti silans.


Me pa pu lontan.


Nu de zenn tutu, mem zot femel, “Lock” ek “Down” anrezistre avek zot nom epele an Kreol “Lok” ek “Dawn”, lerla deside ki prezans enn maryaz li enn afron a zot integrite teritoryal ek zot kumans proteste e met konkirans zape depi andan nu fennsing, pu dir “Fumalkan, al fer zot biznes ayer!”


Ram ek mwa abitye fer aryer pu rant dan plas parking par divan, ki tom “andeor” fennsing, ki nu bann vwazin pa konpran kifer. Kumsa, kan park avek box andan ek anaval, li plis an sekirite kan nu pe sorti, pu rant dan Ragoo Lane par zis ris divan. Me lerla seki finn arive bann tutu dan Ragoo Lane kumans, dan lanwit, zis pu pas letan – grinp lao lor loto Ram pu zwe. Net lao lor loto. Lerla zot zwe “Mo mem lerwa-sato! Twa to enn vilinvoryin”


Zot sot lor kapo, lerla lor dom, tann “bonk” “bonk” amezir zot zwe latol fons andan ek lerla rebondi ver lexteryer ankor. Zot bann gro lisyin. Alor Ram so loto blan, gramatin, ti kuver avek mark lapat labu lor so kapo, so parbriz ek so dom. Alor, li kumans park avek kapo andan, pwint anba, alor lerla ladesant pa bon pu zot. E li finn marse. Zot finn arete.


Apre enn-de mwa, parkont, bann lisyin realize zot kapav fer mem zwe avek mo ti loto ble, tuzur park kapo divan. Kifer pa? Alor, sakula mwa ki kumans gayn mark gro lapat labu partu lor kapo mo loto, parbriz ek dom tule gramatin. Me pa fini. U dir pran lavantaz. Enn swar, pandan sa dezyem lokdawn, zot finn kumans mord mo gardbu. Alor, kan mo sorti lor sime (tuzur par ris divan), tann enn gran son. Enn vwazin ki ti pe pase, tonton lorea dan Ragoo Lane – bat sa fason donn nom la – arete ek dir “U gardbu finn sorti net depi so plas!” Lerla nu truv mark grate. Li ek Ram inn resi refixe gardbu la. Alor, asterla, byinsir mo usi park avek kapo divan pwint ver andan.


E lerla zot fer zot maryaz otur mo loto, tap ar so parwa e pa futi dormi enn lanwit net?


Kapav asterla mo konpran kifer bann vwazin pa konpran kifer nu met nu loto andeor nu fennsing.


Antuka, si ti ena renyon Zoom zordi granmatin, nu tulede nu figir ti pu kuma dipin rasi.


E, pu return a renyon Zoom yer, ver lafin, Ram ti pe prezide – li ti tom so tur akoz dan Lalit, biro politik li enn rotasyon manb komite santral par premye let alfabet sirnom, pa diferan depi zur shoping – kumadir li finn abitye prezid renyon Zoom tultan, pas laparol a sann la ek lot la, atur derol, fer enn jok kuma so labitid, fer lezot dan renyon telman riy for ki lezot ti bizin dir, “Rann enn servis met u mayk of!” – sakenn aturderol finn fer enn evalyasyon renyon. Ena finn dir zot finn byin kontan truv e tann tu lezot manb reyni ansam. Enn manb ti partisipe dan lekran Zoom Rada, ek koz ar nu (e nu tu ti pe truv li) depi so WhatsApp via portab Rada! Ena ti dir, nu tris ki kat manb pa finn kapav zwenn dan korl – enn ti an dey pu dese so frer, enn ti ena problem wifi sa zur la ek de lezot pa ti ankor resi fer teknolozi marse. Lezot inn dir, zot finn kontan tann sakenn donn enn lide kuma lokdawn ete kot zot – partu sipermarket pa ti ena lake ek laful (apre laful akoz ti ena rimer lokdawn, kan li vremem arive, tu trankil), e kan Kisna lor sime pu al pran medsinn lopital (tu gratis ek servis parfe) so bis ti pas par Kanot kot ti ena rodblok pu met enn kordon otur vilaz akoz ena enn klester laba, e Anne-Marie ti al enn randevu lopital rutinn, kot tu ti an lord, rapid ek efisyan (ek, byin sir gratis) insideswit. Laplipar evalyasyon ti politik – pu dir kuma enn lane finn gaspiye, olye diversifye lekonomi andeor turism ek prodwi san-lavenir kuma kann, dan enn veritab prodiksyon alimanter, ubyin kimanyer li deza grav kan enn Guvernman ki pena enn veritab stratezi ekonomik, me kan Lopozisyon Parlmanter li pli pena enn, sa vremem deplorab. Me enn kriz saniter kuma enn lepidemi anfet montre fayit kapitalism – pu tu seki anvi truve kapav truve. Lezot manb finn apresye Ram so epdeyt lor lepidemi. Zot dir li pu ed zot dan explikasyon dan zot fami. E li usi enn linformasyon debaz lor vaksin. Lezot ti kontan pu kone ki laplipar manb prezan ti deza vaksine, seki pankor dir zot pe plann pu al vaksine kuma premye lokazyon prezante. Ena finn apresye epdeyt internasyonal. Finn usi desid enn-de aksyon - enn lor politik lokal, ek enn lor solidarite Palestinn. Gary pu kit rezon finn disparet avan evalyasyon – kapav li panse inn fini, ubyin so wifi* inn “disparet” ubyin ti ena enn kupir kuran. Alain so volim ti ba, alor li ti pe bizin koste extra pre avek so lekran pu li kapav tande ek sa ti pe fer so zimaz inpe flu. Enn-dan-lot, li ti enn plezir. Enn inspirasyon. E mo pa ti pe atann sa. Mo ti kwar li ti pu enn kosmar teknolozik. Anfet, nu ti rezerv demi-ertan pu nu tu resi regle nu koneksyon avan renyon kumanse. Me nu tu ti teknikman telman opwin ki li ti pran zis sink minit. Sa ti fer su gaydenns ek pasyans nu exper dan sa domenn la, Rada. (Pa retir sa konpliman, Rada kuma editer!)


Lindsey Collen


PS – Gary, u pu kontan kone, kan finn ekrir “wifi”, otospel inn koriz li a “wife” olye “Wi-Fi”. Kan Ram pe prufriyd, li dimann mwa si Gary ti pu kontan gayn enn madam pu lerla li disparet apre.


Tradiksyon: BK avek kudme AA