Galleries more

Videos more

Dictionary more

Dezyem Lokdawn – Zur Enn

10.03.2021

Ankor enn fwa, nu finn regayn lape ek trankilite, sa mem lape ek trankilite telman drol ek telman extra dan premye lokdawn. Sann fwa la si, sante zwazo pli for. Sann fwa la si, tann labriz telman for ek kler atraver gran fey imans pye friyapin. 


Etan mo ti predir enn lokdawn, mo finn fer enn stok parasetamol ek posyon tuse, selman enn kran plis ki dimunn ki trakase otur papye twalet ek mehenndi. Mo finn reysi, zis atan, usi pran prete enn magazinn dedye a 150em laniverser Kominn de Paris (1871). Sinon, bizin rabat lor re-lir bann roman Kurt Vonnegut, pli gran kreater lekritir fiksyon dan dernye syek ek so lektir usi fasil ki liv ti-komik.


Me inpe parasetamol, enn flakon siro tuse ek enn magazinn, osi itil ki zot kapav ete, zot pa nanye konpare avek seki nu, dan Ragoo Lane, pe ena pu depann lor kamyon kontrakter depi CWA pu ranpli nu tipti tenk dilo. E, zot pa vini dan enn fason regilye.


Omwin nu pena pu trakase pa pu ena personn lakaz kan kamyon sitern pase – lokdawn pe asire ki ena dimunn lakaz. Tutfason, kan li vini, kamyon la ariv ziska nu lakaz ek lakaz nu vwazin vizavi lot kote sime, tu dimunn deor kumadir enn fennsifer mobil lor slomosyonn e lerla enn dant nu mont lor lakaz, ek lezot ris gro tiyo ponpye pu met li dan nu tenk dekuver. Lerla, u swiv konsey pu gard enn-de pye gro tiyo anplis pre kot u lipye, sinon kan u kriye “Large!” ek zot deklans laponp, amezir tiyo la ranpli avek dilo su presyon, li korde ek rule kuma enn boa, u pu ena pu lite ar li pu gard tiyo la dan tenk. Sa enn diferans dan Ragoo Lane ant sa lokdawn la ek premye lokdawn. Anse moman, nu pe viv dan enn peryod mank dilo – u apenn kapav pran enn dus telman nu saldebin ranpli avek seo plastik pu gard dilo, atansyon nu rat kamyon sitern, ek dan lakuzinn u tap ar enn ta seo, ek deksi ranpli avek dilo bwar partu-partu lor sirfas lakuzinn.


Nuvo tutu, Lok ek Dawn, de femel adolesan, finn manz tu lebra sez lavarang ek ris linz depi lakord, ki sipoze lor enn rezim 2-bin par semenn akoz enn ladan ti ena kumansman lagal, finn bizin dir bay-bay a benye. Ala pu tu seki 24/7 vo. Li paret sak fwa zot repar enn fwit, kuma presyon ogmante, li kas enn lot but vye tiyo enn lot plas, e presyon rebese ankor.


Rezman gro lapli finn donn enn bust zardin, pye surann byin furni ar zot fey resanble plastik klatan kumadir seo dilo, e gro-gro firyapin ek zoli zavoka anpandan lor pye – tu parey kuma dan premye lokdawn.


Enn lot zafer parey: Sekreter Muvman Liberasyon Fam inn fini pey lanons dan lagazet kuma regleman Rezistrar dimande pu invit tu nu manb pu AGM. Ankor enn fwa AGM pu al tom anplin lokdawn, alor sa ku la usi pu bizin anile. Kan pu kapav resi fer Lasanble Zeneral Anyel, trezorye pu ankor enn fwa bizin donn tu manb explikasyon kifer finn bizin al pey de lanons pu enn sel AGM.


Lerla, ena enn lot zafer diferan. Vaksin inn arive. Mo ti nimero 33, mo ti ariv Lopital Jeetoo 7.30am Lindi. Ti ena laful dimunn. Rezman parmi premye 100 u 150, ti ena enn bon lekip ki ti kapav ede pu organiz enn lake, malgre manyer nu ti dres lake la pa ti “bon”. Nu ti met premye 22 dimunn dan bann sez ki staf ti rezerve pu seki fini fer vaksin atann zot 14 minit avan zot kapav gayn orl-klir pu al lakaz. Me, sa ti fasil pu redrese. Ti donn nimero e finalman lake ti ariv ziska Lantre Santral kot ena sa bann pye inpe lot kalite. So landime, enn lot manb LALIT ki al fer vaksin dir lake ti depas Kazyelti, e ti preske ariv kot Aksidan ek Irzans. Avan sa mo ti usi temwin kot Yves Cantin dan Rivyer Nwar so Vandredi avan. Li ti enn evennman byin rilax, avek ners ek lezot staf tu an bonn-imer, ek enn laful ki tap lame kan vaksin arive, wadire lafin enn pyes teat. Ram ek mwa inn zwenn enn peser ki ti nu vwazin an 1974-75 dan Laprenez, avek ki nu ti perdi kontak. Enn lot kamarad ki res Rivyer Nwar ti vinn zwenn nu pu pran so 10 kopi REVI LALIT ki li distribiye dan so landrwa. E lerla enn lot kamarad ki res pre finn amenn nu bonbon pu fer letan pase. Apre pikir, ti ena enn zoli senn: tu dimunn kinn fini fer vaksin ti pe asize anba bann gran-gran pye, pandan ki lekip ners otur enn latab lor disab anba enn gran pye, fer konpetisyon avek sante zwazo pu kriye nom pu donn dimunn zot kart vaksin. Mo pa ti reysi fer vaksin. Mo ti tik kestyon reaksyon alerzik, e lerla mo finn al Jeetoo. Alor, mo an pozisyon pu konpar sa de sant vaksin la. Yves Cantin, parey kuma Jeetoo, zot ti donn nimero ariv enn moman – sa tultan ede.


Rajni dir dan RozBel, pa ti donn nimero. Ek zot lake ti kumans lor dezyem letaz e ti pe blok akse a Lasal Kanser ek a lezot pwin inportan avan ki staf arive. Enn dokter arive san enn mask, dan enn bluz blan ek so stetoskop ki permet u rekonet li kuma enn dokter. Li marse ziska li rekonet kikenn dan sa espes lake inpe an dezord pe atann pu fer vaksin Kovid, al ba zot ek kree enn regrupman non-distans-sosyal. Rajni avek enn lot misye dan lake fer enn ti teat for-for dan sanblan sotte voce. Misye la dir, “Enn dokter, sa?”, lerla Rajni reponn “Non, pa posib li enn dokter. Inposib.” Pena okenn reaksyon depi dokter la. Rajni kontinye, “Enn dokter pa ti pu dibut la kumsa san met enn mask. Dokter fer zar li pa finn tande. Sakula, Rajni large: “mo krwar nu pu bizin al fer enn rapor ek enn infirmye. Kumkwa ena enn dimunn instab pe deklar ki li enn dokter.” Sa finn marse.


E akoz pena nimero, ti ena enn lot fenomenn. Kan u ariv divan dizon ena enn 25 dimunn divan u, enn u de dimunn servi zot portab. E lerla, dan lespas kelke minit, lake divan u nek grosi. Enn dimunn divan u vinn sis. Tusala pu dir, nimero li bon.


Kot Jeetoo, ti preske ena enn insidan. Enn ansyin Minis vini eskorte par kikenn dan Ladministrasyon, ex-Minis la amenn so papa divan dan lake. Enn bruhaha kumans leve, lerla kikenn dir “Jayde”. Sa ex-Minis ek sa birokrat ki pe fer li sot lake, zot ki bizin onte.


Tusala pu dir ki dimunn pe byin ule fer vaksin. Sertin frontlayner, inklir staf ners, pa ti fer zot vaksin kan zot ti ena priorite – nu tann dir zot finn inflianse par propagann anti-vax lor sosyalmedya Franse, inklir teori konspirasyon – me asterla pe panike kan zot realize zot finn fer erer. Ankor ena enn klinik mobil pu frontlayner, me laba usi ena lake asterla.


Malerezman, li pa paret pu resi fer ase vaksin ase vit. Dan Moris, lamas dimunn ti resi dan enn fason extraordiner kal lepidemi konpletman apre 72-zur lokdawn, konntak-tresing individyel formidab, intervyu, test, izolasyon, plis admisyon dan lopital pu tu ka pozitif. Sa li enn rezim extrem. Me li finn ule dir ki Moris nu ti ena enn lavi plizumwin normal depi 26 April 2020 ziska semenn dernye, pa finn ena okenn ka lokal. (enn exepsyon enn misye sorti lot pei teste pozitif byin apre so 14 zur maximem, dapre protokol karantenn anviger dan Moris, ek lerla ti infekte so garson.


Asterla, enn enn klester antye, plis kat ka detekte dan enn flu-klinik ki pena lyin avek sa klester la. Akoz samem ena enn lokdawn.


Zordi ena lokdawn total.


Lerla shoping par lord alfabet. Mo tur, si bizin, li Lindi ek Zedi. Kisna Mardi ek Vandredi si neseser e lerla Ram Merkredi ek Samdi si ankor bizin. Mo dimann mwa si pu ankor fors nu servi trole ek swiv fles ek pena drwa fer aryer? Lerla Dimans zur repo. Zis travayer dan servis esansyel pe travay. Transpor piblik pa rule. Pu inform nu kuma kanpayn vaksinasyon pu reorganize. Esperon li pa ed pu fann viris.


Alor, mo finn mank u, ser lekter. Mo dernye blog lokdawn ti le 31 Me lane dernyer. Nu tu finn rekonpanse avek enn lavi plizumwin normal pu nef mwa antye. E la nu re dan izolasyon. Pu nu ki res dan bann ti lale dan vilaz, uswa dan site klas travayer, li pa telman izole. Nu koze tut long lazurne depi enn ti distans. Pu buku fami klas travayer, lakaz deza tro tipti pu tu dimunn res andan, li inportan pu res deor lor lari. Me pu dimunn dan klas lao ek klas mwayenn, izolman li kapav sever. E san anplwayed-mezon, ena buku luvraz lakaz zot pa abitye fer. Alor lepidemi afekte nu tu, ankor enn fwa, anmemtan parey ek anmemtan byin diferan. Ris u mizer, okip zanfan ferme andan enn zurne li pa fasil. Ankor pli difisil pu dimunn avek maladi mantal dan kondisyon lokdawn, osi byin difisil pu dimunn ki okip dimunn avek maladi mantal. Alor, anu tu pran enn rezolisyon pu koz ar nu vwazin kote gos, kote drwat, par divan, par deryer, an dyagonal – zis pu partaz enn-de koze ek kitfwa enn nimero portab.


Le 25 Mars paret byin lwin. Nu pa kone si pu kapav lev lokdawn san ki lepidemi al tuf staf lopital dan lopital kan ariv sa dat la. Deza, zis akoz sa kantite dimunn dan karantenn, avek tu sant vaksin ek sant mobil, plis tu dimunn teste pozitif ki lerla pe admet dan ENT, tu flu klinik dan lopital ek lezot lasal spesyalize pu bann ka supsonab, ners dan TU lasal dan tu lopital pandan sa de dernye zur la finn retruv zot TUSEL ansarz enn lasal enn lanwit antye. Li deza serye. Enn an desela, LALIT ti averti kont sa febles la. Nu finn finalman gayn plizyer sindika ners ki finn pran pozisyon anfaver rekritman ankor staf. Me rekritman pa finn al ase vit. Sityasyon riske vinn katastrofik.


Lindsey Collen


Tradiksyon: BK ek kudme AA