Galleries more

Videos more

Dictionary more

1980-2020, 40 an moblizasyon popiler Septam 1980

08.09.2020

Mobilizasyon Septam 1980 ti kumanse otur enn lagrev lafin e ti anplifye pu vinn enn veritab muvman popiler kont IRA (Industrial Relation Act), lalwa bayon ki Travayis ek PMSD ti vote an 1973 pu kas lerin sindika. Me, li pa ti kumanse zis kumsa. Enn an avan, ti ena pli gran lagrev ek pli gran mobilizayson travayer dan listwar Moris dan muvman lagrev Ut ’79. Apre 3 semenn, ti ena viktwar klas travayer, konkretize par enn dokiman siyne de-kote (Guvernman ek sindika) apel “Lakor 23 Ut”. Guvernman ek patron finn refiz respekte lakor. Alor, tu sa mem mobilizasyon depi Ut ’79 ti revinn an-mars an Septam ’80. Me, sann fwa la, avek enn dinamik pli politik ankor.


Lagrev lafin ti kumanse Samdi 7 Septam 1980. Li ti dan ansyin biro GWF, Lari Brabant e li ti organize konzwintman par General Workers Federation (GWF) ek Federation des Travailleurs Unis (FTU). Lannwit-lizur so laport ti res uver, dimunn ti pe vini, kuma dan enn pelrinaz. Bi lagrev lafin sete pu fer guvernman Travayis respekte lakor ki li ti siyne enn an avan ar sindika pu ki tu grevis lisansye lagrev Ut ’79 gayn enn travay, pu amand IRA ek met dibut CNT. Sann fwa la, li pa ti kuma lagrev lafin apre lagrev Ut ’79 kot pa ti bwar dilo ditu. Sann kutla, ti bizin letan pu mobilize. Alor, tu grevis lafin ti bwar zis dilo. Naryin ankor.


Plizir dirizan ek militan sindikal ti partisip dan sa lagrev lafin la. Ti ena France Soopramanien (GWF), Gerard Nina (GWF), Bidianand Jhurry (GWF), Balram Ramsahaye (UBIW), Farook Auchaybar (UBIW), Mario Flore (PLHDWU), Ignace Rayapen (lisansye Belle Vue Harel), Pierre Mathieu (artizan lisansye), Herve Marcelin (artizan Medine lisansye), Swadiq Peerally (GWF), Ram Seegobin (GWF), Paul Berenger (GWF) ek Alain Laridon (FTU). 


Enn imans mobilizasyon sindikal ek popiler ti devlope pu sutenir revandikasyon sindika. Pandan 13 zur ti ena lamars, veye e imans manifestasyon lor sayt travay e dan kartye kot travayer reste. Tulezur delege depi lizinn ek diferan sekter ti defile avek pankart ziska biro GWF an solidarite a grevis lafin. Depi Oceana Textiles, Litronix, Tuna Canning, Caustat, Blue Marlin, Dai Dai, Exportos, lotel Trou aux Biches, garaz UBS, sofer e kontroler UBS, Desbro, CEB, travayer MFT, travayer lasirans, lizinn Highlands – suvan ek zot liniform, tu – ek mem profeser GTU. Abitan rezyon fobur Port Louis ek lezot landrwa ti pe osi organiz lamars sutyin ziska biro GWF. Anmemtan dan buku kartye ti ena veye ek lamars flambo kuma Mont Roches, Bambous, Chebel, Plaisance, Surinam, Cite La Cure, Ste Croix, Roche Bois, Cassis, Curepipe, Q. Bornes, Cite Richelieu, Mahebourg, Grand Gaube, Plaine Verte, Riviere des Anguilles, Nouvelle France, Belvedere. 


Enn komite suytin ti pe okip servis dord kot batiman GWF e ti pe sirkil linformasyon lor derulman lagrev ek mobilizasyon atraver trak kotidyin. Tulezur pandan sa 2 semenn la ti ena par 10,000 trak an Kreol ki ti distribye antye Moris, amezir delege return lakaz, fer reynion lorganizasyon pu landime. Sa finn kontribye buku pu fer lamas dimunn abitye avek Kreol ekrit.


Ti ena osi plizir lorganizasyon etidyan ki ti inplike dan mobilizasyon, ti organiz miting ek lamars, parmi ti ena MAS, KES, Grup Etidyan Lib, Lekol Koperativ, union des Etudiants Socialistes, MIE Students union, Linyon Etidyan Liniversite Moris. Buku militan LALIT (alepok Lalit de Klas) ti inplike dan lorganizasyon Septam ’80 ki li dan lekip servis dord otur lagrev lafin ek mobilizasyon dan kartye, ki li onivo santral, ki li onivo prodiksyon trak kotidyin. 


Septam ’80 ti reprezant enn veritab atak politik de mas kont lalwa IRA, anfaver drwa lagrev. Li ti enn vre mobilizasyon popiler me ki ti buku plis politik e mwin indistriyel. Pandan sa 2 semenn la klas travayer finn demontre so kapasite pu azir dan linite alabaz dan tu sekter travay e dan so kartye. Determinasyon ek disiplinn organizasyonel ki klas travayer ek militan alabaz ti demontre alafin finn obliz guvernman Travayis sede e siyn enn nuvo lakor ar sindika kot li ti donn garanti ki tu lisansye Ut ’79 pu gayn enn travay e gard zot tan servis, e osi donn bann dat pu debat amandman IRA dan Parlman.


Septam ’80 finn montre nu kapasite klas travayer ek dimunn oprime kan li ini ek mobilize. Sa kalite degre konsyans deklas e linite deklas ki manke zordi pu fer fas kriz ekonomik ek sosyal e fer fas danze deriv fasizant. Sa travay la ki militan Lalit finn tultan fer e pe kontiyne donn kudme devlope ek sweyne.


Alain Ah Vee