Galleries more

Videos more

Dictionary more

Covid-19: Lor 9yem zur lokdawn: Li vinn kler seki inportan

29.03.2020

Ki finn vinn inportan, ariv nevyem zur lokdawn:


- Nu bizin otan ki posib res enn sertin distans ar nu kamarad, de preferans lakaz.


- Travayer servis esansyel ki pa kapav res lakaz, bizin gayn maximem sipor depi Leta ek lepep, sipor fizik anterm lekipman ek sipor moral anterm meyer kondisyon, osi byin ki osi buku konsiderasyon ki posib.


- Tu dimunn pa zis bizin gayn manze debaz me bizin rasire ki nu tu pu gayn manze akurterm e a mwayenn term. Livrezon gaz ki tultan inkonstan bizin fer dan fason rasyonel e pu rasir tu dimunn. Bizin asire tu dimunn ena furnitir dilo lakaz.


- Alor ki dimunn lor lalis Rezis Sosyal Moris pu fini resevwar bann pak nuritir ziska lafin lazurne zordi (dapre Guvernman e konfirme par nu kontak dan buku rezyon), e tandi ki pansyoner, anplwaye gro konpayni ek Leta asire ena lapey lafin dimwa (Mardi), buku dimunn self-employ, seki travay pu tit-antrepriz pe truv zotmem dan enn sityasyon preker. Seki vedir guvernman bizin asire ki sak fami ena enn reveni tutlong ki sa lokdawn la pu dire. Alternativman, si kapav met anmars lozistik neseser avek kudme bann eli Konsey Vilaz ek Minisipal ansam ar fakter, pu livrezon pak manze dan sak lakaz, kuma Sanjay Jagatsing inn propoze.


- Guvernman bizin propoz enn nuvo kontra sosyal. Rezon pu sa se pu ki nu tu ena enn lintere ankomin pu respekte disiplinn neseser, nu tu, zordi. Pu ki, par exanp, nu tu azir pu gard enn sertin distans ant nu pu anpes viris kapav reprodir limem; pu ki tu travayer servis esansyel fer travay ki bizin; u sa, nu bizin enn kontra ki lavenir pu enpe plis egaliter, omwin ki li ete zordi. Andotmo pu kontrol lepidemi, nu pu bizin uver perspektiv pu enn meyer lavenir pu nu tu.


Enn rezime sityasyon medikal


Ena 102 ka Coronaviris dan Moris ek 2 dese. Dimunn ki’nn desede zot dan bann 50 an. Dr.Gujadhur donn enn bon epdeyt 6 pm tulezur asterla.


Donk tule 100 pasyan dan lopital Souillac, ki finn transforme an premye lopital pu tretman pasyan pozitif Covid 19, e amizir li ranpli, pe kanaliz pasyan ver lezot lopital ki finn spesifikman deziyne. Moris, an kontrast ek buku lezot pei, omwin pu kumanse, pe admet tu seki teste pozitif, pa zis tu seki byin malad. Kumsa, mo panse lotorite la ule asire ki ena enn karantenn ki total. Sa li itil. Etan done lopital Souillac inn ranpli, nuvo ka pe admet dabor dan lopital ENT, ki finn ekipe pu tret ka Coronaviris. Lezot lopital, enn apre lot, pe e pu transforme pu akeyir pasyan ar Coronaviris, e nu tann dir ena negosyasyon uswa prosedir ar klinik prive pu zot repran enn parti malad ki pa malad Coronaviris.


 Dan Rodrig, ena enn ward pu obzervasyon tu pasyan ki pe fer test.Transpor rezilta nu panse pe asire par Dornier.


Donk, lor sa 102 ka, 44 zot bann ka ‘inporte’ dan sans ki zot bann dimunn ki ti returne depi deor, uswa viziter depi deor, sirtu Lerop. Lezot finn truve par konntak-tresing (apre-sa, finn teste zot e truv zot pozitif). Sa vedir ofisye Biro Saniter finn retras tu dimunn an-kontak sirtu avek de-trwa malad ki ti sorti deor, me ki pa ti dekuver zot malad kan zot ti rant Moris, e donk ki pa ti al an karantenn avan ki zot tom malad, e antretan zot finn an kontak ar buku dimunn. Ena 2 dimunn parmi ki finn zwenn enn gran nomb dimunn depi partu kote dan pei, donk atraver konntak-tresing (ek tes) finn gayn dimunn depi literalman tu distrik, e sa lexersis la pe kontiyne. Seki vedir ena enn gran posibilite gayn dimunn avan ki tom malad, osi byin ki seki koni kuma bann ka ‘invizib’, setadir dimunn teste pozitif e ki kapav transmet maladi la me ki pa prezant okenn sinptom. Ankor enn fwa, li vo lapenn met lanfaz lor bon travay lasante piblik bann lekip ‘konntak-tresing’. Sa travay konntak-tresing finn konstan dan Moris – lor enn peryod 70 an – depi eliminasyon Malarya, donk sa li montre so linportans, si reysi kontenir lepidemi la.


Antetan dan lakaz ...


Donk, nu tu nu enan realite nu ‘antretan dan lakaz’. Ala seki pu nu:


Antretan kot nu Bambous, ena 2 zoli lisyin, enn lekip mama ek so garson, ki plizir menaz nuri, inkli nu mem. Sa 2 lisyin la pena problem lakaz parski zot dormi lor lavarang diferan lakaz uswa anba diferan veikil, kuma zot kontan depandan kuma letan deor. De lisyin, zot panse zot ansarz lari la net, pa zis enn sel lakur. Avek kuvfe sa de lisyin la finn abitye ar sa gran silans ki antur nu pandan kuvfe. Tann zis zwazo sante. Asterla sa 2 lisyin la kwar ki sirkilasyon nepli labyinveni dan sa but la. Zot lev obzeksyon. Zot zap ar ninport ki veykil ki traverse, ubyin mem ar enn lepasan ki avantire par azar. 


Epdeyt internasyonal


Zordi Lamerik pei avek pli buku ka total, li finn mem travers Lasinn, e li pe kontiyne ogmante vit. Mem si nu rapel ki Lamerik aster, alafin, pe ratrap lezot pei – mem Moris – e pe reysi fer test. Test byinsir li pu fer sif grinpe. Nek dime ki Lamerik (zot pe dir) pu ena enn test rapid, parey kuma seki finn servi Kore Disid ek lezot plas depi plizir semenn.


 Li tultan interesan swiv seki pase Lamerik pu plizir rezon:


 Dabor, li interesan ki bann komantater medya meynstrim Amerikin suvan inyoran lor leres lemond e pa interese ar leres lemond, e kan nu nu konn sa, sa ed nu konpran kuma otan dimunn borne dan Lamerik. (Sa sankont Fox News, senn televizyon pli popiler laba, ki ena enn azanda politik dedrwat, extrem drwat, e ki laplipar ditan, zot pa zis innyoran lor lezot pei, me zot kareman kont lezot pei).


 Dezyem, li inkrwayab truv enn pei inportan kuma USA ki pli gran pwisans militer dan lemond, dirize par enn Donald Trump ki galfat tu so travay. Yer li anonse, par exanp, ki li finn koz ar Guverner Leta New York Cuomo (ki, anpasan fer enn bon Konferans depres tulezur-otur 7 pm ler Moris, e ki kuver par CNN, si u interese) lor met dibut enn karantenn pu Leta New York ek 2 lezot Leta. Ondire Trump pe rod konstrir enn lot miray, dan USA asterla!). Cuomo dir ki zame li pa’nn diskit sa ar Trump. Li dir li pa konpran ki Trump pe rod dir. E li dir si li sey devine, li pa kontan seki li krwar li pe dir, ditu. So aswar Trump finn avoy enn Twitter aswar: “Lor rekomandasyon White House CoronaVirus Task Force, e apre konsiltasyon ar guverner New York, New Jersey ek Connecticut, “mo finn dimann CDC pu tir enn Restriksyon pu Vwayaze strik, ki pu administre par bann guverner, an konsiltasyon ar guvernman Federal. Enn karantenn pa neseser”. Pa zis sa, me seki li pe propoze, setadir restriksyon lor vwayaz, li deza anplas. Alor, dezyem parti Trump so mesaz Twitter li nek  viz sov lafas kan li pe abandonn pozisyion li ti ena zis avan.


Avek Litali ek Lespayn kot finn ena plis mor ki Lasinn, kot lepidemi ti kumanse, nu gayn enn lide ki vites li fane partu e ki kantite difisil pu kontenir mem dan pei byin devlope.


Lindsey Collen, pu LALIT,


enn pwindevi personel.


Tradir AA