Galleries more

Videos more

Dictionary more

Covid-19: Setyem Zur Lokdawn

27.03.2020

Kan mo ti pe balye fey dan zardin divan laport, Ram pe rekolte dernye zavoka pu sa sezon la avek enn long golet, enn vwazin inn vinn kit de lame banann mir – byinsir avek prekosyon distans saniter. Nu pa ti atann pu gayn banann okennpar. Kontantman partaze ant vwazin. Enn lot vwazin pe promne so lisyin, li partaz nuvel ki asterla nu finn arive 81 ka teste pozitif. Mo finn reponn, wi, sif inn preske duble depi enn zur avan. Enn lot vwazin pe okip so zardin dan so lakur, kriye bonzur. Enn madam pase, li dir li pe al rod enn-de komisyon, mem li pa gayn drwa. Li ti pe atann lafin dimwa. Li dir li pena wifi pu pas komann. Alor pu nu sime, nu bizin gete kimanyer nu pu organize enn fwa nu konpran kuma komann onnlayn pu marse. Kan mo pe rant andan lakaz, mo tann kriye mwa, li ti enn vwazin ki pe dimann inpe bred murung. Mo dir li kase e azute ki nu usi pe manz buyon bred murung.


 Enn kamarad ki plant legim dan rezyon La Ferme, li dir voler inn pas ar tu so legim. Enn lot planter ki res Rosebelle finn dir enn lot manb LALIT ki li usi finn perdi so legim parey. Zis zordi mo tann enn kominike ki planter, peser pu kapav sirkile avek zot kart pu al dan zot karo / lor lamer (Yer ti mansyonn ki elver pu kapav sirkile pu al okip zanimo dan zot lelvaz). Anu les sa retar grav la pase, selman, lor lefet ki ti pe met lokdawn la anplas. Me, vol lor plantasyon legim ek fri pe vinn enn gro problem. Dimunn byin vit met blam lor dimunn ki ena depandans lor kit sibtans. Olye blam dimunn ki deza dan sufrans e deza dan buku problem, plito rekonet ki li pe vinn irzan adopte enn meyer politik lor kestyon ladrog dir, enn politik pli imin, kan nu sorti depi sa lepidemi la.


 Tu dimunn pe interese pu komann pak komisyon debaz onnlayn ki Minister Komers ek patron Sanb Komers met anplas zordi. Li paret ena diferan pak, enn li manze debaz, enn li lartik netwayaz, enn li inpe frigorifye – e pu ena livrezon divan laport avek kudme bann dimunn ki travay fakter, ki deza kone kot dimunn reste dan so rezyon. Pu kapav peye par kart onnlayn ubyin kash san kontak (pa sir kuma li pu marse pu kash, kapav u montre u montan ezak e lerla kul li dan enn sak kuma laket dan legliz? Pankor kone.). Paret inn byin reflesi lor ki item pu mete dan sak pak. Ena pu zanfan. Ek ena osi enn pak ek kus pu grandimunn ki malad.


 Fakter, ki fer enn travay telman itil, fer nu realize kisannla anfet itil. Ala lalis travayer ki dimunn pe truve ki normal pa vizib, e ki itil:


- fakter


- planter legim


- peser


- elver


- travayer lopital, tu grad


- travayer transpor


- travayer CWA


- travayer CEB


- travayer telecom ek lezot travayer ki okip ek gard internet rule


 Mem sertin patron inn rann li itil – zot pe met dibut platform onnlayn pu fer livrezon adomisil. 


 Tandiki ena, anmemtan, sertin ki pe met bann ti-rezo marse nwar pu lavant sigaret! 


 Antretan, travayer lopital pe dir ki distribisyon lekipman proteksyon pe fer par sistem kontgut. Kapav pe fer li kumsa akoz ti pe ena vol. Pa kone. Organizasyon transpor travayer lopital inn mars byin dan dernye 24-er dan Lopital Jeetoo. Laba, ena 4 ward (2 pu zom ek 2 pu fam) pe prepare pu akey nuvo pasyan ki posibleman afekte ar koronaviris.


 Internasyonal


Lamerik inn rikord plis ka ki nerport ki lot pei dan lemond. Li finn depas Lasinn, Litali ek Lespayn. 


 Sid Afrik dan lokdawn. Avek problem lozman, tro buku dimunn oblize pil dan enn lakaz, zordi lokdawn pe expoz sa lamizer ki sosyete kapitalist kasyet. Li pe osi montre kriyote ek inefisyans medsinn prive, konpare ar enn sel bon sistem lasante pu tu. Dimunn dan Sid Afrik pu pas par buku sufrans, owmin ena enn kalite lorganizasyon antred imans ki pran nesans laba.


 Antuka, nu dan LALIT, nu pe pans tu dimunn – isi dan Lil Moris, Lil Rodrig, Lil Agalega e dan lemond antye – amezir nu pe fer fas sa defi la. Selman, sa defi divan nu rann nu enn gran servis: li expoz inzistis, represyon, ki deza la e usi kimanyer sosyete kapitalist li inegal. E, bann veritab parazit se seki zwe avek stokexchenj ubyin ki rul konpayni initil ek manipilater kuma bann ki fer reklam, konpayni ki investi dan lizinn ki prodir dese ki pe rwinn nu planet. Vwal ideolozi burzwa pe tonbe.


 Bon kuraz, tu dimunn. 


 Lindsey Collen


pu LALIT, enn perspektiv personel


Tradir: BK